องค์การเพื่อการส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเพศ และเพิ่มพลังของผู้หญิงแห่งสหประชาชาติ (UN Women) และสำนักงานกิจการเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (DESA) เผยแพร่รายงาน “Progress on the Sustainable Development Goals: The Gender Snapshot 2026” ซึ่งติดตามแนวโน้มและสะท้อนทั้งความก้าวหน้าและช่องว่างด้านความเท่าเทียมทางเพศในเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้ง 17 เป้าหมาย โดยรายงานเตือนว่าความเท่าเทียมทางเพศในด้านความเป็นผู้นำและการมีส่วนร่วมตัดสินใจยังห่างไกลจากการเป็นจริง พร้อมเรียกร้องให้เสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบัน เปิดโอกาสให้ผู้หญิงมีบทบาทเป็นผู้นำมากขึ้น และเปลี่ยนแปลงบรรทัดฐานทางสังคมที่ก่อให้เกิดการเลือกปฏิบัติ
รายงานระบุข้อค้นพบสำคัญ ได้แก่
- ปัจจุบันผู้หญิงครองที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎรทั่วโลกเพียงร้อยละ 27.4 และหากแนวโน้มยังเป็นเช่นนี้ คาดว่าจะต้องใช้เวลาอีก 63 ปี กว่าจะมีสัดส่วนเท่ากับผู้ชาย
- จากข้อมูลประธานศาลสูงสุด 175 คนทั่วโลก เป็นผู้ชาย 144 คน และผู้หญิง 31 คน
- ในการสำรวจหน่วยงานระดับชาติที่รับผิดชอบด้านความเท่าเทียมทางเพศเมื่อปี 2569 ผู้ตอบแบบสำรวจราวหนึ่งในสามระบุว่าหน่วยงานด้านความเท่าเทียมทางเพศในประเทศของตนมีอำนาจลดลง ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา
ทั้งนี้ รายงานยังระบุว่าผลพวงจากโครงสร้างสถาบันที่อ่อนแอลง ส่งผลให้เงินทุนสนับสนุนโครงการด้านความเท่าเทียมทางเพศลดลง กลไกความรับผิดชอบต่อกฎหมายและนโยบายที่สนับสนุนความต้องการของผู้หญิงก็อ่อนแอลง และการนำพันธสัญญาที่มีอยู่เดิมไปปฏิบัติจริงนั้นยิ่งอ่อนแรงลงตามไปด้วย
รายงานเน้นยังย้ำหลักการสำคัญว่าเมื่อผู้หญิงมีบทบาทเป็นผู้นำ นโยบายที่คำนึงถึงมิติเพศจะได้รับความสำคัญมากขึ้น สถาบันต่าง ๆ จะถูกตรวจสอบความรับผิดชอบอย่างจริงจัง และความก้าวหน้าจะเกิดขึ้นครอบคลุมทุกเป้าหมาย SDGs ไม่ว่าจะเป็นด้านการศึกษา การคุ้มครองสิ่งแวดล้อม หรือการลดความยากจน
ข้อเสนอแนวทางขับเคลื่อนความเท่าเทียมทางเพศ ดังนี้
- เพิ่มอำนาจหน้าที่ บุคลากร และงบประมาณที่เพียงพอและต่อเนื่องให้แก่หน่วยงานระดับชาติทีรับผิดชอบด้านความเท่าเทียมทางเพศ
- ปรับปรุงกฎหมายเพื่อให้ผู้หญิงมีสิทธิเท่าเทียมกับผู้ชาย เนื่องจากปัจจุบันผู้หญิงทั่วโลกได้รับสิทธิตามกฎหมายเพียงร้อยละ 64 ของสิทธิที่ผู้ชายได้รับ พร้อมจัดให้มีกลไกบังคับใช้กฎหมายในทางปฏิบัติ
- เพิ่มการจัดทำงบประมาณที่คำนึงถึงมิติเพศ พร้อมวางระบบติดตามความก้าวหน้าและผลกระทบอย่างครอบคลุม
- เพิ่มการใช้มาตรการพิเศษทั้งแบบถาวรและชั่วคราว รวมถึงโควตาทางกฎหมายที่มุ่งสู่ความเสมอภาค
- ปรับกติกาการเลือกตั้งเพื่อลดค่าใช้จ่ายในการลงสมัคร ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการเข้าสู่การเมืองของผู้หญิง
นอกจากนี้ รายงานยังเสนอให้เปิดโอกาสให้ผู้หญิงและเด็กหญิงจากกลุ่มที่ถูกกีดกันมากที่สุดมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ รวมถึงคุ้มครองผู้หญิงจากความรุนแรงในพื้นที่ทางการเมืองและสาธารณะด้วยกฎหมายอาญา และเปลี่ยนแปลงค่านิยมที่เลือกปฏิบัติ พร้อมเรียกร้องให้เพิ่มความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการ (ODA) ด้านความเท่าเทียมทางเพศที่ลดลง และลงทุนในระบบข้อมูลที่จำแนกตามเพศและปัจจัยอื่น ๆ เพื่อให้เห็นว่าใครยังถูกทิ้งไว้ข้างหลังและนำข้อมูลไปกำหนดนโยบายได้ตรงจุด
● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– SDG Updates | บทบาท ‘ผู้หญิง’ ในพื้นที่ทางการเมือง ต้องเผชิญกับความท้าทายใดในเส้นทางนี้
– Global Gender Gap Report 2023 ชี้อีก 131 ปี กว่าโลกจะมีความเท่าเทียมทางเพศ – ส่วนไทยติดอันดับที่ 74 ในการประเมินดัชนี
– NASDAQ ประกาศข้อกำหนด Board Diversity Rule เพื่อสนับสนุนความหลากหลายทางเชื้อชาติและเพศในบอร์ดบริหาร
– กองทุนความมั่งคั่งแห่งชาตินอร์เวย์ ออกจุดยืนให้บริษัทเพิ่มสัดส่วนผู้หญิงในคณะกรรมการบริหารให้ถึง 30%
– SDG Updates | ย่างเข้าสู่ปีที่ 5 พ.ร.บ. ความเท่าเทียมระหว่างเพศเดินหน้าไปถึงไหน
– SDG Updates | ทับซ้อนและทวีคูณ: คลี่ชั้นความรุนแรงที่ LGBTQI ต้องเผชิญ
ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG5 ความเท่าเทียมระหว่างเพศ
– (5.1) ยุติการเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบที่มีต่อผู้หญิงและเด็กหญิงในทุกที่
– (5.5) สร้างหลักประกันว่าผู้หญิงจะมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่และมีประสิทธิผล และมีโอกาสที่เท่าเทียมในการเป็นผู้นำในทุกระดับของการตัดสินใจในเรื่องการเมือง เศรษฐกิจ และสาธารณะ
– (5.c) เลือกใช้และเสริมความเข้มแข็งแก่นโยบายที่ดีและกฎระเบียบที่บังคับใช้ได้ เพื่อส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเพศและการเพิ่มบทบาทแก่ผู้หญิงและเด็กหญิงทุกคนในทุกระดับ
#SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ
– (10.2) เสริมสร้างศักยภาพและส่งเสริมความครอบคลุมทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองสำหรับทุกคน โดยไม่คำนึงถึงอายุ เพศ ความพิการ เชื้อชาติ ชาติพันธุ์ แหล่งกำเนิด ศาสนา สถานะทางเศรษฐกิจ หรืออื่น ๆ ภายในปี พ.ศ. 2573
– (10.3) สร้างหลักประกันถึงโอกาสที่เท่าเทียมและลดความไม่เสมอภาคของผลลัพธ์ รวมถึงโดยการขจัดกฎหมาย นโยบาย และแนวทางปฏิบัติที่เลือกปฏิบัติ และส่งเสริมการออกกฎหมาย นโยบาย และการปฏิบัติที่เหมาะสมในเรื่องดังกล่าว
#SDG16 สันติภาพ ความยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง
– (16.7) สร้างหลักประกันว่าจะมีกระบวนการตัดสินใจที่มีความรับผิดชอบ ครอบคลุม มีส่วนร่วม และมีความเป็นตัวแทนที่ดี ในทุกระดับการตัดสินใจ
แหล่งที่มา:
– When Women Lead, All SDGs Move Forward: Gender Snapshot 2026 (IISD)
– Progress on the Sustainable Development Goals: The Gender Snapshot 2026
