คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Economic and Social Council: ECOSOC) เปิดสมัยประชุมประจำปี 2570 พร้อมประกาศทิศทางการดำเนินงานในช่วงโค้งสุดท้ายก่อนครบกำหนดวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนปี 2573 (2030 Agenda for Sustainable Development) โดยประธาน ECOSOC คนใหม่ย้ำเป้าหมายสำคัญในการเร่งรัดการดำเนินงานตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ให้กลับมาอยู่บนเส้นทางสู่การบรรลุเป้าหมาย ควบคู่กับการเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบบพหุภาคี ความร่วมมือระหว่างประเทศ และความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของประชาคมโลก
ในการประชุมใหญ่ครั้งแรกของสมัยประชุม เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2569 ที่ประชุมได้เลือก Amar Bendjama เอกอัครราชทูตผู้แทนถาวรของแอลจีเรียประจำสหประชาชาติ ให้ดำรงตำแหน่งประธาน ECOSOC คนใหม่โดยฉันทามติ สืบต่อจาก Lok Bahadur Thapa ผู้แทนถาวรของเนปาล โดยวาระการดำรงตำแหน่งจะสิ้นสุดในวันที่ 22 กรกฎาคม 2570 พร้อมกันนี้ที่ประชุมยังได้รับรองระเบียบวาระชั่วคราวและเลือกคณะผู้บริหาร (Bureau) ประจำสมัยปี 2570 โดยแต่งตั้ง Tofig Musayev (อาเซอร์ไบจาน) Salahuddin Norman Chowdhury (บังกลาเทศ) และ Juan Pablo Vegas Torres (เปรู) ดำรงตำแหน่งรองประธาน ECOSOC โดยฉันทามติ
ในปาฐกถาเปิดสมัยประชุม Bendjama กล่าวว่า “โลกกำลังอยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ ท่ามกลางความท้าทายที่เชื่อมโยงกันอย่างซับซ้อน ทั้งความขัดแย้ง ความยากจน ความหิวโหย ความเหลื่อมล้ำ ภาระหนี้สิน และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งทั้งสิ้นส่งผลกระทบต่อความก้าวหน้าในการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน”
ท่ามกลางเวลาที่เหลืออีกไม่กี่ปีก่อนครบกำหนดวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนปี 2573 Bendjama ได้กำหนด 3 ลำดับความสำคัญที่เกื้อหนุนกัน (mutually reinforcing priorities) เพื่อเป็นกรอบการดำเนินงานของ ECOSOC ตลอดวาระการดำรงตำแหน่ง
3 ยุทธศาสตร์ เร่งผลลัพธ์ SDGs ก่อนปี 2573 ดังนี้
- สร้างการมีส่วนร่วมอย่างครอบคลุม (Inclusivity) โดยให้ความสำคัญกับกลุ่มประเทศในสถานการณ์พิเศษ (Countries in Special Situations) ได้แก่ ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด (LDCs) ประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล (LLDCs) และรัฐกำลังพัฒนาที่เป็นเกาะขนาดเล็ก (SIDS) ควบคู่กับการเปิดพื้นที่ให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายและการตัดสินใจอย่างมีความหมาย
- เร่งรัดการดำเนินงานตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เพื่อผลักดันความก้าวหน้าอย่างสมดุลในทุกมิติของการพัฒนา โดยให้ความสำคัญกับการขจัดความยากจน การเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา การลดความเหลื่อมล้ำ การระดมทุนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน การคุ้มครองสิ่งแวดล้อม และการขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล
- ฟื้นฟูความเชื่อมั่นต่อระบบพหุภาคี ด้วยการเสริมสร้างบทบาทของ ECOSOC ผ่านการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของรัฐสมาชิกและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย สนับสนุนกระบวนการปฏิรูปสหประชาชาติ (UN80) ผลักดันการทบทวนองค์กรย่อยของ ECOSOC ตามกำหนดในปี 2570 และปรับปรุงวิธีการทำงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน
นอกจากนี้ Bendjama ยังเรียกร้องให้ประเทศสมาชิกสหประชาชาติร่วมมือกันในช่วงโค้งสุดท้ายก่อนปี 2030 พร้อมย้ำว่าถึงเวลาต้องดำเนินการอย่างเข้มแข็ง เร่งรัดและบูรณาการการดำเนินงาน เพื่อเปลี่ยนพันธสัญญาระดับโลกให้เป็นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมและวัดผลได้ โดยไม่ทิ้งใครและไม่ทิ้งประเทศใดไว้ข้างหลัง
ด้าน Lok Bahadur Thapa อดีตประธาน ECOSOC กล่าวว่า “สภาแห่งนี้เป็นเวทีกลางที่เชื่อมโยงประเทศสมาชิกให้ร่วมกันเปลี่ยนความซับซ้อนของปัญหาโลกให้เป็นนโยบายที่สอดประสาน และเปลี่ยนพันธสัญญาระหว่างประเทศให้เป็นผลลัพธ์ที่สามารถวัดผลได้” ขณะที่ Navid Hanif ผู้ช่วยเลขาธิการสหประชาชาติด้านการพัฒนาเศรษฐกิจ แสดงความเชื่อมั่นว่า ECOSOC จะยังคงเป็น “พลังขับเคลื่อน” สำคัญของวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนปี 2030 ท่ามกลางความท้าทายระดับโลกที่ทวีความซับซ้อนมากขึ้น
อย่างไรก็ดี แม้จะเหลือเวลาอีกไม่ถึง 5 ปีก่อนถึงเส้นตายของวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนปี 2573 แต่รายงานของสหประชาชาติหลายฉบับสะท้อนตรงกันว่า ความก้าวหน้าในการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ยังคงล่าช้ากว่าเป้าหมาย ท่ามกลางความท้าทายที่ทับซ้อนกัน ทั้งความขัดแย้ง การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ วิกฤตหนี้ และความเหลื่อมล้ำ และในบริบทดังกล่าวการกำหนด 3 ลำดับความสำคัญ ของประธาน ECOSOC คนใหม่ ช่วยสะท้อนความพยายามของสหประชาชาติในการยกระดับบทบาทของ ECOSOC จากเวทีประสานความร่วมมือและติดตามความก้าวหน้าของ SDGs ไปสู่การเป็นกลไกที่ผลักดันการลงมือปฏิบัติ เร่งสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศ และเสริมสร้างความเชื่อมั่นต่อระบบพหุภาคี เพื่อให้การตัดสินใจเชิงนโยบายสามารถแปรเปลี่ยนเป็นผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง
●อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– SDGs Report 2026 เผย 15% ของเป้าหมายโลกถดถอย – ท่ามกลางวิกฤตสภาพภูมิอากาศ เศรษฐกิจ และเงินทุนช่วยเหลือที่ลดลง
– รายงาน SDGs Report 2024 ของสหประชาชาติระบุว่า SDGs เพียง 17% จะบรรลุทันเวลา ซ้ำพบความเหลื่อมล้ำ ความยากจน และความหิวโหยเพิ่มขึ้น
– SDG Updates | บทสรุป SDG Index 2025 – ครบ 1 ทศวรรษ โลกยังไม่บรรลุ SDGs ใด พบไทยมี 6 เป้าหมายตกอยู่ในสถานะท้าทายมาก
– SDG Updates | สรุปประเด็นสำคัญ รายงานความก้าวหน้า SDGs ของภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก ปี 2568
– SDG Updates | Six Transformations to Achieve the Sustainable Development Goals – แนวคิดการเปลี่ยนแปลงระดับรากฐานเพื่อบรรลุ SDGs ให้ทันเวลา
ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ
– (10.6) สร้างหลักประกันให้ประเทศกำลังพัฒนามีบทบาทและเสียงที่เข้มแข็งยิ่งขึ้นในการตัดสินใจของสถาบันเศรษฐกิจและการเงินระหว่างประเทศ เพื่อให้สถาบันเหล่านั้นมีประสิทธิผล น่าเชื่อถือ และมีความรับผิดชอบมากขึ้น
#SDG16 สันติภาพ ความยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง
– (16.7) สร้างหลักประกันว่าจะมีกระบวนการตัดสินใจที่มีความรับผิดชอบ ครอบคลุม มีส่วนร่วม และมีความเป็นตัวแทนที่ดี ในทุกระดับการตัดสินใจ
– (16.8) ขยายและเสริมความแข็งแกร่งของการมีส่วนร่วมของประเทศกำลังพัฒนาในสถาบันที่เกี่ยวข้องกับธรรมาภิบาลโลก
#SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
– (17.14) ยกระดับความสอดคล้องเชิงนโยบายเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
– (17.16) ยกระดับหุ้นส่วนความร่วมมือระดับโลกเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยร่วมเติมเต็มโดยหุ้นส่วนความร่วมมือจากภาคส่วนที่หลากหลายซึ่งจะระดมและแบ่งปันความรู้ ความเชี่ยวชาญเทคโนโลยี และทรัพยากรทางการเงิน เพื่อจะสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในทุกประเทศ โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา
– (17.17) สนับสนุนและส่งเสริมหุ้นส่วนความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาครัฐ-ภาคเอกชน และประชาสังคม สร้างบนประสบการณ์และกลยุทธ์ด้านทรัพยากรของหุ้นส่วน
แหล่งที่มา: ECOSOC Commences 2027 Cycle Under Algeria’s Presidency (SDG Knowledge Hub)
