วันที่ 20 พฤษภาคม 2569 สมัชชาอนามัยโลก ได้มอบรางวัล ‘United Arab Emirates Health Foundation Prize’ แก่ นพ.วรวิทย์ ตันติวัฒนทรัพย์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลอุ้มผาง จังหวัดตาก ระหว่างการประชุมสมัชชาอนามัยโลก สมัยที่ 79 (World Health Assembly) ที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 18 – 23 พฤษภาคม 2569 ณ สำนักงานใหญ่องค์การอนามัยโลก กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์
รางวัลดังกล่าวเป็นการเชิดชูเกียรติ นพ.วรวิทย์ ในฐานะผู้สร้างคุณูปการเชิงประจักษ์ต่อระบบสุขภาพโลก และเป็นบุคคลต้นแบบด้าน “มนุษยธรรมนำสาธารณสุข” ในพื้นที่ห่างไกลและพื้นที่ชายแดน โดยเฉพาะการขยายการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพสำหรับประชากรกลุ่มเปราะบางในพื้นที่ชายแดนห่างไกล และการเปลี่ยนแปลงระบบบริการสุขภาพสำหรับประชากรชนบท ผู้ไร้สัญชาติ ผู้เข้าถึงยาก ผู้ลี้ภัย และประชากรข้ามแดน ผ่านการทำงานเชิงรุก การบริหารต้นทุน และการผลักดันนโยบายระดับประเทศ จนเกิดความก้าวหน้าอย่างมีนัยสำคัญต่อการสร้างความเท่าเทียมในการเข้าถึงระบบสุขภาพ
ผลงานดีเด่นของ นพ.วรวิทย์ ที่สร้างประโยชน์แก่ระบบสุขภาพไทย เช่น
- การผลักดันเชิงนโยบายจนเกิดมติคณะรัฐมนตรีของไทยในปี 2553 และ 2563 เพื่อสนับสนุนงบประมาณด้านสุขภาพสำหรับประชากรไร้สัญชาติและกลุ่มที่ต้องการความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม รวมถึงผลักดันการขึ้นทะเบียนประชากรที่ไม่มีเอกสาร และจัดตั้งคลินิกกฎหมายเพื่อช่วยให้ประชาชนเข้าถึงการรักษาพยาบาลได้มากขึ้น
- การขยายบริการสุขภาพระดับอำเภอและระบบออกหน่วยข้ามพรมแดน ทั้งคลินิกเคลื่อนที่ งานสร้างเสริมภูมิคุ้มกัน ควบคุมโรคมาลาเรีย วัณโรค ไข้เลือดออก การดูแลหญิงตั้งครรภ์ การคลอด และบริการฟอกไต ขณะเดียวกันยังพัฒนาระบบบริหารจัดการเพื่อลดต้นทุน เช่น การจัดทำบัญชียาประหยัด การรณรงค์รับบริจาคยา การใช้พลังงานแสงอาทิตย์ และโครงการลดขยะอาหารเป็นศูนย์
- การฝึกอบรมผู้ช่วยผดุงครรภ์และอาสาสุขภาพชุมชนจากทั้งไทยและเมียนมา รวมถึงการอบรมประเด็นกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการดูแลประชากรด้านมนุษยธรรม
ในการประชุมสมัชชาอนามัยโลกปีนี้ ยังมีผู้ได้รับรางวัลด้านสาธารณสุขอื่น ๆ อีกรวม 4 รางวัล ได้แก่ 1) รางวัล ‘Sasakawa Health Prize’ มอบแก่ The Banconi Community Health Association (ASACOBA) จากมาลี 2) รางวัล ‘Dr LEE Jong-wook Memorial Prize for Public Health’ มอบแก่ ศาสตราจารย์ Mohammad Abul Faiz จากบังคลาเทศ 3) รางวัล ‘Nelson Mandela Award for Health Promotion มอบแก่ ดร. Amr Mohamed Kandeel จากอียิปต์ และ 4) รางวัล The State of Kuwait Health Promotion Foundation’s His Highness Sheikh Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah Prize for the Promotion of Healthy Ageing มอบแก่ ศาสตราจารย์ Bruno Vellas จากฝรั่งเศส และ องค์กร SingHealth จากสิงคโปร์
● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– เปิดประชุมสมัชชาสหประชาชาติ สมัยที่ 78 ชวนจับตานานาประเทศทบทวนครึ่งแรกของ SDGs และติดตามความชัดเจนการแก้ปัญหา Climate Change
– นายกรัฐมนตรีกล่าวถ้อยแถลงใน SDG Summit 2023 ประกาศไทยมุ่งมั่นส่งเสริมสิทธิมนุษยชนและปฏิรูประบบการเงินระหว่างประเทศ
– ปิดฉาก SDG Summit 2023 ชวนสำรวจปฏิญญาทางการเมืองฯ ที่ประเทศทั่วโลกตกลงรับเอาไปใช้เพื่อบรรลุ SDGs
– วัณโรคยังคงเป็นภัยคุกคามร้ายแรงด้านสุขภาพในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
– หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าหยุดชะงักเพราะโควิด-19 ทำให้หลายคนยากจนขั้นรุนแรงเพราะต้องจ่ายค่ารักษาพยาบาล
– เอเชียแปซิฟิกจะฟื้นคืนจากโรคระบาด เมื่อมีนโยบายที่ประสาน ‘สุขภาพ เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม’
– การประชุมระดับสูงด้านสุขภาพ ผู้นำโลกยืนยันความมุ่งมั่นสร้าง ‘หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า’ – เตรียมรับมือโรคระบาดและยุติวัณโรค
ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG1 ยุติความยากจน
– (1.3) ดำเนินการให้ทุกคนมีระบบและมาตรการการคุ้มครองทางสังคมระดับประเทศที่เหมาะสม ซึ่งรวมถึงฐาน การคุ้มครองทางสังคม (floors) โดยให้ครอบคลุมกลุ่มประชากรยากจน และกลุ่มเปราะบางให้มากพอ ภายในปี พ.ศ. 2573
– (1.4) ภายในปี พ.ศ. 2573 สร้างหลักประกันว่าชายและหญิงทุกคน โดยเฉพาะผู้ที่ยากจนและเปราะบาง มีสิทธิเท่าเทียมกันในทรัพยากรทางเศรษฐกิจ รวมถึงการเข้าถึงบริการขั้นพื้นฐาน การเป็นเจ้าของและมีสิทธิในที่ดินและทรัพย์สินในรูปแบบอื่น มรดก ทรัพยากรธรรมชาติ เทคโนโลยีใหม่ที่เหมาะสม และบริการทางการเงิน ซึ่งรวมถึงระบบการเงินระดับฐานราก (microfinance)
#SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี
– (3.8) บรรลุการมีหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า รวมถึงการป้องกันความเสี่ยงทางการเงิน การเข้าถึงการบริการสาธารณสุขจำเป็นที่มีคุณภาพ และเข้าถึงยาและวัคซีนจำเป็นที่ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ มีคุณภาพ และมีราคาที่สามารถซื้อหาได้
– (3.d) เสริมขีดความสามารถของทุกประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศกำลังพัฒนา ในด้านการแจ้งเตือนล่วงหน้า การลดความเสี่ยง และการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านสุขภาพทั้งในระดับประเทศและระดับโลก
#SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ
– (10.3) สร้างหลักประกันถึงโอกาสที่เท่าเทียมและลดความไม่เสมอภาคของผลลัพธ์ รวมถึงโดยการขจัดกฎหมาย นโยบาย และแนวทางปฏิบัติที่เลือกปฏิบัติ และส่งเสริมการออกกฎหมาย นโยบาย และการปฏิบัติที่เหมาะสมในเรื่องดังกล่าว
แหล่งที่มา
– Primary health care champions celebrated at the Seventy-ninth World Health Assembly (WHO)
– องค์การอนามัยโลก (WHO) ประกาศรางวัลสาธารณสุขโลกปี 2026 โดย “นพ.วรวิทย์ ตันติวัฒนทรัพย์” (วชิรวิทย์ เลิศบำรุงชัย)
