วันที่ 6–7 พฤษภาคม 2569 Lok Bahadur Thapa ประธานคณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Economic and Social Council – ECOSOC) เป็นประธานเปิดการประชุม ‘Multi-Stakeholder Forum on Science, Technology and Innovation for the SDGs (STI Forum)’ หรือ ‘การประชุมประจำปีของหุ้นส่วนความร่วมมือจากภาคส่วนที่หลากหลายด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมเพื่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน’ ครั้งที่ 11 ณ นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา
การประชุมข้างต้นมีผู้เข้าร่วมจากหลายประเทศซึ่งมุ่งเน้นการอภิปรายถึงบทบาทของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ต่อการช่วยบรรลุเป้าหมาย SDGs พร้อมเน้นย้ำว่าหากปราศจากการเข้าถึงที่เปิดกว้างและเป็นสากล เทคโนโลยีใหม่อาจยิ่งขยายความเหลื่อมล้ำให้เกิดขึ้นทั่วโลก
Chola Milambo ผู้แทนถาวรของแซมเบีย และ Gregor W. Koessler ผู้แทนถาวรของออสเตรีย ร่วมกันเป็นประธานจัดประชุม STI ครั้งนี้ขึ้นภายใต้ธีม “Transformative, equitable and coordinated science, technology and innovation for the 2030 Agenda and a sustainable future for all” หรือ “วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ที่พลิกโฉม เท่าเทียม และเชื่อมประสานกัน เพื่อวาระปี 2030 และอนาคตที่ยั่งยืนสำหรับคนทุกคน” ซึ่งดำเนินการสอดคล้องกับธีมหลักของการประชุมเวทีหารือระดับสูงทางการเมืองว่าด้วยการพัฒนาที่ยั่งยืน (High-Level Political Forum on Sustainable Development: HLPF) ที่จะจัดขึ้นกลางเดือนกรกฎาคม 2569 และมีประเด็นที่สอดรับกับการทบทวนเชิงลึกของ HLPF เฉพาะ 5 SDGs ได้แก่ SDG6 (น้ำสะอาดและการสุขาภิบาล) SDG7 (พลังงานสะอาดที่เข้าถึงได้) SDG9 (โครงสร้างพื้นฐาน อุตสาหกรรม และนวัตกรรม) SDG11 (เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน) และ SDG17 (ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน)
Bahadur Thapa กล่าวในถ้อยแถลงเปิดงานว่าได้ยกให้ STI เป็นปัจจัยเร่งรัดการบรรลุ SDGs และเรียกร้องให้ปิดช่องว่างทางดิจิทัล รวมถึงส่งเสริมเทคโนโลยีดิจิทัลที่ครอบคลุมและเท่าเทียม สอดคล้องกับข้อตกลงเพื่ออนาคตที่ยั่งยืน (Pact for the Future) และ คำมั่นด้านดิจิทัลระดับโลก (Global Digital Compact) นอกจากนี้ยังอ้างถึง คำมั่นสัญญาแห่งเซบียา (Compromiso de Sevilla) และ ปฏิญญาทางการเมืองโดฮา(Doha Political Declaration) โดยกล่าวว่า “สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่วาระที่แยกจากกัน… แต่เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามเดียวกัน เพื่อให้แน่ใจว่านวัตกรรมสามารถแปรเปลี่ยนไปสู่โอกาสได้”
ประเด็นสำคัญอื่น ๆ ที่ถูกกล่าวถึงในที่ประชุมครั้งนี้ เช่น
- 3 หัวข้อของการประชุม ประกอบด้วย การปฏิรูประบบน้ำด้วย STI/ การขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนผ่านเทคโนโลยีพลังงานสะอาดเพื่อพลังงานในราคาจับต้องได้ เชื่อถือได้ ยั่งยืน และทันสมัยสำหรับทุกคน และ การกำหนดอนาคตของ STI เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนในยุคแห่งความไม่แน่นอนและการเปลี่ยนแปลง
- โดยส่วยใหญ่ AI ถูกออกแบบมาภายใต้บริบทของความสมบูรณ์พร้อม แต่ไม่ควรวัดค่าด้วยเพียงความเร็วและขนาดหรือปริมาณข้อมูลเท่านั้น อีกสิ่งสำคัญคือจำเป็นต้องให้สนใจด้วยว่า AI สนับสนุนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และช่วยให้ชุมชนต่าง ๆ กำหนดอนาคตของตนได้หรือไม่ อย่างไร
- การสังเกต การทดลอง และการมีปฏิสัมพันธ์โดยตรงกับโลกธรรมชาติ คือแรงขับเคลื่อนของความรู้ทางวิทยาศาสตร์
- ในที่ประชุมมีการเปิดตัวหนังสือ 2026 STI Forum Solutions Book ซึ่งรวบรวม 60 นวัตกรรมที่ช่วยรับมือกับความท้าทายด้านการพัฒนาที่ซับซ้อนและเชื่อมต่อระหว่างกัน
● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– ‘AutoVacc’ หุ่นยนต์ดึงวัคซีนโควิด-19 จากทีมนักวิจัย จุฬาฯ เพิ่มโอกาสกระจายวัคซีนและลดความเหนื่อยล้าให้เจ้าหน้าที่
– AI อาจช่วยลดการเลือกปฏิบัติในการรับเข้าทำงาน แต่ต้องมาจากความคิดและการควบคุมอัลกอริทึมของมนุษย์
– Carbon Footprint มหาศาลจากการขุด Bitcoin ทั่วโลก นำมาสู่การยกเลิกการชำระเงินซื้อ Tesla ด้วย Bitcoin
– ความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลร่วมกันของ Blockchain จะเป็นเครื่องมือสร้าง Smart City ได้อย่างไร ?
– SDG Updates | Blockchain ช่วยส่งเสริมห่วงโซ่อุปทานและแก้ปัญหาด้านข้อมูลของภาคเกษตรไทยได้อย่างไร
ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG6 น้ำสะอาดและการสุขาภิบาล
#SDG7 พลังงานสะอาดที่เข้าถึงได้
#SDG9 โครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม และอุตสาหกรรม
– (9.4) ยกระดับโครงสร้างพื้นฐานและปรับปรุงอุตสาหกรรมเพื่อให้เกิดความยั่งยืนโดยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรและการใช้เทคโนโลยีและกระบวนการทางอุตสาหกรรมที่สะอาดและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดยทุกประเทศดำเนินการตามขีดความสามารถของแต่ละประเทศภายในปี พ.ศ. 2573
– (9.5) เพิ่มพูนการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ยกระดับขีดความสามารถทางเทคโนโลยีของภาคอุตสาหกรรมในทุกประเทศ โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา และให้ภายในปี พ.ศ. 2573 มีการส่งเสริมนวัตกรรมและให้เพิ่มจำนวนผู้ทำงานวิจัยและพัฒนา ต่อประชากร 1 ล้านคน และเพิ่มค่าใช้จ่ายในการวิจัยและพัฒนาในภาครัฐและเอกชน
– (9.b) สนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยี การวิจัยและนวัตกรรมภายในประเทศกำลังพัฒนา รวมถึงการให้มีสภาพแวดล้อมทางนโยบายที่นำไปสู่ความหลากหลายของอุตสาหกรรมและการเพิ่มมูลค่าของสินค้าโภคภัณฑ์
#SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ
#SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
แหล่งที่มา : Role of Science, Innovation in Achieving SDGs Explored at ECOSOC Forum (IISD)
