เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2569 ที่ผ่านมาสำนักงานกิจการเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Department of Economic and Social Affairs: UN DESA) ร่วมกับระบบสถิติของสหประชาชาติ (United Nations Statistical System: UNStats) เผยแพร่ “รายงานเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนประจำปี 2569” (The Sustainable Development Goals Report 2026) ชี้แม้การดำเนินงานตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 2015 จะนำไปสู่ความก้าวหน้าในหลายด้าน แต่ภาพรวมของโลกยังคงก้าวหน้าไม่เร็วพอที่จะบรรลุเป้าหมายภายในปี ค.ศ. 2030 โดยระบุว่าจากเป้าหมายย่อย (targets) ทั้งหมด 139 ข้อที่มีข้อมูลเพียงพอสำหรับการประเมิน มีเพียง 36% เท่านั้นที่มีความก้าวหน้าในระดับปานกลางหรือเป็นไปตามทิศทางที่กำหนด ขณะที่ 49% มีความก้าวหน้าช้ากว่าที่ควร และอีก 15% มีสถานการณ์ถดถอย สะท้อนว่าโลกยังต้องเร่งรัดการดำเนินงานตามวาระการพัฒนาที่ยั่งยืน ค.ศ. 2030 (2030 Agenda)
รายงานนำเสนอข้อค้นพบเกี่ยวกับความสำเร็จสำคัญบางประการ ได้แก่
- ประชากรเกือบ 1 พันล้านคน สามารถเข้าถึงบริการน้ำดื่มที่ได้รับการจัดการอย่างปลอดภัย (safely managed drinking water) และอีก 1.2 พันล้านคน สามารถเข้าถึงบริการสุขาภิบาลที่ได้รับการจัดการอย่างปลอดภัย (safely managed sanitation)
- จำนวนผู้ติดเชื้อเอชไอวี (HIV) รายใหม่ลดลง 30% ในช่วงปี ค.ศ. 2015 – 2024 ขณะที่จำนวนผู้เสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวข้องกับเอดส์ (AIDS-related deaths) ลดลง 35%
- ประชากรโลก 92% สามารถเข้าถึงไฟฟ้าได้
- การเข้าถึงอินเทอร์เน็ตของประชากรโลกเพิ่มขึ้นเป็น 74% ใน ค.ศ.2025 จาก 40% ใน ค.ศ. 2015
- ระบบการคุ้มครองทางสังคม (social protection) ครอบคลุมประชากรมากกว่าครึ่งหนึ่งของประชากรโลก
ข้อค้นพบข้างต้นสะท้อนว่าความก้าวหน้าที่เกิดขึ้นเป็นผลจากการลงทุนอย่างต่อเนื่อง การกำหนดนโยบายที่มีประสิทธิภาพ และความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยยกตัวอย่างความสำเร็จจากการดำเนินงานในระดับท้องถิ่น นโยบายระดับชาติ และความร่วมมือระดับโลกที่ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คน นอกจากนี้ รายงานยังชี้ให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของการปฏิวัติด้านข้อมูล (data revolution) ที่ช่วยให้ประเทศต่าง ๆ ติดตามความก้าวหน้าและระบุช่องว่างของการดำเนินงานได้อย่างแม่นยำมากขึ้น โดยในปี ค.ศ. 2015 มีข้อมูลรองรับเพียงประมาณครึ่งหนึ่งของตัวชี้วัด SDGs แต่ปัจจุบันข้อมูลครอบคลุมเกือบทุกตัวชี้วัดแล้ว
นอกจากความสำเร็จที่เกิดขึ้น รายงานยังสะท้อนให้เห็นถึงความท้าทายด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนที่ยังรุนแรงหลายด้าน ได้แก่
- ในปี ค.ศ.2026 คาดว่าประชากรโลกประมาณ 10% หรือราว 826 ล้านคน ยังคงเผชิญกับความยากจนขั้นรุนแรง (extreme poverty)
- ประชากร 2.3 พันล้านคนทั่วโลก ยังคงเผชิญกับความไม่มั่นคงทางอาหารในระดับปานกลางหรือรุนแรง (moderate or severe food insecurity)
- ประชากรราว 2.1 พันล้านคน หรือประมาณ 1 ใน 4 ของประชากรโลก ยังไม่สามารถเข้าถึงบริการน้ำดื่มที่ได้รับการจัดการอย่างปลอดภัย
- เด็กมากกว่า 150 ล้านคนทั่วโลกยังคงมีภาวะเตี้ยแคระแกร็น อันเป็นผลจากภาวะทุพโภชนาการเรื้อรัง
- อัตราการเสียชีวิตของมารดายังสูงกว่าเป้าหมายระดับโลกเกือบ 3 เท่า
- ประชากร 1 ใน 5 คนทั่วโลกยังคงเผชิญกับการเลือกปฏิบัติในชีวิตประจำวัน ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการพัฒนาศักยภาพของมนุษย์
ปัจจัยสำคัญที่เป็นอุปสรรคต่อการบรรลุเป้าหมาย SDGs ได้แก่ ความขัดแย้งที่ทวีความรุนแรงขึ้น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การชะลอตัวของการเติบโตทางเศรษฐกิจ ระดับหนี้ที่เพิ่มสูงขึ้น และความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการ (Official Development Assistance: ODA) ที่ลดลงถึง 23% ในปี ค.ศ. 2025 ซึ่งไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ขณะที่ช่องว่างด้านเงินทุนเพื่อบรรลุ SDGs ของประเทศกำลังพัฒนายังคงสูงถึง 4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี สวนทางกับการใช้จ่ายด้านการทหารของโลกที่เพิ่มขึ้นเป็นประวัติการณ์ สะท้อนว่าวิกฤตเหล่านี้มีความเชื่อมโยงกันและจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขอย่างบูรณาการ
รายงานจึงเสนอให้เร่งปิดช่องว่างด้านเงินทุนผ่านการปฏิรูประบบการเงินระหว่างประเทศ การบรรเทาภาระหนี้ และการเพิ่มการเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่มีต้นทุนเหมาะสม ควบคู่กับการเร่งดำเนินการตาม Sevilla Commitment ด้านการระดมเงินทุน และ Medellín Framework ด้านระบบข้อมูล เพื่อให้ทรัพยากรเข้าถึงประชากรและชุมชนที่เปราะบางที่สุด พร้อมย้ำว่าไม่มีประเทศใดสามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การระบาดใหญ่ หรือความเหลื่อมล้ำได้เพียงลำพัง จึงต้องรักษาความร่วมมือพหุภาคี (multilateralism) และไม่ปล่อยให้ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์บั่นทอนความร่วมมือระหว่างประเทศ
ดังนั้นช่วงเวลา 4 ปีสุดท้ายก่อนปี ค.ศ. 2030 จึงเป็นบททดสอบสำคัญของประชาคมโลก โดยการตัดสินใจในวันนี้เกี่ยวกับการจัดหาเงินทุน ความร่วมมือระหว่างประเทศ และการรับมือกับวิกฤตร่วมกัน จะส่งผลต่อคนรุ่นต่อไปในระยะยาว พร้อมเรียกร้องให้ทุกภาคส่วนเร่งขับเคลื่อน SDGs เพื่อไม่ให้ใครถูกทิ้งไว้ข้างหลัง และยืนยันว่า เป้าหมายที่โลกกำหนดร่วมกัน ยังอยู่ในวิสัยที่จะบรรลุได้ หากทุกประเทศร่วมกันดำเนินการอย่างจริงจังในช่วงเวลาที่เหลือ
รายงานเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ SDGs Report นี้ เป็นรายงานทางการฉบับเดียวขององค์การสหประชาชาติที่ติดตามความก้าวหน้าตามวาระการพัฒนาที่ยั่งยืน ค.ศ. 2030 (2030 Agenda for Sustainable Development) นำเสนอข้อมูลล่าสุดทั้ง 17 เป้าหมายที่ได้จากหน่วยงานระดับนานาชาติและระดับภูมิภาคมากกว่า 50 หน่วยงานทั่วโลก โดยอาศัยข้อมูลและการวินิจฉัยของฐานข้อมูลตัวชี้วัดเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนทั่วโลก (Global SDG Indicators Database) มีกำหนดเผยแพร่ในช่วงปลายเดือนมิถุนายน-กรกฎาคมของทุกปี หรือในช่วงก่อนการประชุม High-Level Political Forum on Sustainable Development (HLPF)
●อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– SDGs Report 2025 ชี้ 18% ของเป้าหมายโลกถดถอย เหตุจากความขัดแย้ง วิกฤตสภาพภูมิอากาศ และขาดเงินทุน
– รายงาน SDGs Report 2024 ของสหประชาชาติระบุว่า SDGs เพียง 17% จะบรรลุทันเวลา ซ้ำพบความเหลื่อมล้ำ ความยากจน และความหิวโหยเพิ่มขึ้น
– SDG Updates | บทสรุป SDG Index 2025 – ครบ 1 ทศวรรษ โลกยังไม่บรรลุ SDGs ใด พบไทยมี 6 เป้าหมายตกอยู่ในสถานะท้าทายมาก
– SDG Updates | สรุปประเด็นสำคัญ รายงานความก้าวหน้า SDGs ของภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก ปี 2568
– SDG Updates | Six Transformations to Achieve the Sustainable Development Goals – แนวคิดการเปลี่ยนแปลงระดับรากฐานเพื่อบรรลุ SDGs ให้ทันเวลา
ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG1 ขจัดความยากจน
#SDG2 ขจัดความหิวโหย
#SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี
#SDG4 การศึกษาที่มีคุณภาพ
#SDG5 ความเท่าเทียมทางเพศ
#SDG6 น้ำสะอาดและการสุขาภิบาล
#SDG7 พลังงานสะอาดที่เข้าถึงได้
#SDG8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ
#SDG9 โครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม อุตสาหกรรม
#SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ
#SDG11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน
#SDG12 การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน
#SDG13 การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
#SDG14 ทรัพยากรทางทะเล
#SDG15 ระบบนิเวศบนบก
#SDG16 ความสงบสุข ยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง
#SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
แหล่งที่มา:
– UN Stats SDG Report Presents Success Stories, Urges Scaling Up What Works (IISD)
– The Sustainable Development Goals Report 2026 (UNStats)
