Financing for Development (FfD) หรือ การจัดหาเงินทุนเพื่อการพัฒนา คือกระบวนการระดมและจัดสรรทรัพยากรทางการเงินจากทุกภาคส่วน ทั้งภายในประเทศ ระหว่างประเทศ ภาครัฐ และภาคเอกชน เพื่อเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ภายในปี ค.ศ. 2030 หัวใจสำคัญของกลไกนี้คือการปฏิรูปนโยบายการเงินโลกภายใต้กรอบแผนปฏิบัติการแอดดิสอาบาบา (Addis Ababa Action Agenda) ซึ่งมุ่งปรับเปลี่ยนบทบาทของเงินทุนจากการแสวงหาผลตอบแทนระยะสั้นในตลาดทุนไปสู่การเป็นกลไกสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
ปัจจุบันโลกกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์ทางการเงินเพื่อการพัฒนาที่รุนแรง โดยเฉพาะ “ช่องว่างทางการเงิน” ที่กว้างขึ้น ข้อมูลจากรายงานการจัดหาเงินเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนประจำปี 2024 (2024 Financing for Sustainable Development Report: FSDR 2024) ระบุว่าประเทศกำลังพัฒนาต้องการงบประมาณสูงถึง 4.2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี แต่ทรัพยากรที่มีอยู่จริงยังคงห่างไกลจากเป้าหมาย นอกจากนี้ หลายประเทศยังติดอยู่ใน “กับดักหนี้” (Debt-Sustainable Finance Trap) เนื่องจากเงินทุนเพื่อความยั่งยืนกว่าร้อยละ 71 มาในรูปแบบของเงินกู้แทนที่จะเป็นเงินให้เปล่า ส่งผลให้ประเทศยากจนต้องแบกรับภาระดอกเบี้ยมหาศาลจนเบียดบังงบประมาณด้านสวัสดิการพื้นฐาน เช่น การศึกษาและสาธารณสุข ประกอบกับต้นทุนการกู้ยืมของกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาที่สูงกว่าประเทศพัฒนาแล้วอย่างมาก จนกลายเป็นอุปสรรคสำคัญในการลงทุนเพื่ออนาคต
เพื่อก้าวข้ามข้อจำกัดเหล่านี้ การจัดหาเงินทุนเพื่อการพัฒนาจึงต้องอาศัยนวัตกรรมและกลไกทางการเงินรูปแบบใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการระดมทรัพยากรภายในประเทศผ่านการปฏิรูประบบภาษี การออกตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืน เช่น พันธบัตรสีเขียว (Green Bonds) และ พันธบัตรเพื่อสังคม (Social Bonds) รวมถึงการใช้การเงินแบบผสมผสาน (Blended Finance) ที่นำเงินทุนภาครัฐมาช่วยลดความเสี่ยงเพื่อดึงดูดเม็ดเงินลงทุนจากภาคเอกชน ตลอดจนการเสริมสร้างศักยภาพให้รัฐบาลท้องถิ่นสามารถเข้าถึงแหล่งทุนเพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืนในพื้นที่ของตนเอง
แม้ว่าการจัดหาเงินทุนเพื่อการพัฒนาอาจมองได้ว่าเป็นเพียงแค่การแสวงหาเม็ดเงินจำนวนมหาศาล แต่แท้จริงแล้วมันคือการปฏิรูประบบสถาปัตยกรรมทางการเงินโลกให้มีความเสมอภาคและยั่งยืนยิ่งขึ้น ล่าสุดในการประชุมระหว่างประเทศว่าด้วยการระดมทุนเพื่อการพัฒนา ครั้งที่ 4 (FfD4) ณ ประเทศสเปน เมื่อปีค.ศ. 2025 ได้มีการรับรอง Sevilla Platform for Action เพื่อเร่งรัดการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ให้เป็นรูปธรรม เพื่อให้มั่นใจว่าประเทศที่เปราะบางที่สุดจะสามารถเข้าถึงทรัพยากรที่จำเป็นและเติบโตไปพร้อมกับสังคมโลก
ชุดซีรีส์ 15 คำศัพท์ต้องรู้ในโค้งสุดท้าย SDGs – โลกกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเวลาสำคัญของการขับเคลื่อนวาระการพัฒนาปี ค.ศ. 2030 โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังการผ่านพ้นวาระครบรอบ 10 ปีของการประกาศเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ในปี ค.ศ. 2025 ที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นหมุดหมายในการทบทวนความก้าวหน้าและวิเคราะห์อุปสรรคเชิงโครงสร้างที่ซับซ้อน ทั้งความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ ภาวะฉุกเฉินด้านสภาพภูมิอากาศ และความเหลื่อมล้ำที่ยังคงเป็นโจทย์ท้าทายสำคัญต่อการบรรลุเป้าหมายในระดับสากล สถานการณ์ปัจจุบันสะท้อนให้เห็นความจำเป็นเร่งด่วนที่ทุกภาคส่วนต้องยกระดับการดำเนินงานให้เข้มข้นยิ่งขึ้นเพื่อให้บรรลุผลสัมฤทธิ์ภายในกรอบเวลาที่เหลืออยู่
การนำวาระการพัฒนาปี 2030 กลับเข้าร่องเข้ารอยเส้นทางที่เหมาะสม จำเป็นต้องมีการปฏิรูปเชิงระบบและการบูรณาการความร่วมมืออย่างจริงจังในทุกระดับ ตั้งแต่การกำหนดนโยบายระดับมหภาคไปจนถึงการปรับเปลี่ยนในระดับปัจเจกบุคคล คอลัมน์ “15 คำศัพท์ต้องรู้ในโค้งสุดท้าย SDGs” นี้จึงเกิดขึ้นเพื่อรวบรวมแนวคิดสำคัญ นิยามใหม่ ๆ และหลักการเชิงยุทธศาสตร์ที่มุ่งสร้างความสามารถในฟื้นฟูและแก้ปัญหา ยกระดับความเป็นธรรม และสร้างการพัฒนาที่ครอบคลุมทุกภาคส่วนอย่างเป็นระบบ
หมายเหตุ – คำอธิบายข้างต้นสรุปโดยทีมงาน เพื่อให้อ่านแล้วทำความเข้าใจง่ายเท่านั้นไม่แนะนำให้นำไปอ้างอิงในเชิงวิชาการ
เนตรธิดาร์ บุนนาค – เรียบเรียง
อติรุจ ดือเระ – พิสูจน์อักษร
● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– เปิดตัว “แนวทางการพัฒนาภาคการเงินเพื่อความยั่งยืน” (Sustainable Finance Initiatives for Thailand) โดย 5 หน่วยกำกับดูแลภาคการเงินไทย
– การลงทุนอย่างยั่งยืนมีมูลค่าสูงกว่าหนึ่งในสามของสินทรัพย์ใน 5 ตลาดการลงทุนที่ใหญ่ที่สุดในโลก
– รายงานธนาคารโลกชี้ “เศรษฐกิจโลกปี 2564 จะฟื้นตัว แต่เป็นไปอย่างช้าจนถึงปี 2568”
– SDG Updates | เปิดรายงาน WIR 2021 การลงทุนที่ยั่งยืนยังเป็นไปได้หรือไม่? ในยุคหลังโควิด
– SDG Updates | กลไกทางการเงินกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
คำศัพท์ดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG9 โครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม และอุตสาหกรรม
– (9.a) อำนวยความสะดวกการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืนและมีความยืดหยุ่น ในประเทศกำลังพัฒนาผ่านทางการยกระดับการสนับสนุนทางการเงิน เทคโนโลยีและด้านวิชาการให้แก่ประเทศในแอฟริกา ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด ประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล และรัฐกำลังพัฒนาที่เป็นหมู่เกาะขนาดเล็ก
#SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ
– (10.b) สนับสนุนการให้ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการ (ODA) และการไหลของเงิน รวมถึงการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศไปยังรัฐที่มีความจำเป็นมากที่สุด โดยเฉพาะประเทศที่พัฒนาน้อยที่สุด ประเทศแถบแอฟริกา รัฐกำลังพัฒนาที่เป็นหมู่เกาะขนาดเล็ก และประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล โดยให้สอดคล้องกับแผนและแผนงานของประเทศเหล่านั้น
#SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
– (17.3) ระดมทรัพยากรทางการเงินสำหรับประเทศกำลังพัฒนาเพิ่มเติม จากแหล่งที่หลากหลาย
– (17.17) สนับสนุนและส่งเสริมหุ้นส่วนความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาครัฐ-ภาคเอกชน และประชาสังคม สร้างบนประสบการณ์และกลยุทธ์ด้านทรัพยากรของหุ้นส่วน
เเหล่งที่มา
– Financing for Development (UN)
– Financing for Sustainable Development Report 2024 (UNCTAD
– Climate Finance Provide…(OECD)
– Global leaders launch the “Sevilla Platform for Action” to accelerate financing for sustainable development (UN)– Addis Ababa Action Agenda (UN)
