Payscale บริษัทด้านข้อมูลและการวิเคราะห์ค่าตอบแทน ได้จัดทำรายงาน ‘Gender Pay Gap Report 2026 (GPGR)’ เผยผลสำรวจเงินเดือนออนไลน์ที่รวบรวมข้อมูลจากผู้ตอบแบบสอบถามมากกว่า 130,000 คนในสหรัฐฯ โดยระบุว่าผู้หญิงในสหรัฐอเมริกา ยังคงมีรายได้ต่ำกว่าผู้ชาย และช่องว่างดังกล่าวขยายกว้างขึ้น แม้หลายรัฐเดินหน้าบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยความโปร่งใสด้านค่าจ้าง โดยในปี 2569 ผู้หญิงมีรายได้เฉลี่ยเพียง 0.82 ดอลลาร์ (ประมาณ 28.70 บาท) ต่อทุก 1 ดอลลาร์ (ประมาณ 35 บาท) ที่ผู้ชายได้รับ เมื่อพิจารณาช่องว่างค่าจ้างแบบไม่ปรับปัจจัย (uncontrolled gender pay gap) ซึ่งเป็นการเปรียบเทียบรายได้เฉลี่ยของผู้หญิงและผู้ชายโดยรวม หรือเท่ากับว่าผู้หญิงมีรายได้ต่ำกว่าผู้ชายประมาณ 18%
ขณะที่การเปรียบเทียบผู้หญิงและผู้ชายที่มีตำแหน่งงาน คุณสมบัติ และปัจจัยด้านการทำงานใกล้เคียงกัน หรือช่องว่างค่าจ้างแบบปรับปัจจัย (controlled gender pay gap) พบว่าผู้หญิงได้รับค่าจ้างเฉลี่ย 0.99 ดอลลาร์ (ประมาณ 34.65 บาท) ต่อทุก 1 ดอลลาร์ (ประมาณ 35 บาท) ที่ผู้ชายได้รับ หรือได้รับน้อยกว่าผู้ชายประมาณ 1% ซึ่งยังคงอยู่ในระดับเดียวกับปีก่อน สะท้อนว่าแม้หลักการ “ค่าจ้างเท่ากันสำหรับงานเดียวกัน” จะเข้าใกล้ความเท่าเทียม แต่ความเหลื่อมล้ำในภาพรวมของตลาดแรงงานยังคงอยู่
นิยามคำศัพท์
1) ช่องว่างค่าจ้างแบบไม่ปรับปัจจัย (Uncontrolled Gender Pay Gap) เปรียบเทียบรายได้มัธยฐานของผู้หญิงและผู้ชายในภาพรวม โดยยังไม่ได้ควบคุมความแตกต่างด้านอาชีพ ตำแหน่งงาน การศึกษา ประสบการณ์ หรือชั่วโมงทำงาน จึงสะท้อนความเหลื่อมล้ำด้านโอกาสและการเข้าถึงงานที่มีค่าตอบแทนสูง
2) ช่องว่างค่าจ้างแบบปรับปัจจัย (Controlled Gender Pay Gap) เปรียบเทียบค่าจ้างของผู้หญิงและผู้ชายที่ทำงานในตำแหน่งเดียวกันหรือใกล้เคียงกัน และมีคุณสมบัติ เช่น การศึกษาและประสบการณ์ ใกล้เคียงกัน เพื่อพิจารณาว่าได้รับ “ค่าจ้างเท่ากันสำหรับงานเดียวกัน” หรือไม่
Payscale ประเมินว่าเมื่อพิจารณาตลอดช่วงชีวิตการทำงานประมาณ 40 ปี ผู้ชายอาจมีรายได้สะสมตลอดชีวิตการทำงานมากกว่าผู้หญิงถึง 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 35 ล้านบาท และเมื่อพิจารณากำลังแรงงานหญิงในสหรัฐฯ ราว 80 ล้านคน ช่องว่างดังกล่าวคิดเป็นรายได้ที่ผู้หญิงสูญเสียรวมประมาณ 1.1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี หรือประมาณ 38.5 ล้านล้านบาท และอาจสูงถึง 86.4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 3,024 ล้านล้านบาท ตลอดช่วงชีวิตการทำงาน
อย่างไรก็ตาม ความเหลื่อมล้ำด้านค่าจ้างไม่ได้เกิดขึ้นเท่ากันในผู้หญิงทุกกลุ่ม โดยข้อมูลยังชี้ว่าช่องว่างค่าจ้างมีความแตกต่างกันอย่างมากตามสถานะครอบครัว เชื้อชาติ อายุ และระดับตำแหน่งงาน ดังนี้
- สถานะความเป็นพ่อแม่ — เมื่อพิจารณาแบบไม่ปรับปัจจัย ผู้หญิงที่เป็นพ่อแม่หรือมีภาระดูแลครอบครัวได้รับค่าจ้างเพียง 0.74 ดอลลาร์ (ประมาณ 25.90 บาท) ต่อทุก 1 ดอลลาร์ (ประมาณ 35 บาท) ที่ผู้ชายได้รับ ลดลงจากปีก่อน 0.01 ดอลลาร์ ส่วนผู้หญิงที่ไม่มีบุตรได้รับประมาณ 0.90 ดอลลาร์ (ประมาณ 31.50 บาท) สะท้อนว่าภาระการดูแลครอบครัวยังคงซ้ำเติมช่องว่างค่าจ้างระหว่างเพศอย่างชัดเจน
- เชื้อชาติ — ผู้หญิงชนพื้นเมืองอเมริกันและอะแลสกาเนทีฟเผชิญช่องว่างกว้างที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับผู้ชายผิวขาว โดยผู้หญิงในกลุ่มดังกล่าวได้รับค่าจ้างแบบไม่ปรับปัจจัยเพียง 0.74 ดอลลาร์ (ประมาณ 25.90 บาท) ต่อทุก 1 ดอลลาร์ (ประมาณ 35 บาท) ที่ผู้ชายได้รับ ขณะที่ผู้หญิงเชื้อสายเอเชียมีช่องว่างค่าจ้างแคบที่สุดในกลุ่มที่รายงาน โดยได้รับประมาณ 0.96 ดอลลาร์ (ประมาณ 33.60 บาท)
- อายุ — ช่องว่างค่าจ้างมีแนวโน้มกว้างขึ้นตามอายุ เมื่อพิจารณาแบบไม่ปรับปัจจัย พบว่า ผู้หญิงอายุ 45 ปีขึ้นไปได้รับค่าจ้างเพียง 0.71 ดอลลาร์ (ประมาณ 24.85 บาท) ต่อทุก 1 ดอลลาร์ (ประมาณ 35 บาท) ที่ผู้ชายได้รับ หรือมีรายได้ต่ำกว่าประมาณ 29% และช่องว่างดังกล่าวยังกว้างขึ้นจากปีก่อน
- ตำแหน่งผู้บริหาร — ความเหลื่อมล้ำยิ่งเห็นได้ชัดในระดับผู้บริหาร โดยผู้บริหารหญิงระดับสูงได้รับค่าจ้างแบบไม่ปรับปัจจัยเพียง 0.69 ดอลลาร์ (ประมาณ 24.15 บาท) ต่อทุก 1 ดอลลาร์ (ประมาณ 35 บาท) ที่ผู้บริหารชายได้รับ ลดลงจาก 0.72 ดอลลาร์ (ประมาณ 25.20 บาท)ในปีก่อน นอกจากนี้ ในกลุ่มแรงงานอายุ 45 ปีขึ้นไป มีผู้หญิงที่ก้าวขึ้นสู่ระดับผู้บริหารเพียง 6% เทียบกับผู้ชายที่ 12%
นอกจากนี้ เมื่อพิจารณาตามสายอาชีพ พบว่างานด้านกฎหมายมีช่องว่างค่าจ้างแบบไม่ปรับปัจจัยกว้างที่สุด โดยผู้หญิงได้รับค่าจ้างเพียง 0.59 ดอลลาร์ (ประมาณ 20.65 บาท) ต่อทุก 1 ดอลลาร์ (ประมาณ 35 บาท) ที่ผู้ชายได้รับ หรือมีรายได้ต่ำกว่าประมาณ 41% ซึ่ง Payscale อธิบายว่าความแตกต่างนี้ส่วนหนึ่งอาจเกิดจากการกระจายตัวของแรงงานหญิงและชายในสายงานกฎหมายที่ไม่เท่ากัน โดยผู้หญิงอาจกระจุกตัวอยู่ในงานกฎหมายครอบครัวหรืองานช่วยเหลือสังคมซึ่งมีค่าตอบแทนต่ำกว่า ขณะที่ผู้ชายมีโอกาสเข้าสู่งานกฎหมายองค์กรและตำแหน่งที่มีค่าตอบแทนสูงมากกว่า
Payscale ระบุว่าช่องว่างค่าจ้างระหว่างเพศไม่สามารถอธิบายได้ด้วยการเลือกปฏิบัติด้านค่าจ้างโดยตรงเพียงอย่างเดียว แต่ยังสัมพันธ์กับสิ่งที่เรียกว่า “การกระจุกตัวทางอาชีพ” (occupational sorting) ซึ่งทำให้ผู้หญิงและผู้ชายกระจายตัวอยู่ในอาชีพ อุตสาหกรรม และระดับตำแหน่งที่มีค่าตอบแทนแตกต่างกัน นอกจากนี้ ภาระการดูแลครอบครัวและผลกระทบจากการเป็นแม่ยังสามารถทำให้เส้นทางอาชีพของผู้หญิงสะดุด ลดโอกาสในการเลื่อนตำแหน่งหรือเข้าสู่งานที่มีรายได้สูงขึ้นในระยะยาว
อย่างไรก็ดี ท่ามกลางสถานการณ์ดังกล่าว ยังมีสัญญาณเชิงบวกจากการใช้กฎหมายความโปร่งใสด้านค่าจ้าง (pay transparency laws) ในประเทศสหรัฐอเมริกา โดยพบว่า 9 จาก 15 รัฐ หรือ 60% ของรัฐที่มีกฎหมายลักษณะนี้ สามารถปิดช่องว่างค่าจ้างแบบปรับปัจจัยได้ในปี 2569 ขณะที่แคลิฟอร์เนีย คอนเนตทิคัต แมริแลนด์ นิวเจอร์ซีย์ นิวยอร์ก ออริกอน และวอชิงตัน ดี.ซี. สามารถรักษาระดับการปิดช่องว่างด้านค่าจ้างดังกล่าวได้ต่อเนื่องกว่า 3 ปี ทว่ายังไม่มีรัฐใดในสหรัฐฯ ที่สามารถปิดช่องว่างค่าจ้างแบบไม่ปรับปัจจัยได้อย่างสมบูรณ์ สะท้อนว่าการทำให้ผู้หญิงและผู้ชายได้รับค่าจ้างใกล้เคียงกันเมื่อทำงานประเภทเดียวกัน อาจยังไม่เพียงพอ หากโครงสร้างตลาดแรงงานยังทำให้ผู้หญิงมีโอกาสเข้าสู่อาชีพ ตำแหน่ง และอุตสาหกรรมที่ให้ค่าตอบแทนสูงแตกต่างจากผู้ชาย
ดังนั้น การลดช่องว่างค่าจ้างจำเป็นต้องดำเนินการมากกว่าการรับรอง “ค่าจ้างเท่ากันสำหรับงานเดียวกัน” แต่ต้องสร้างโอกาสที่เท่าเทียมในการเข้าสู่สายอาชีพ การเลื่อนตำแหน่ง และการเข้าถึงตำแหน่งที่มีค่าตอบแทนสูง ควบคู่กับการตรวจสอบความเป็นธรรมด้านค่าจ้างและการเปิดเผยช่วงเงินเดือนอย่างโปร่งใส
● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– วิเคราะห์ช่องว่างความเท่าเทียมทางเพศในประเทศไทย – ข้อเสนอต่อบทบาทกระทรวง พม. ในการขับเคลื่อน SDG 5
– Global Gender Gap Report 2023 ชี้อีก 131 ปี กว่าโลกจะมีความเท่าเทียมทางเพศ – ส่วนไทยติดอันดับที่ 74 ในการประเมินดัชนี
– ญี่ปุ่นพิจารณาให้บริษัทระบุข้อมูลรายได้เฉลี่ยตามเพศในรายงานประจำปี เพื่อลดช่องว่าง – สร้างความเท่าเทียม
– ILOSTAT เผยปี 2566 ช่องว่างค่าจ้างระหว่างเพศยังคงสูง-แม้วุฒิการศึกษาเท่ากัน แต่ผู้หญิงก็ได้ค่าจ้างต่ำกว่าผู้ชาย
– SDG Updates | อีก 135 ปี โลกถึงจะมี ‘ความเท่าเทียมทางเพศ’ – สรุปรายงาน GLOBAL GENDER GAP REPORT 2021
– SDG Updates | บทบาท ‘ผู้หญิง’ ในพื้นที่ทางการเมือง ต้องเผชิญกับความท้าทายใดในเส้นทางนี้
ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG5 ความเท่าเทียมทางเพศ
– (5.1) ยุติการเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบที่มีต่อผู้หญิงและเด็กหญิงในทุกที่
– (5.5) สร้างหลักประกันว่าผู้หญิงจะมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่และมีประสิทธิผลและมีโอกาสที่เท่าเทียมในการเป็นผู้นำในทุกระดับของการตัดสินใจในเรื่องของการเมือง เศรษฐกิจ และกิจกรรมสาธารณะ
– (5.c) เลือกใช้และเสริมความเข้มแข็งแก่นโยบายที่ดีและกฎระเบียบที่บังคับใช้ได้ เพื่อส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเพศและการเพิ่มบทบาทแก่ผู้หญิงและเด็กหญิงทุกคนในทุกระดับ
#SDG8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ
– (8.5) บรรลุการจ้างงานเต็มที่และมีผลิตภาพ และการมีงานที่มีคุณค่าสำหรับหญิงและชายทุกคน รวมถึงเยาวชนและผู้มีภาวะทุพพลภาพ และให้มีการจ่ายที่เท่าเทียมสำหรับงานที่มีคุณค่าเท่าเทียมกัน ภายในปี 2573
– (8.8) ปกป้องสิทธิแรงงานและส่งเสริมสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ปลอดภัยและมั่นคงสำหรับผู้ทำงานทุกคน รวมถึงผู้ทำงานต่างด้าว โดยเฉพาะหญิงต่างด้าว และผู้ที่ทำงานเสี่ยงอันตราย
#SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ
– (10.2) ให้อำนาจและส่งเสริมความครอบคลุมด้านสังคม เศรษฐกิจและการเมืองสำหรับทุกคน โดยไม่คำนึงถึงอายุ เพศ ความบกพร่องทางร่างกาย เชื้อชาติ ชาติพันธุ์ แหล่งกำเนิด ศาสนา หรือสถานะทางเศรษฐกิจหรือสถานะอื่น ๆ ภายในปี 2573
– (10.3) สร้างหลักประกันว่าจะมีโอกาสที่เท่าเทียมและลดความไม่เสมอภาคของผลลัพธ์ รวมถึงการขจัดกฎหมาย นโยบาย และแนวทางปฏิบัติที่เลือกปฏิบัติ และส่งเสริมการออกกฎหมาย นโยบาย และการปฏิบัติที่เหมาะสมในเรื่องนี้
– (10.4) นำนโยบาย โดยเฉพาะนโยบายการคลัง ค่าจ้าง และการคุ้มครองทางสังคมมาใช้ และให้บรรลุความเสมอภาคยิ่งขึ้นอย่างก้าวหน้า
แหล่งที่มา: 2026 Gender Pay Gap Report | Statistics on the Controlled and Uncontrolled Gender Pay Gap (Payscale)
