Decade of Action หรือ “ทศวรรษแห่งการลงมือทำ” คือช่วงเวลาสำคัญระหว่างปีค.ศ. 2020-2030 ซึ่ง António Guterres เลขาธิการสหประชาชาติ ประกาศไว้ตั้งแต่การประชุมสมัชชาใหญ่เมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 เพื่อใช้เป็นกลไกเร่งรัดการดำเนินงานให้บรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ทั้ง 17 เป้าหมายให้ทันตามกำหนดการเดิม เนื่องจากรายงานความก้าวหน้าในช่วงหลายปีแรกสะท้อนให้เห็นว่า ความพยายามในระดับมหภาคยังขาดพลังขับเคลื่อนที่มากพอจะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่จำเป็นได้ทันท่วงที
การขับเคลื่อนเพื่อให้บรรลุวาระการพัฒนาของทศวรรษนี้อยู่ที่การระดมสรรพกำลังในสามมิติขนานกัน เริ่มจาก “การลงมือทำระดับโลก” ที่เน้นการใช้ภาวะผู้นำร่วมกับนโยบายที่เข้มข้นและการจัดสรรทรัพยากรใหม่เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายในภาพรวม สอดรับกับ “การลงมือทำระดับท้องถิ่น” ที่มุ่งการนำเป้าหมายเหล่านี้ไปปรับใช้ในกรอบงบประมาณและการกำกับดูแลของเมืองและหน่วยงานส่วนภูมิภาคให้เกิดผลเป็นรูปธรรม นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับ “การลงมือทำระดับปัจเจกบุคคล” โดยสนับสนุนให้ภาคประชาสังคม เยาวชน และคนทั่วไปเข้ามามีบทบาทตัดสินใจเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงผ่านวิถีชีวิตประจำวัน
อย่างไรก็ดี ช่วงเริ่มต้นของทศวรรษแห่งการลงมือทำนี้กลับต้องเผชิญกับอุปสรรคจากวิกฤตการณ์โลกที่อุบัติขึ้นทับซ้อนกัน ทั้งการแพร่ระบาดของโควิด-19 ภาวะฉุกเฉินด้านภูมิอากาศ และความขัดแย้งรุนแรงในหลายภูมิภาค วิกฤตเหล่านี้ส่งผลกระทบให้ความก้าวหน้าที่เคยมีมาต้องหยุดชะงัก พร้อมกับฉุดรั้งตัวชี้วัดในหลายเป้าหมายให้ถดถอยลง โดยเฉพาะในมิติของความยากจน สาธารณสุข และความเหลื่อมล้ำที่ทวีความรุนแรงขึ้นกว่าเดิม
การจะนำวาระการพัฒนาปี 2030 กลับเข้าสู่เส้นทางที่ถูกต้องในช่วงเวลาที่เหลืออยู่ ประชาคมโลกจำเป็นต้องสร้างการปฏิรูปเชิงระบบขนาดใหญ่ โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหาช่องว่างด้านงบประมาณเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนควบคู่ไปกับการสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคมตามเจตนารมณ์ของ SDG 17 อย่างจริงจัง เพื่อสร้างสังคมที่มีความสามารถในการตั้งปรับปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง มีความยุติธรรม และไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง แม้กรอบเวลาจะกระชั้นชิดเข้ามาทุกขณะ แต่ความร่วมมือที่เร่งด่วนและเข้มข้นยังคงเป็นความหวังสำคัญในการแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนและเชื่อมโยงกันอย่างแยกไม่ขาดของโลกในปัจจุบัน
ชุดซีรีส์ 15 คำศัพท์ต้องรู้ในโค้งสุดท้าย SDGs –โลกกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเวลาสำคัญของการขับเคลื่อนวาระการพัฒนาปี ค.ศ. 2030 โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังการผ่านพ้นวาระครบรอบ 10 ปีของการประกาศเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ในปี ค.ศ. 2025 ที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นหมุดหมายในการทบทวนความก้าวหน้าและวิเคราะห์อุปสรรคเชิงโครงสร้างที่ซับซ้อน ทั้งความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ ภาวะฉุกเฉินด้านสภาพภูมิอากาศ และความเหลื่อมล้ำที่ยังคงเป็นโจทย์ท้าทายสำคัญต่อการบรรลุเป้าหมายในระดับสากล สถานการณ์ปัจจุบันสะท้อนให้เห็นความจำเป็นเร่งด่วนที่ทุกภาคส่วนต้องยกระดับการดำเนินงานให้เข้มข้นยิ่งขึ้นเพื่อให้บรรลุผลสัมฤทธิ์ภายในกรอบเวลาที่เหลืออยู่
การนำวาระการพัฒนาปี 2030 กลับเข้าร่องเข้ารอยเส้นทางที่เหมาะสม จำเป็นต้องมีการปฏิรูปเชิงระบบและการบูรณาการความร่วมมืออย่างจริงจังในทุกระดับ ตั้งแต่การกำหนดนโยบายระดับมหภาคไปจนถึงการปรับเปลี่ยนในระดับปัจเจกบุคคล คอลัมน์ “15 คำศัพท์ต้องรู้ในโค้งสุดท้าย SDGs” นี้จึงเกิดขึ้นเพื่อรวบรวมแนวคิดสำคัญ นิยามใหม่ ๆ และหลักการเชิงยุทธศาสตร์ที่มุ่งสร้างความสามารถในฟื้นฟูและแก้ปัญหา ยกระดับความเป็นธรรม และสร้างการพัฒนาที่ครอบคลุมทุกภาคส่วนอย่างเป็นระบบ
หมายเหตุ – คำอธิบายข้างต้นสรุปโดยทีมงาน เพื่อให้อ่านแล้วทำความเข้าใจง่ายเท่านั้นไม่แนะนำให้นำไปอ้างอิงในเชิงวิชาการ
แพรวพรรณ ศิริเลิศ – พิสูจน์อักษร
● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– SDG Updates | ACT NOW! in “DECADE OF ACTION (2021-2030)” : อัปเดตความก้าวหน้า สำรวจความท้าทาย แล้วลงมือทำได้เลย!
– 10 ปี SDGs – ย้อนรอยเส้นทางการพัฒนาที่ยั่งยืนที่โลกและไทยเดินไปด้วยกัน (ค.ศ. 2015-2025)
– เผยแพร่แล้ว ! ‘SDG Highlights 2025: A Decade of SDGs in Thailand – Progress or Regression’ สำรวจ 6 ประเด็นท้าทายที่ไทยต้องเร่งเครื่องในโค้งสุดท้าย และทบทวน 10 ปีแห่งความมุ่งมั่นขับเคลื่อน SDGs
คำศัพท์ดังกล่าวเกี่ยวข้องกับทุกเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
แหล่งที่มา
– Decade of Action | United Nations Development Programme
– Decade of Action – United Nations Sustainable Development
