ตอบแค่ “ใช่” หรือ “ไม่”
ประโยคฮิตติดหูจากซีรีส์กระแสแรง ‘ทนายปีศาจ’ ใน Netflix
หากยกจากห้องพิพากษามาถามชาวขับเคลื่อน SDGs
จะตอบคำถามต่อไปนี้ว่าอะไรกันบ้าง
แรงงานทาสบนเรือประมงของป๋าชัยเกี่ยวกับ SDG8 และ SDG14 ใช่หรือไม่
ตอบ “ใช่”
ไขคำตอบ : การบังคับใช้แรงงานบนเรือของตัวละครป๋าชัยเข้าข่ายการใช้แรงงานทาสและการค้ามนุษย์ เห็นได้ว่าแรงงานบนเรือถูกเฆี่ยนตีและลงโทษด้วยความรุนแรง บางคนทำงานจนนิ้วมือขาด และบางคนถูกใช้งานไม่จำกัดเวลา ความรุนแรงป่าเถื่อนที่นายจ้างกระทำต่อคนบนเรือนอกจากกระทบต่อร่างกายและจิตใจแล้ว ยังลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ซึ่งปัญหานี้ยังดำรงอยู่โดยข้อมูลจาก ILO เรื่อง ‘Toward Fair Seas’ ปี 2569 เปิดเผยว่า 18% ของเเรงงานประมงข้ามชาติในไทยกำลังตกอยู่ในสถานะของ ‘เเรงงานทาส’
ประเด็นนี้จึงเกี่ยวข้องโดยตรงกับการขัดขวางการบรรลุ SDG8 โดยเฉพาะเป้าหมายย่อยที่ 8.7 ดำเนินมาตรการที่มีประสิทธิภาพโดยทันที เพื่อขจัดแรงงานที่ถูกบังคับ ยุติความเป็นทาสสมัยใหม่และการค้ามนุษย์ และเป้าหมายย่อยที่ 8.8 ปกป้องสิทธิแรงงานและส่งเสริมสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ปลอดภัยและมั่นคงสำหรับผู้ทำงานทุกคน รวมถึงผู้ทำงานต่างด้าว โดยเฉพาะหญิงต่างด้าว และผู้ที่ทำงานเสี่ยงอันตราย
ขณะเดียวกันยังเป็นอุปสรรคต่อ SDG14 โดยเฉพาะเป้าหมายย่อยที่ 14.4 ภายในปี พ.ศ. 2563 ให้กำกับการทำการประมงอย่างมีประสิทธิผล และยุติการประมงเกินขีดจำกัด การประมงที่ผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุม (IUU) และเป้าหมายย่อยที่ 14.6 ภายในปี พ.ศ. 2563 ยับยั้งการอุดหนุนการประมงบางรูปแบบที่มีส่วนทำให้เกิดการประมงเกินขีดจำกัด ขจัดการอุดหนุนที่มีส่วนทำให้เกิดการประมงที่ผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุม
ชี้ช่องอ่านเพิ่ม
– ประมงไทยตื่นจากฝันร้าย รัฐไทยเร่งยาแรง
– Modern Slavery – ทาสสมัยใหม่
ขยะพิษจากโรงงานกำจัดขยะเกี่ยวกับ SDG3 SDG11 SDG12 และ SDG16 ใช่หรือไม่
ตอบ “ใช่”
ไขคำตอบ : โรงงานกำจัดเศษขยะอันตรายที่เกิดเพลิงไหม้ในเรื่องเป็นตัวอย่างสะท้อนความจริงถึงความซับซ้อนในการต่อสู้กับทุนเทาที่นำเข้าขยะมากำจัดในไทย ซึ่ง VOA Thai เปิดเผยว่าจากสถิติของกรมโรงงานอุตสาหกรรมพบว่า ประเทศไทยมีธุรกิจขยะเปิดดำเนินการแล้วกว่า 6,000 แห่งนับตั้งแต่จีนสั่งห้าม ซึ่งหลายธุรกิจเป็นเจ้าของหรือเกี่ยวข้องกับนักลงทุนชาวจีน ขณะที่ในปี 2566 จำนวนธุรกิจขยะเพิ่มขึ้นเป็น 9,700 แห่งเเละรายงานของกรมควบคุมมลพิษ ชี้ว่ามีการค้นพบสถานที่ทิ้งขยะอันตรายผิดกฎหมายมากกว่า 79 ครั้งระหว่างปี 2555-2564
ประเด็นนี้กระทบต่อ SDG3 เนื่องจากผลกระทบจากโรงงาน โดยเฉพาะเป้าหมายย่อยที่ 3.9 ลดจำนวนการตายและการเจ็บป่วยจากสารเคมีอันตรายและจากมลพิษและการปนเปื้อนทางอากาศ น้ำ และดิน ให้ลดลงอย่างมาก ภายในปี 2573 ขณะที่หากผ่านมุมของการจัดการเมือง การมีโรงงานขยะพิษตั้งอยู่จะกระทบต่อ SDG11 โดยเฉพาะเป้าหมายย่อยที่ 11.6 ลดผลกระทบทางลบต่อสิ่งแวดล้อมต่อหัวประชากรในเขตเมือง รวมถึงการให้ความสนใจเป็นพิเศษต่อการจัดการคุณภาพอากาศ การจัดการของเสียของเทศบาล
ขณะที่ SDG12 นับว่าเป็นเป้าหมายที่เกี่ยวกับเรื่องนี้โดยตรง โดยเฉพาะเป้าหมายย่อยที่ 12.4 บรรลุการจัดการสารเคมีและของเสียทุกชนิดตลอดวงจรชีวิตของสิ่งเหล่านั้นด้วยวิธีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ ยังมีเรื่องธรรมาภิบาล ความโปร่งใส และการเปิดให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลรายการของสารเคมีหรือชนิดขยะ ที่ต้องคำนึงอีกด้วย ซึ่งเป็นประเด็นภายใต้ SDG16 โดยเฉพาะเป้าหมายย่อยที่ 16.10 สร้างหลักประกันว่าสาธารณชนสามารถเขาถึงข้อมูลและมีการปกป้องเสรีภาพขั้นพื้นฐาน โดยเป็นไปตามกฎหมายภายในประเทศและความตกลงระหว่างประเทศ
ชี้ช่องอ่านเพิ่ม
– ‘กิ่งแก้ว’ จะเป็นอย่างไร? ถ้าตอนนั้นประเทศไทยมีกฎหมาย PRTR
– กว่าจะเป็น “PRTR” – กฎหมายระดับโลกที่นายกรัฐมนตรีเคยปัดตกไป
ติดสินบนบิ๊กอนันต์เกี่ยวกับ SDG16 ใช่หรือไม่
ตอบ “ใช่”
ไขคำตอบ : ซีรีส์นำเสนอความสัมพันธ์และเครือข่ายการทุจริตระหว่างข้าราชการและกลุ่มทุน ฉายให้เห็นวิธีการการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ ซึ่งการทุจริตลักษณะนี้ไม่เพียงผลาญงบประมาณแผ่นดินให้สูญเปล่าแต่ยังเปิดช่องปัญหามากมาย เช่น ขยะพิษ การค้ามนุษย์ และยาเสพติด เข้ามากัดกินทำร้ายประเทศชาติด้วย และกระทบต่อภาพลักษณ์/ความเชื่อมั่นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เนื่องจากตัวชี้วัด/ข้อมูลที่ใช้พิจารณาของ ‘ดัชนีรับรู้การทุจริต’ จำนวนสองตัวเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้โดยตรง ได้เเก่ ข้อมูลเจ้าหน้าที่รัฐมีพฤติกรรมการใช้ตำแหน่งหน้าที่ในทางมิชอบมากน้อยเพียงใด เเละ ข้อมูลการมีอำนาจหรือตำแหน่งทางการเมืองมีการทุจริตโดยใช้ระบบอุปถัมภ์และระบบเครือญาติ และภาคการเมืองกับภาคธุรกิจมีความสัมพันธ์กันมากน้อยเพียงใด
การรับสินบนและเป็นนอมินีให้ทุนเทาของตัวละครบิ๊กอนันต์จึงเป็นตัวอย่างของอุปสรรคที่ขัดขวางการบรรลุ SDG16 โดยเฉพาะเป้าหมายย่อยที่ 16.5 ลดการทุจริตและการรับสินบนทุกรูปแบบอย่างมีนัยสำคัญ และ 16.6 พัฒนาสถาบันทุกระดับให้มีประสิทธิผล มีความรับผิดชอบ และโปร่งใส
ชี้ช่องอ่านเพิ่ม
– ‘ทุจริตคอร์รัปชัน’ เอื้อให้การลักลอบขนคนเข้าเมืองและการค้ามนุษย์ทำได้สะดวกขึ้น
– ดัชนีรับรู้การทุจริต ปี 2025 ไทยรั้งอันดับ 116
