การประชุม Our Ocean Conference ครั้งที่ 11 จัดขึ้น ณ เมืองมอมบาซา ประเทศเคนยา ระหว่างวันที่ 16 –18 มิถุนายน 2569 ภายใต้แนวคิด “Our Ocean, Our Heritage, Our Future” หรือ “มหาสมุทรของเรา มรดกของเรา อนาคตของเรา” ได้รวบรวมตัวแทนจากภาครัฐ ภาคธุรกิจ และภาคประชาสังคมทั่วโลก เพื่อผลักดันวาระการอนุรักษ์มหาสมุทรให้ก้าวพ้นจากบทสนทนาสู่การลงมือปฏิบัติจริง พร้อมเน้นย้ำประเด็นการสร้างงาน ความเป็นธรรม และการดูแลมหาสมุทรอย่างยั่งยืน ผ่านความร่วมมือระหว่างประเทศ
การประชุมครั้งนี้ มีผลลัพธ์สำคัญคือการประกาศข้อผูกพันใหม่ร่วมกันจำนวน 320 ข้อ คิดเป็นมูลค่ารวม 6.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 2.3 แสนล้านบาท และเมื่อรวมกับข้อผูกพันที่มีการประกาศอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่ปี 2557 มูลค่ารวมทั้งหมดเพิ่มขึ้นเป็น 175.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 6.3 ล้านล้านบาท
สถาบัน World Resources Institute (WRI) ซึ่งทำหน้าที่เป็นฝ่ายเลขานุการของการประชุม ระบุว่าการประชุมครั้งนี้ถือเป็น “หมุดหมายทางประวัติศาสตร์” เนื่องจากเป็นครั้งแรกที่ Our Ocean Conference จัดขึ้นในทวีปแอฟริกา สะท้อนบทบาทที่เพิ่มขึ้นของประเทศในแอฟริกาบนเวทีความร่วมมือด้านมหาสมุทรโลกและการพัฒนาเศรษฐกิจทางทะเลอย่างยั่งยืน
ข้อประกาศสำคัญจากการประชุมในปีนี้ เช่น
- เคนยา ประกาศจัดสรรงบประมาณ 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 7.2 พันล้านบาท เพื่อติดตั้งระบบตรวจสอบอิเล็กทรอนิกส์ในเรือประมงอุตสาหกรรมทุกลำที่ทำการประมงในน่านน้ำของประเทศ
- เฟรนช์พอลินีเชีย ประกาศแผนเพิ่มมาตรการคุ้มครองในเขต Tainui Atea ซึ่งเป็นพื้นที่คุ้มครองทางทะเลที่ใหญ่ที่สุดในโลก ผ่านการเพิ่มพื้นที่ประมงที่มีการกำกับดูแล เขตคุ้มครองชายฝั่ง และพื้นที่คุ้มครองภูเขาใต้ทะเล รวมกว่า 27,000 ตารางกิโลเมตร
- แคนาดา ประกาศงบประมาณ 682 ล้านดอลลาร์แคนาดา เพื่อสนับสนุนโครงการ Small Crafts Harbours Program สำหรับพัฒนาชุมชนชายฝั่ง กิจกรรมประมง และเศรษฐกิจท้องถิ่น
- กลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group: WBG) ประกาศแผนลงทุนมูลค่า 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในระยะเวลา 2 ปีข้างหน้า เพื่อสนับสนุนประเทศกำลังพัฒนาในการสร้างเศรษฐกิจสีน้ำเงินที่ยั่งยืนและความสามารถในการตั้งรับปรับตัว
ดังนั้น ประเทศเคนยาในฐานะเจ้าภาพครั้งนี้ จึงประกาศข้อผูกพันจำนวน 42 ข้อ คิดเป็นมูลค่ารวมราว 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็นประมาณ 3.6 หมื่นล้านบาท ครอบคลุมทั้งการขยายพื้นที่คุ้มครองทางทะเล (Marine Protected Area: MPA) การพัฒนาระบบติดตามการประมง การระดมทุนด้านสภาพภูมิอากาศ และการส่งเสริมเศรษฐกิจสีน้ำเงินอย่างยั่งยืน
อย่างไรก็ดี สิ่งที่ทำให้การประชุมครั้งนี้แตกต่างจากเวทีความร่วมมือระดับโลกทั่วไป คือการให้ความสำคัญกับ “ความรับผิดชอบ” และ “การติดตามผล” อย่างจริงจัง โดยสถาบัน World Resources Institute (WRI) ได้เผยแพร่รายงานความคืบหน้า 3 ฉบับประกอบการประชุม ได้แก่
- รายงานความคืบหน้าประจำปี 2569 (Annual Progress Update 2026) : ระบุว่านับตั้งแต่ปี 2568 มีการประกาศข้อผูกพันใหม่จำนวน 285 ข้อ โดยเริ่มดำเนินการแล้ว 174 ข้อ และดำเนินการสำเร็จแล้ว 70 ข้อ
- รายงานผลกระทบด้านมหาสมุทรในภูมิภาคแอฟริกา (Africa Regional Ocean Impact Report) : พบว่าประมาณ 78% ของข้อผูกพันที่ประกาศตั้งแต่ปี 2557 อยู่ระหว่างการดำเนินงานหรือดำเนินการแล้วเสร็จ
- รายงานความคืบหน้า 10 ปี (10 Year Progress Report) : ระบุว่า ณ เดือนมกราคม 2568 ประมาณ 81% ของข้อผูกพันที่ประกาศตั้งแต่ปี 2557 ได้ดำเนินการแล้วเสร็จ หรืออยู่ระหว่างการดำเนินงาน
นอกจากนี้ ภายใต้กรอบการประชุมยังมีกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น Executive Business and Investment Forum, Youth Leadership Summit และ Research Symposium ซึ่งสะท้อนแนวคิดว่าการอนุรักษ์มหาสมุทรต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ตั้งแต่นักลงทุนสถาบันไปจนถึงคนรุ่นใหม่ และชุมชนชายฝั่งที่พึ่งพามหาสมุทรในการดำรงชีวิต
การประชุม Our Ocean Conference ครั้งที่ 11 สะท้อนสัญญาณชัดเจนว่าผู้นำด้านมหาสมุทรโลกกำลังขยายตัวออกไปนอกขอบเขตของประเทศพัฒนาแล้ว ด้วยข้อผูกพันมูลค่ารวมกว่า 2.3 แสนล้านบาทที่ระดมได้ในครั้งนี้ ซึ่งจะมีความหมายก็ต่อเมื่อสามารถแปรเปลี่ยนไปสู่พื้นที่คุ้มครองทางทะเลที่เกิดขึ้นจริง ระบบนิเวศที่ฟื้นตัว และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของชุมชนชายฝั่ง ซึ่งเป็นสิ่งที่โลกต้องจับตามองต่อไป
● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– การประชุม UNOC3 รวมผู้นำกว่า 60 ประเทศ ถกอนาคตมหาสมุทร เดินหน้าคุ้มครองทะเลลึก-แนวปะการัง-ลดขยะพลาสติก
– การประชุม Our Ocean Conference ครั้งที่ 10 บรรลุ 277 ข้อผูกพันใหม่เพื่อมหาสมุทรที่ยั่งยืน – มูลค่าถึง 9.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
– รัฐบาล-เอกชนทั่วโลก ผนึกกำลังขับเคลื่อน 410 ข้อผูกพัน เพื่อการพัฒนามหาสมุทรที่ยั่งยืน ในการประชุม Our Ocean Conference 2022
– ทั่วโลกหารือออนไลน์ เตรียมพร้อมการประชุม INC – 5.2 หวังให้สนธิสัญญาพลาสติกโลกก้าวหน้าและได้รับการรับรองจากประเทศต่าง ๆ มากที่สุด
– ทศวรรษแห่งสมุทรศาสตร์เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนกับ 4 โซลูชันจากโครงการ Flagship ที่ออกสำรวจใต้ท้องทะเลลึก
– คุณภาพระบบนิเวศทะเลไทยอาจวิกฤติ หาก “ปัญหาขยะพลาสติกในทะเล” ยังไม่ถูกจัดการอย่างยั่งยืน
– SDG Insights | ขยะพลาสติกในทะเล: ความพยายามของภูมิภาคอาเซียน
ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ
– (8.4) ปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรของโลกในการบริโภคและการผลิตอย่างต่อเนื่อง และพยายามที่จะไม่เชื่อมโยงระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจและความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นไปตามกรอบการดำเนินงานระยะ 10 ปี ว่าด้วยการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืนโดยมีประเทศที่พัฒนาแล้วเป็นผู้นำในการดำเนินการไปจนถึงปี 2573
#SDG13 การรับมือกับการเปลี่ยนเเปลงสภาพภูมิอากาศ
– (13.2) บูรณาการมาตรการด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในนโยบาย ยุทธศาสตร์ และการวางแผนระดับชาติ
#SDG14 ทรัพยากรทางทะเล
– (14.1) ป้องกันและลดมลพิษทางทะเลทุกประเภทอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะจากกิจกรรมบนแผ่นดิน รวมถึงขยะทะเลและมลพิษจากธาตุอาหาร (nutrient pollution) ภายในปี 2568
– (14.2) บริหารจัดการและปกป้องระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งอย่างยั่งยืนเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบทางลบที่มีนัยสำคัญ รวมถึงโดยการเสริมภูมิต้านทานและปฏิบัติการเพื่อฟื้นฟู เพื่อบรรลุการมีมหาสมุทรที่มีสุขภาพดีและมีผลิตภาพ ภายในปี 2563
– (14.7) ภายในปี 2573 เพิ่มผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจแก่รัฐกำลังพัฒนาที่เป็นเกาะขนาดเล็กและประเทศพัฒนาน้อยที่สุดจากการใช้ทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน รวมถึงการบริหารจัดการอย่างยั่งยืนในเรื่องการประมง การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และการท่องเที่ยว
– (14.a) เพิ่มความรู้ทางวิทยาศาสตร์ พัฒนาขีดความสามารถในการวิจัย และถ่ายทอดเทคโนโลยีทางทะเล โดยคำนึงถึงหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการถ่ายทอดเทคโนโลยีทางทะเลของคณะกรรมาธิการสมุทรศาสตร์ระหว่างรัฐบาล เพื่อจะพัฒนาคุณภาพมหาสมุทรและเพิ่มพูนให้ความหลากหลายทางชีวภาพในทะเลมีส่วนสนับสนุนการพัฒนาของประเทศกำลังพัฒนามากขึ้น เฉพาะอย่างยิ่งในรัฐกำลังพัฒนาที่เป็นเกาะขนาดเล็กและประเทศพัฒนาน้อยที่สุด
#SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
– (17.14) ยกระดับความสอดคล้องเชิงนโยบายเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
– (17.16) ยกระดับหุ้นส่วนความร่วมมือระดับโลกเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยร่วมเติมเต็มหุ้นส่วนความร่วมมือจากภาคส่วนที่หลากหลายซึ่งจะระดมและแบ่งปันความรู้ ความเชี่ยวชาญ เทคโนโลยี และทรัพยากรด้านการเงิน เพื่อจะสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในทุกประเทศ โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา
แหล่งที่มา : Our Ocean Conference Mobilizes 320 New Commitments Worth USD 6.4 Billion (IISD)
