SDG Policy Focus: เลือกตั้ง 69 นโยบายพรรคไหนตอบโจทย์ SDGs ที่สุด

‘SDG16’ โดดเด่น ทุกพรรคการเมืองเสนอปราบโกง-เพิ่มธรรมาภิบาล
ด้าน ‘ทรัพยากรทางทะเล’ น่าห่วง พบนโยบายที่เกี่ยวข้องเเค่ 7 จุด

เมื่อ ‘นโยบาย’ ไม่ใช่เเค่โฆษณาขายฝัน เเต่คือคำมั่นสัญญา (commitment) ของการพัฒนาที่พรรคการเมืองใช้เป็นหลักประกันยืนยันให้ประชาชนวางใจว่าหากเลือกคนหรือพรรคตนเเล้ว จะได้ ‘สังคมที่ดี’ ‘เศรษฐกิจที่เติบโต’ เเละ ‘สิ่งเเวดล้อมที่สมบูรณ์’ อย่างไร ดังนั้น ในช่วงโค้งสุดท้ายก่อนทุกท่านจะเข้าคูหากาคนที่ชอบเเละพรรคที่ใช่ SDG Move จึงอยากชวนทบทวนและร่วมสำรวจนโยบายของ 5 พรรคการเมืองยอดนิยมว่าคำมั่นสัญญาเหล่านั้นตอบโจทย์คิดประเด็นการพัฒนาที่ท่านต้องการมากน้อยเพียงใ

ภายใต้คอลัมน์ ‘SDG Policy Focus’ ผู้อ่านจะได้เห็นภาพรวมของนโยบายทั้งหมดที่เชื่อมโยงเเละหนุนเสริมการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals:​ SDGs) พร้อมทั้งจะได้ส่องขยายว่าแต่ละพรรคการเมืองนำเสนอแนวทางการพัฒนาที่คำนึงถึงสมดุลเเละความยั่งยืนเเค่ไหน หรือให้น้ำหนักของความสนใจที่ประเด็นใดเป็นพิเศษ 

Disclaimer

• “นโยบายที่ตอบโจทย์ SDGs” ในบทความฉบับนี้ หมายถึงการพิจารณาความครอบคลุมของนโยบายที่พรรคการเมืองนำเสนอว่ามีการกล่าวถึงหรือเชื่อมโยงกับประเด็นเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งเป็นความท้าทายของสังคมไทยในระดับใด
• ประเด็นความยั่งยืนที่นำมาใช้พิจารณา อ้างอิงตามกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ซึ่งประกอบด้วย 17 เป้าหมาย (goals) และ 169 เป้าหมายย่อย (targets) โดยหนึ่งนโยบายสามารถเชื่อมโยงกับเป้าหมายย่อย ได้มากกว่าหนึ่งเป้าหมาย 
• พรรคการเมืองที่นำมาวิเคราะห์นโยบาย คัดเลือกจากพรรคการเมืองที่ได้รับคะแนนความนิยมสูงสุดจากผลการสำรวจโดย “สวนดุสิตโพล” และ “นิด้าโพล” (อ้างอิงข้อมูล ณ วันที่ 11 มกราคม 2569) ซึ่งเป็นโพลที่เผยแพร่ในช่วงเวลาที่เริ่มดำเนินการวิเคราะห์นโยบาย รวมทั้งสิ้น 5 พรรค ได้แก่ พรรคประชาชน พรรคเพื่อไทย พรรคภูมิใจไทย พรรคประชาธิปัตย์ และพรรคเศรษฐกิจ
• เกณฑ์การนับจุด ใช้กระบวนการวิเคราะห์ความเชื่อมโยงของนโยบายกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยนโยบายที่มีวิธีการหรือผลลัพธ์ที่สอดคล้องกับ SDGs ในข้อใดข้อหนึ่งโดยตรงจะถูกนับเป็น 1 จุด หากนโยบายมีความคาบเกี่ยวหรือเชื่อมโยงกับ SDGs โดยอ้อม จะถูกนับเป็น 0.5 จุด 
• ข้อพึงทราบ การนับจุดนโยบายที่เชื่อมโยงกับ SDGs ใช้กระบวนการพิจารณาจากหัวข้อเเละเนื้อหาของนโยบายประกอบดุลยพินิจของผู้จัดทำข้อมูล แม้มีการตรวจสอบโดยคณะทำงานในระดับหนึ่ง แต่อาจมีความคลาดเคลื่อนเกิดขึ้นได้ ขอเเนะนำให้ผู้อ่านตรวจสอบนโยบายจากเเหล่งข้อมูลต้นทางควบคู่กันไป เพื่อความเเม่นยำเเละความถูกต้องมากที่สุด  
• การเข้าถึงข้อมูลนโยบายของพรรคการเมือง พิจารณาจากนโยบายที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ทางการของแต่ละพรรคระหว่างวันที่ 15 – 27 มกราคม 2569

01 – ภาพรวมนโยบายของแต่ละพรรคกับ SDGs แต่ละเป้าหมาย

จากการสังเคราะห์พบว่านโยบายของพรรคการเมืองยอดนิยมทั้ง 5 พรรคที่สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) มีจำนวนทั้งสิ้น 714 จุด โดยพรรคที่เสนอนโยบายเชื่อมโยงกับ SDGs มากที่สุดคือ พรรคประชาชน คิดเป็นร้อยละ 55.6 หรือจำนวน 397 จุด รองลงมาคือ พรรคประชาธิปัตย์  คิดเป็นร้อยละ 23.4 หรือ 167 จุด อันดับที่ 3 คือ พรรคเพื่อไทย คิดเป็นร้อยละ 13.9 หรือ 99.5 จุด อันดับที่ 4 พรรคภูมิใจไทย คิดเป็นร้อยละ 5.3 หรือ 38 จุด และอันดับสุดท้ายคือ พรรคเศรษฐกิจ คิดเป็นร้อยละ 1.8 หรือ 12.5 จุด ซึ่งสะท้อนให้เห็นระดับความเข้มข้นและลำดับความสำคัญในการบูรณาการนโยบายด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนของแต่ละพรรคแตกต่างกันอย่างชัดเจน

‘รัฐโปร่งใส – เศรษฐกิจเติบโต – โครงสร้างพื้นฐานดี’ ลูกรักนโยบายหาเสียงเลือกตั้ง 69

เมื่อพิจารณาเปรียบเทียบจำนวนจุดของนโยบายที่เชื่อมโยงกับ SDGs รายเป้าหมาย พบว่านโยบายที่พรรคการเมืองเสนอในการหาเสียงเลือกตั้งครั้งนี้มีความเกี่ยวข้องกับ SDG16 ความสงบสุข ยุติธรรม เเละสถาบันเข้มเเข็ง มากที่สุด กว่า 151 จุด โดยพบในนโยบายของพรรคประชาชนเป็นอันดับหนึ่ง กว่า 97.5 จุด ขณะที่พบน้อยสุดในนโยบายของพรรคเศรษฐกิจ เพียง 4 จุด 

ตามมาด้วย SDG8 งานที่มีคุณค่าเเละการเติบโตทางเศรษฐกิจ พบว่ามีมากถึง 80.5 จุด โดยปรากฏในนโยบายของพรรคประชาชนมากที่สุด จำนวน 38.5 จุด เเละพบน้อยสุดในนโยบายของพรรคเศรษฐกิจ เพียง 2 จุดเท่านั้น

อีกหนึ่งเป้าหมายที่พรรคการเมืองให้ความสนใจเป็นพิเศษคือ SDG9 โครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม เเละอุตสาหกรรม ซึ่งพบจุดที่เชื่อมโยงกับนโยบายมากถึง 64.5 จุด โดยปรากฏในนโยบายของพรรคประชาชนมากที่สุด จำนวน 38.5 จุด เเละพบน้อยสุดในนโยบายของพรรคภูมิใจไืทย เพียง 1 จุดเท่านั้น

‘ระบบนิเวศบก-ทรัพยากรทะเล-ความเท่าเทียมทางเพศ’ ประเด็นที่พบน้อยจนน่าห่วง

เเม้นโยบายของพรรคการเมืองที่สอดคล้องกับ SDGs จะมีมากถึง 714 จุด เเต่รู้หรือไม่ว่า นโยบายที่เชื่อมโยงกับ SDG5 ความเท่าเทียมทางเพศ มีเพียงเเค่ 9 จุดเท่านั้น โดยพบในนโยบายของพรรคประชาชนเเละพรรคประชาธิปัตย์พรรคละ 4.5 จุด ขณะที่พรรคเพื่อไทย พรรคภูมิใจไทย เเละพรรคเศรษฐกิจไม่มีนโยบายที่เกี่ยวข้องกับเป้าหมายนี้เลย

เช่นเดียวกับ SDG14 ทรัพยากรทางทะเล ที่พบเพียง 7 จุด ซึ่งน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับเป้าหมายอื่น ๆ โดยเเบ่งเป็นการพบในนโยบายของพรรคประชาชนจำนวน 5 จุด เเละนโยบายของพรรคประชาธิปัตย์เเละพรรคเศรษฐกิจอีกพรรคละ 1 จุด

นอกจากนี้ ยังมี SDG15 ระบบนิเวศบนบก อีกเป้าหมายที่เชื่อมโยงกับนโยบายไม่ถึงหลักสิบจุด โดยพบเพียง 9.5 จุด เเบ่งเป็นการพบในนโยบายของพรรคประชาชน 7 จุด เเละพรรคประชาธิปัตย์ 2.5 จุด 

กล่าวโดยสรุปเบื้องต้นได้ว่านโยบายหาเสียงของพรรคการเมืองยอดนิยมในการเลือกตั้งครั้งนี้ให้ความสำคัญกับการปฏิรูประบบเเละโครงสร้างรัฐเป็นพิเศษ โดยเฉพาะ ‘การทำให้สถาบันรัฐมีความโปร่งใส ปราศจากการทุจริต’ หรือ ‘ไม่เทา’ เป็นนโยบายตลาดที่ทุกพรรคต้องมี ขณะที่เรื่อง ‘ปากท้อง’ เเละ ‘คุณภาพชีวิต’ เป็นอีก 2 คำมั่นสัญญาที่ทุกพรรคเสนอทางออกเพื่อทำให้ดีขึ้น โดยเฉพาะการสนับสนุนให้เกิดการจ้างงานที่มีคุณค่าเเละเปิดโอกาสธุรกิจรายย่อยให้เข้าถึงการช่วยเหลือเเละทรัพยากรจากรัฐมากขึ้น อย่างไรก็ดี น่าเป็นห่วงว่า ‘สิ่งเเวดล้อม’ เป็นมิติที่มีนโยบายน้อยมากเมื่อเทียบกับมิติอื่น ๆ เเม้ในปีที่ผ่านมาประเทศไทยจะเผชิญกับปัญหาสิ่งเเวดล้อมโดยเฉพาะภัยพิบัติเเละผลกระทบจากการเปลี่ยนเเปลงสภาพภูมิอากาศ เเต่นโยบายที่การเสริมขีดความสามารถในการปรับตัวจากภัยพิบัติเเละผลจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนั้นมีเพียง 13.5 จุด ซึ่งในจำนวนนี้ เป็นนโยบายที่เสนอโดยพรรคประชาชน 7 จุด พรรคเพื่อไทย 2 จุด พรรคภูมิใจไทย 1 จุด เเละพรรคประชาธิปัตย์ 3.5 จุด

ทั้งนี้ หากพิจารณารายพรรค กล่าวได้ว่าพรรคประชาชนเเละพรรคประชาธิปัตย์เป็นสองพรรคการเมืองที่เสนอนโยบายครอบคลุมครบทุกเป้าหมายของ SDGs ขณะที่นโยบายของพรรคเพื่อไทยขาดความครอบคลุม SDG5 SDG14 เเละ SDG15 พรรคภูมิใจไทยไม่มีนโยบายที่ครอบคลุม SDG5 SDG6 SDG14 เเละ SDG15 ส่วนพรรคเศรษฐกิจขาดความครอบคลุม SDG1 SDG3 SDG4 SDG5 SDG5 SDG6 SDG7 SDG11 SDG12 SDG13 เเละ SDG15

ดังนั้น เพื่อให้ง่ายต่อความเข้าใจ จึงจัดกลุ่มเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้ง 17 ข้อ (SDGs) ออกเป็น 5 มิติหลัก หรือกรอบ 5P เพื่อใช้ในการสำรวจและวิเคราะห์นโยบายของพรรคการเมืองทั้ง 5 พรรค โดยมีรายละเอียด ดังนี้

02 – สำรวจนโยบายของพรรคประชาชน

| นโยบายของ ‘พรรคประชาชน’ สอดคล้องกับ SDGs จำนวน 397 จุด

เมื่อพิจารณาความเชื่อมโยงนโยบายกับ SDGs จำแนกตามรายเป้าหมาย พบว่าพรรคประชาชน มีนโยบายกระจุกตัวที่มิติด้านสันติภาพและความสงบสุขมากที่สุด รองลงมาคือ มิติด้านคนและสังคม มิติด้านเศรษฐกิจ มิติด้านสิ่งแวดล้อม และมิติด้านความร่วมมือ ตามลำดับ โดยมีรายละเอียดดังนี้

• มิติด้านคนและสังคม เน้นประเด็น SDG1 ยุติความยากจน (17 จุด) SDG2 ยุติความหิวโหย (23.5 จุด) SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (36 จุด) SDG4 การศึกษาที่มีคุณภาพ (28 จุด) และ SDG5 ความเท่าเทียมทางเพศ (4.5 จุด)  โดยนโยบายที่พบ เช่น  ‘แก้หนี้สิน คืนชีวิตใหม่เกษตรกรไทย’ ‘เพิ่มเบี้ยผู้สูงอายุ 1,500 บาทต่อเดือนภายใน 2573’ เเละ ‘เรียนฟรีไม่มีบิลเพิ่ม’ สะท้อนการให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิต สุขภาวะ และการพัฒนาทุนมนุษย์ ขณะที่ความเท่าเทียมทางเพศได้รับน้ำหนักน้อยกว่าเป้าหมายอื่นในกลุ่มเดียวกัน
• มิติด้านเศรษฐกิจ มีน้ำหนักรองลงมา เน้นประเด็น SDG7 พลังงานสะอาดที่เข้าถึงได้ (12 จุด) SDG8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (38.5 จุด) SDG9 โครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม เเละอุตสาหกรรม (30 จุด) SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ (19.5 จุด) และ SDG11 เมืองเเละชุมชนที่ยั่งยืน (27.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น  ‘ประชาชนเลือกผู้ขายไฟได้เอง’ ‘ทำงาน 40 ชม./สัปดาห์ มีสิทธิลาไปดูแลคนที่รัก ’ เเละ ‘ฟื้นฟูการท่องเที่ยว เจาะตลาดกลุ่มรายได้สูง’ สะท้อนแนวทางการพัฒนาที่เน้นการเติบโตทางเศรษฐกิจควบคู่กับโครงสร้างพื้นฐานและนวัตกรรม รวมถึงการลดความเหลื่อมล้ำในระดับโครงสร้าง
• มิติด้านสิ่งแวดล้อม เน้นประเด็น SDG6 น้ำสะอาดและการสุขาภิบาล (12.5 จุด) SDG12 การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน (18 จุด) SDG13 การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (14 จุด) SDG14 ทรัพยากรทางทะเล (5 จุด) และ SDG15 ระบบนิเวศบนบก (7 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น  ‘ปฏิวัติระบบน้ำเสีย’ ‘ส่งเสริมประมงยั่งยืน’ เเละ ‘แยกคนออกจากช้างป่า เพื่อสวัสดิภาพของคนและสัตว์’ ทั้งนี้ ประเด็นทรัพยากรทางทะเลและระบบนิเวศบนบกซึ่งยังคงอยู่ในบทบาทเชิงสนับสนุนมากกว่าการเป็นประเด็นนโยบายหลัก
• มิติด้านสันติภาพและความสงบสุข เป็นมิติที่มีน้ำหนักสูงที่สุดอย่างชัดเจน เน้นประเด็น SDG16 ความสงบสุข ยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง  (97.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘ปฏิรูปกฎหมายต่อต้านความรุนแรงในครอบครัว’ ‘ปฏิรูปเรือนจำให้โปร่งใส’ และ ‘ออกกฎหมายต่อต้านการฟ้องปิดปาก (Anti-SLAPP)’สะท้อนการให้น้ำหนักกับธรรมาภิบาล กระบวนการยุติธรรม และการเสริมสร้างสถาบันทางสังคมและการเมือง
• มิติด้านความร่วมมือ เน้นประเด็น SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (6.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘ลดต้นทุนขนส่งข้ามแดนด้วยระบบจับคู่งานขากลับ’ ‘ยุติมลพิษผ่านสายน้ำข้ามแดน’ และ ‘ปรับยุทธศาสตร์การค้า บุกตลาดอาเซียนผ่านอีคอมเมิร์ซ’ มิตินี้มีสัดส่วนค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับเป้าหมายอื่น แต่ยังสะท้อนบทบาทของความร่วมมือในฐานะกลไกสนับสนุนการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืน

| เป้าหมายย่อยที่ ‘พรรคประชาชน’ โฟกัสมากที่สุด 

เมื่อพิจารณาเชิงลึกของนโยบายที่เชื่อมโยงกับ SDGs ข้างต้น ในระดับเป้าหมายย่อยพบว่า 7 เป้าหมายย่อยที่เชื่อมโยงกับนโยบายของพรรรคประชาชนสูงสุด ได้แก่

1. เป้าหมายย่อยที่16.6 การสร้างสถาบันของรัฐที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตรวจสอบได้ พบนโยบายที่เกี่ยวข้อง จำนวน 25.5 จุด  และ 
2. เป้าหมายย่อยที่ 16.7 การตัดสินใจที่รับผิดชอบ ครอบคลุม และประชาชนมีส่วนร่วม พบนโยบายที่เกี่ยวข้อง พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 23 จุด
3. เป้าหมายย่อยที่ 16.10 การเข้าถึงข้อมูลของรัฐ (Open Data) และการปกป้องเสรีภาพขั้นพื้นฐาน พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 13 จุด
4. เป้าหมายย่อยที่ 16.3 การมีหลักนิติธรรมและส่งเสริมการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 12.5 จุด
5. เป้าหมายย่อยที่ 8.3 การส่งเสริมงานที่มีคุณค่าและสนับสนุนธุรกิจรายย่อย (SMEs) พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 12 จุด
6. เป้าหมายย่อยที่ 9.1 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพและยืดหยุ่น พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 12 จุด
7. เป้าหมายย่อยที่ 10.2 การส่งเสริมความครอบคลุมทางสังคม พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน  11 จุด

การให้ความสำคัญกับประเด็นย่อยข้างต้น สะท้อนว่าพรรคประชาชนให้ความสำคัญกับการปฏิรูปโครงสร้างรัฐควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม โดยมีประเด็นเด่นสำคัญ ได้แก่

• การปฏิรูปสถาบันและระบบการเมือง โดยมีนโยบายที่ชัดเจนในการเสริมสร้างกลไกตรวจสอบถ่วงดุลรัฐบาล การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน และการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น เช่น นโยบายการเลือกตั้งผู้ว่าราชการจังหวัด
• เศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐานสมัยใหม่ นโยบายมุ่งยกระดับขีดความสามารถของธุรกิจไทยผ่านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (Digital & AI) ควบคู่กับการคุ้มครองสิทธิแรงงานแพลตฟอร์ม และการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะผ่านนโยบายตั๋วร่วม
• การจัดการสิ่งแวดล้อมเชิงโครงสร้าง ให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหามลพิษ โดยเฉพาะฝุ่นละออง PM2.5 ผ่านการออกกฎหมายที่กำหนดให้ผู้ก่อมลพิษต้องรับผิดชอบ รวมถึงการผลักดันการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด โดยตั้งเป้าหมายบรรลุความเป็นกลางทางคาร์บอน (Net-zero) ภายในปี 2050
• สวัสดิการสังคมและการลดความเหลื่อมล้ำ มีนโยบายสวัสดิการที่ครอบคลุมหลายช่วงวัย เช่น เงินอุดหนุนเด็กเล็ก เบี้ยผู้สูงอายุแบบขั้นบันได และการแก้ไขปัญหาที่ดินทับซ้อนผ่านระบบ One Map เพื่อเพิ่มความเป็นธรรมในการเข้าถึงทรัพยากรของรัฐ

ในทางตรงกันข้ามหากพิจารณานโยบายที่ พรรคประชาชน เสนอ  พบว่ามีความเชื่อมโยงกับ SDG 5 น้อยที่สุด เพียง 4.5  จุด รองลงมาคือ SDG 14 SDG 15 และ SDG 17 ตามลำดับ โดยสะท้อนการให้น้ำหนักเชิงนโยบายในบางมิติที่ยังจำกัด ได้แก่

• ความเท่าเทียมทางเพศ แม้จะมีนโยบายสมรสเท่าเทียมและสวัสดิการผ้าอนามัย แต่ไม่ปรากฎนโยบายที่มุ่งเน้นการเพิ่มบทบาทสตรีในระดับการตัดสินใจทางการเมืองหรือเศรษฐกิจ การยุติความรุนแรงต่อเด็กและสตรี
• การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศ ได้รับความสำคัญในระดับต่ำ มีคะแนนรวมเพียง 12 จุด นโยบายยังมีความจำกัดนประเด็นการจัดการมลพิษทางทะเลและการสนับสนุนประมงพื้นบ้านรายย่อยในการเข้าถึงตลาด แม้จะเน้นแนวคิดการประมงอย่างยั่งยืน ขณะที่นโยบายด้านทรัพยากรบนบก โดยเฉพาะการต่อต้านการกลายเป็นทะเลทรายและการอนุรักษ์ระบบนิเวศภูเขา ยังไม่ปรากฎอย่างชัดเจน
• ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน มีคะแนนค่อนข้างต่ำเพียง 6.5 จุด นโยบายส่วนใหญ่เน้นความร่วมมือภายในประเทศและการจัดเก็บภาษี แต่ยังขาดนโยบายด้านความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนา (ODA) หรือการระดมทรัพยากรทางการเงินไปยังประเทศกำลังพัฒนาอื่น ๆ 

ดังนั้น สะท้อนว่าพรรคประชาชนมีแนวทางนโยบายที่ให้ความสำคัญกับการปรับโครงสร้างระบบการเมืองและการคุ้มครองสิทธิพลเมือง โดยมุ่งเน้นการเสริมสร้างบทบาทของสถาบันรัฐและกลไกการตรวจสอบของประชาชน ภายใต้กรอบคิดว่าการพัฒนาด้านอื่นสามารถเชื่อมโยงและดำเนินไปได้ควบคู่กับความเข้มแข็งของสถาบันและการมีส่วนร่วมของประชาชน

03 – สำรวจนโยบายของพรรคเพื่อไทย 

| นโยบายของ ‘พรรคเพื่อไทย’ สอดคล้องกับ SDGs จำนวน 99.5 จุด

เมื่อพิจารณาคะแนนการเชื่อมโยงนโยบายกับ SDGs จำแนกตามรายเป้าหมาย พบว่าพรรคเพื่อไทย มีนโยบายมีการกระจุกตัวที่มิติด้านเศรษฐกิจ รองลงมาคือ มิติด้านคนและสังคม มิติด้านสันติภาพและความสงบสุข มิติด้านสิ่งแวดล้อม และมิติด้านความร่วมมือ ตามลำดับ โดยมีรายละเอียดดังนี้

• มิติด้านคนและสังคม มีน้ำหนักรองลงมา เน้นประเด็น SDG1 ยุติความยากจน (12.5 จุด) SDG2 ยุติความหิวโหย (5 จุด) SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (6.5 จุด) SDG4 การศึกษาที่มีคุณภาพ (28 จุด) และ SDG5 ความเท่าเทียมทางเพศ (0 จุด)  โดยนโยบายที่พบ เช่น  ‘นโยบายคนไทยไร้จน’ ‘พักหนี้-คืนชีวิตเกษตรกร’ เเละ ‘30 บาทรักษาทุก(ข์)ใจ’ สะท้อนการให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหาคุณภาพชีวิตขั้นพื้นฐาน โดยเฉพาะความยากจน สุขภาพ และการศึกษา แต่ยังไม่ปรากฎนโยบายด้านความเท่าเทียมทางเพศที่ชัดเจน
• มิติด้านเศรษฐกิจ  เป็นมิติที่โดดเด่นที่สุด เน้นประเด็น SDG7 พลังงานสะอาดที่เข้าถึงได้ (3 จุด) SDG8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (15.5 จุด) SDG9 โครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม เเละอุตสาหกรรม (13 จุด) SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ (8 จุด) และ SDG11 เมืองเเละชุมชนที่ยั่งยืน (7.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น  ‘ลดค่าไฟฟ้า 3.70 บาท’ ‘รัฐเป็นลูกค้าของ SME’ เเละ ‘รถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย’ แสดงถึงการมุ่งเน้นการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ การจ้างงาน และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเป็นแกนหลักของนโยบายพรรค
• มิติด้านสิ่งแวดล้อม มีคะแนนรวมค่อนข้างต่ำ โดยพบการเชื่อมโยงนโยบายกับ  SDG6 การเข้าถึงน้ำสะอาด (1 จุด) SDG13 การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (3.5 จุด) และ SDG12 การผลิตและบริโภคที่ยั่งยืน (2 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น  ‘นโยบาย e-commerce สัญชาติไทย’ ‘แผนรับมือโลกรวน’ เเละ ‘จัดการน้ำทั้งระบบ ไม่ท่วม-ไม่แล้ง’ ขณะที่ SDG14 นิเวศทางทะเลและมหาสมุทร และ SDG15 ระบบนิเวศบนบก ไม่ปรากฏการเชื่อมโยงเชิงนโยบายที่ชัดเจน
• มิติด้านสันติภาพและความสงบสุข เน้นประเด็น SDG16 สันติภาพ ความยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง  (15.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘Smart City เมืองปลอดอาชญากรรม’ ‘รื้อกฎหมาย ล้างระบบ ปลดล็อกรัฐ’ และ ‘ส่งเสริมประชาธิปไตย’ เน้นการให้ความสำคัญกับนโยบายด้านธรรมาภิบาล ความยุติธรรม และการเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันทางการเมืองและสังคม
• มิติด้านความร่วมมือ มีคะแนนต่ำที่สุด โดย SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (0.5 จุด) ซึ่งนโยบายที่พบ เช่น ‘ยกระดับเกษตรกรด้วย AI’ แสดงให้เห็นว่าการเชื่อมโยงนโยบายกับความร่วมมือระหว่างประเทศและภาคีเครือข่ายยังมีบทบาทจำกัด

| เป้าหมายย่อยที่ ‘พรรคเพื่อไทย’ โฟกัสมากที่สุด 

เมื่อพิจารณาเชิงลึกของนโยบายที่เชื่อมโยงกับ SDGs ข้างต้น ในระดับเป้าหมายย่อยพบว่า 7 เป้าหมายย่อยที่เชื่อมโยงกับนโยบายขอพรรคเพื่อไทยสูงสุด ได้แก่

1. เป้าหมายย่อยที่ 16.6 การสร้างสถาบันของรัฐที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตรวจสอบได้ พบนโยบายที่เกี่ยวข้อง จำนวน 7.5 จุด 
2. เป้าหมายย่อยที่ 1.3 การทำให้ทุกคนเข้าถึงมาตรการคุ้มครองทางสังคม พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 6 จุด
3. เป้าหมายย่อยที่ 8.3 การส่งเสริมงานที่มีคุณค่าและสนับสนุนธุรกิจรายย่อย พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 5  จุด
4. เป้าหมายย่อยที่ 9.1 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพและยืดหยุ่น พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 5 จุด
5. เป้าหมายย่อยที่ 2.3 การเพิ่มรายได้และผลผลิตทางการเกษตร พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 4  จุด
6. เป้าหมายย่อยที่ 10.2 ความครอบคลุมทางสังคม พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 3.5 จุด
7. เป้าหมายย่อยที่ 10.4 นโยบายค่าจ้างและความคุ้มครองทางสังคม พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 3.5 จุด

การให้ความสำคัญกับประเด็นย่อยข้างต้น สะท้อนว่าพรรคเพื่อไทยให้ความสำคัญกับยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนประเทศที่มุ่งเน้นการกระตุ้นเศรษฐกิจและการยกระดับคุณภาพชีวิตผ่านนวัตกรรมดิจิทัล โดยมีประเด็นเด่นสำคัญ ได้แก่ 

• การเปลี่ยนผ่านสู่รัฐบาลดิจิทัลเพื่อความคล่องตัว โดยมีนโยบายอย่าง AI Government และการรื้อกฎหมายปลดล็อกรัฐ สะท้อนว่าพรรคให้ความสำคัญกับการใช้เทคโนโลยีมาเพิ่มประสิทธิภาพของรัฐ ลดขั้นตอนราชการที่ล่าช้า และใช้เป็นเครื่องมือในการสร้างความโปร่งใส เพื่อให้ภาครัฐเป็นตัวสนับสนุน (Facilitator) ภาคเศรษฐกิจมากกว่าเป็นอุปสรรค
• เศรษฐกิจเน้นการแก้หนี้ เติมเงิน ลดค่าครองชีพ นโยบายมุ่งเน้นให้ทุกคนเข้าถึงมาตรการคุ้มครองทางสังคม ผ่านนโยบายล้างหนี้ หวยเกษียณ และรถไฟฟ้า 20 บาท สะท้อนถึงการให้ความสำคัญกับการสร้างตาข่ายรองรับทางสังคม (Social Safety Net) ที่จับต้องได้ เพื่อบรรเทาภาระหนี้สินและลดต้นทุนการใช้ชีวิตของประชาชนกลุ่มฐานรากและคนทำงาน
• การสร้างความเข้มแข็งให้เศรษฐกิจระดับกลางและรายย่อย  ผ่านนโยบายมาตรการประกันกำไร 30% และคูปองปัจจัยการผลิต สะท้อนความพยายามของพรรคในการสร้างรายได้ที่มีความแน่นอนให้แก่เกษตรกร โดยเน้นผลสัมฤทธิ์เชิงรายได้ที่จับต้องได้มากกว่าการอุดหนุนในรูปแบบเดิม 
• การใช้นวัตกรรมเป็นตัวขับเคลื่อนทุกมิติ มีนโยบายด้าน “AI” และ “แพลตฟอร์มดิจิทัล” สอดแทรกอยู่ในแทบทุกเป้าหมายย่อย เช่น   AI SME, AI Health และ AI Agriculture สะท้อนความเชื่อมั่นว่าเทคโนโลยีเป็นกุญแจสำคัญในการช่วยให้ประเทศไทยก้าวข้ามกับดักรายได้ปานกลางและลดความเหลื่อมล้ำ

ในทางตรงกันข้ามหากพิจารณานโยบายที่ พรรคเพื่อไทย  พบว่ามีความเชื่อมโยงกับ SDG 5 น้อยที่สุดไม่ปรากฎคะแนน รองลงมาคือ SDG 14 SDG 15 และ SDG 17 ตามลำดับ โดยสะท้อนการให้น้ำหนักเชิงนโยบายในบางมิติที่ยังจำกัด ดังนี้

• ความเท่าเทียมทางเพศ ไม่ปรากฏการเชื่อมโยงเชิงนโยบายที่มุ่งเน้นการยุติการเลือกปฏิบัติทางเพศ การป้องกันและแก้ไขความรุนแรงต่อสตรีและเด็ก หรือการส่งเสริมบทบาทของสตรีในการมีส่วนร่วมและการตัดสินใจในระดับการเมืองและเศรษฐกิจ
• การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศ ไม่ปรากฏการเชื่อมโยงโดยตรง ทั้งในประเด็นการจัดการมลพิษทางทะเล การคุ้มครองระบบนิเวศชายฝั่ง และการหยุดยั้งการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพบนบก
• ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน มีคะแนนค่อนข้างต่ำเพียง 0.5  จุด พบความเชื่อมโยงเพียงในด้านหุ้นส่วนความร่วมมือภายในประเทศ ผ่านนโยบาย “ยกระดับเกษตรกรด้วย AI” ขณะที่ยังไม่ปรากฏนโยบายด้านความร่วมมือระหว่างประเทศ การระดมทุนเพื่อการพัฒนา หรือการถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแก่ประเทศกำลังพัฒนา

ดังนั้น สะท้อนว่าพรรคเพื่อไทยมีการเชื่อมโยงกับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจมหภาคและการแก้ไขปัญหาปากท้องของประชาชน โดยปรากฏนโยบายที่ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมดิจิทัลในการสนับสนุนการเพิ่มรายได้และการเติบโตทางเศรษฐกิจ (SDG 8, SDG 9) รวมถึงนโยบายด้านการปรับปรุงระบบรัฐเพื่อความโปร่งใสและธรรมาภิบาล (SDG 16) ในขณะที่การเชื่อมโยงกับประเด็นด้านความยั่งยืนของทรัพยากรธรรมชาติและสิทธิความเท่าเทียมเฉพาะกลุ่มยังมีอยู่ในระดับจำกัด

04 – สำรวจนโยบายของพรรคภูมิใจไทย 

| นโยบายของ ‘พรรคภูมิใจไทย’ สอดคล้องกับ SDGs จำนวน 38 จุด

เมื่อพิจารณาคะแนนการเชื่อมโยงนโยบายกับ SDGs จำแนกตามรายเป้าหมาย พบว่าพรรคภูมิใจไทย มีนโยบายมีการกระจุกตัวที่มิติด้านเศรษฐกิจ รองลงมาคือ มิติด้านคนและสังคม มิติด้านสันติภาพและความสงบสุข มิติด้านสิ่งแวดล้อม และมิติด้านความร่วมมือ ตามลำดับ โดยมีรายละเอียดดังนี้

• มิติด้านคนและสังคม มีคะแนนในระดับปานกลาง โดยปรากฏการเชื่อมโยงกับ  SDG1 ยุติความยากจน (4 จุด) และ SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (4.5 จุด) เป็นหลัก รองลงมาคือ SDG4 การศึกษาที่มีคุณภาพ (2 จุด) และ SDG2 ยุติความหิวโหย (1 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น  ‘คนละครึ่งพลัส’ ‘บาร์เตอร์เทรด Barter trading’ เเละ ‘พยาบาลอาสา (ทำงาน ดูแลผู้สูงวัยถึงที่)’ ขณะที่ SDG5 ความเท่าเทียมทางเพศ (0 จุด) ไม่ปรากฏการเชื่อมโยงเชิงนโยบาย เน้นการยกระดับคุณภาพชีวิตพื้นฐาน โดยเฉพาะประเด็นความยากจนและสุขภาพเป็นหลัก
• มิติด้านเศรษฐกิจ  เป็นมิติที่มีคะแนนสูงที่สุดโดยเฉพาะ SDG8 การเติบโตทางเศรษฐกิจและการจ้างงานที่ดี (8.5 จุด) สะท้อนการเชื่อมโยงกับนโยบายด้านเศรษฐกิจและการสร้างรายได้ ตามด้วย SDG7 พลังงานสะอาดและเข้าถึงได้ (3 จุด) SDG11 เมืองและชุมชนยั่งยืน (2 จุด) SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ (1.5 จุด) และ SDG9 อุตสาหกรรม โครงสร้างพื้นฐาน และนวัตกรรม (1 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น  ‘จีดีพีโต 3% พลัส’ ‘ติดปีก SMEs’ เเละ ‘บัตรสวัสดิการ พลัส (ทำบัตรคนจนใหม่)’ แสดงถึงการมุ่งเน้นการเติบโตทางเศรษฐกิจและการจ้างงาน ขณะที่นวัตกรรมและโครงสร้างพื้นฐานปรากฏในระดับจำกัด
• มิติด้านสิ่งแวดล้อม มีคะแนนรวมค่อนข้างต่ำ โดยพบการเชื่อมโยงกับ SDG13 การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (2.5 จุด) และ SDG12 การผลิตและบริโภคที่ยั่งยืน (1 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น  ‘เศรษฐกิจสีเขียว ’ เเละ ‘กองทุนภัยพิบัติ’ ขณะที่ SDG6 การเข้าถึงน้ำสะอาด SDG14 นิเวศทางทะเล และ SDG15 ระบบนิเวศบนบก ไม่ปรากฏการเชื่อมโยงเชิงนโยบาย
• มิติด้านสันติภาพและความสงบสุข เน้นประเด็น SDG16 สันติภาพ ความยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง  (5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘ศูนย์บำบัดยาเสพติดทุกอำเภอ’ และ ‘สร้างกำแพง ป้องกัน’ สะท้อนนโยบายที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการภาครัฐและกลไกของสถาบันทางการเมือง
• มิติด้านความร่วมมือ มีคะแนนต่ำที่สุด โดย SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (2 จุด) ซึ่งนโยบายที่พบ เช่น ‘ไทยเป็นไท ในเวทีโลก’  ซึ่งอยู่ในระดับจำกัดเมื่อเทียบกับมิติอื่น

| เป้าหมายย่อยที่ ‘พรรคภูมิใจไทย’ โฟกัสมากที่สุด 

เมื่อพิจารณาเชิงลึกของนโยบายที่เชื่อมโยงกับ SDGs ข้างต้น ในระดับเป้าหมายย่อยพบว่า 7 เป้าหมายย่อยที่เชื่อมโยงกับนโยบายขอพรรคภูมิใจไทยสูงสุด ได้แก่

1. เป้าหมายย่อยที่ 1.2 การลดจำนวนคนจน พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 2 จุด 
2. เป้าหมายย่อยที่ 7.2 การเพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานหมุนเวียน  พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 2 จุด 
3. เป้าหมายย่อยที่ 8.1 การทำให้ GDP เติบโต พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 2 จุด 
4. เป้าหมายย่อยที่ 8.2  การยกระดับเทคโนโลยีเพื่อช่วยให้ GDP เติบโต พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 2 จุด 
5. เป้าหมายย่อยที่ 8.3 การส่งเสริมงานที่มีคุณค่าและสนับสนุนธุรกิจรายย่อย พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 2 จุด 
6. เป้าหมายย่อยที่ 16.1 การยุติความรุนแรงและการลดอัตราการตาย พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 2 จุด
7. เป้าหมายย่อยที่ 16.4 การลดการค้าอาวุธ การฟอกเงิน และการต่อต้านอาชญากรรม พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน  2 จุด 

การให้ความสำคัญกับประเด็นย่อยข้างต้น สะท้อนว่าพรรคภูมิใจไทยให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อนที่มุ่งเน้นปากท้องและการกระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก โดยมีประเด็นเด่นสำคัญ ได้แก่ 

• การกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากและการลดภาระค่าครองชีพ ปรากฏผ่านนโยบาย เช่น “คนละครึ่งพลัส” ซึ่งมุ่งกระตุ้นการใช้จ่ายภายในประเทศ และนโยบาย “จักรยานยนต์ไฟฟ้า” ที่เกี่ยวข้องกับการลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานควบคู่กับการส่งเสริมเทคโนโลยีสะอาด
• การสนับสนุนธุรกิจรายย่อยและ SMEs ผ่านนโยบายติดปีก SMEs เพื่อเพิ่มโอกาสการเข้าถึงแหล่งทุนและการสนับสนุนทางเศรษฐกิจในระดับชุมชน
• การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการสนับสนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจ เช่น การเสนอระบบ บาร์เตอร์เทรด (Barter trading)  และการกำหนดเป้าหมายเชิงเศรษฐกิจผ่านนโยบาย จีดีพีโต 3% พลัส 
• การจัดการประเด็นด้านความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตในสังคม โดยมีนโยบายเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหายาเสพติด เช่น การจัดตั้งศูนย์บำบัดยาเสพติดในระดับอำเภอ และมาตรการด้านความปลอดภัยในสังคม

ในทางตรงกันข้ามหากพิจารณานโยบายที่ พรรคภูมิใจไทย  พบว่ามีความเชื่อมโยงกับ SDG 5 น้อยที่สุดไม่ปรากฎคะแนน รองลงมาคือ SDG 6 SDG 14  และ SDG 15 ตามลำดับ โดยสะท้อนการให้น้ำหนักเชิงนโยบายในบางมิติที่ยังจำกัด ได้แก่

• ความเท่าเทียมทางเพศ ยังไม่ปรากฏนโยบายที่เกี่ยวข้องกับการยุติการเลือกปฏิบัติทางเพศ การขจัดความรุนแรงต่อสตรี หรือการส่งเสริมบทบาทผู้หญิงในระดับการตัดสินใจทางการเมืองและเศรษฐกิจ
• การจัดการทรัพยากรน้ำและสุขาภิบาล  ยังไม่ปรากฏนโยบายหลักที่เชื่อมโยงกับการเพิ่มการเข้าถึงน้ำดื่มที่ปลอดภัย หรือการพัฒนาและยกระดับระบบสุขาภิบาลและคุณภาพน้ำในระดับนโยบายประเทศ
• การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศ ยังไม่ปรากฏนโยบายที่เชื่อมโยงโดยตรงกับการคุ้มครองทรัพยากรทางทะเล ป่าไม้ หรือความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งเป็นประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมในเชิงระบบและเชิงลึก

ดังนั้น สะท้อนว่าพรรคภูมิใจไทยมีการเชื่อมโยงกับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากและมาตรการที่มุ่งให้เกิดผลในทางปฏิบัติ โดยเฉพาะการลดภาระค่าครองชีพ ขณะเดียวกัน นโยบายยังสะท้อนการให้ความสำคัญกับประเด็นความมั่นคงทางเศรษฐกิจของครัวเรือนและการจัดการปัญหาสังคมที่ส่งผลต่อชีวิตประจำวัน เช่น ปัญหายาเสพติด มากกว่าการเชื่อมโยงกับประเด็นเชิงโครงสร้างด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม

05 – สำรวจนโยบายของพรรคประชาธิปัตย์ 

| นโยบายของ ‘พรรคประชาธิปัตย์’ สอดคล้องกับ SDGs จำนวน 167 จุด

เมื่อพิจารณาคะแนนการเชื่อมโยงนโยบายกับ SDGs จำแนกตามรายเป้าหมาย พบว่าพรรคประชาธิปัตย์ มีนโยบายที่กระจุกตัวที่มิติด้านเศรษฐกิจ รองลงมาคือ มิติด้านคนและสังคม  มิติด้านสันติภาพเเละความสงบสุข มิติด้านสิ่งแวดล้อม และมิติด้านความร่วมมือ ตามลำดับ โดยมีรายละเอียดดังนี้

• มิติด้านคนและสังคม เน้นประเด็น SDG1 ยุติความยากจน (11 จุด) SDG2 ยุติความหิวโหย (12.5 จุด) SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (12.5 จุด) SDG4 การศึกษาที่มีคุณภาพ (8 จุด) และ SDG5 ความเท่าเทียมทางเพศ (4.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘ลดหนี้ครัวเรือน ลดดอกเบี้ยนอกระบบ ลดส่งต่อความยากจนให้ลูกหลาน’ ‘สถานีสุขภาพ อสม.’ เเละ ‘ยกระดับความเท่าเทียมทางเพศ’ สะท้อนความตั้งใจยกระดับคุณภาพชีวิตเเละปกป้องสิทธิขั้นพื้นฐานที่ประชาชนพึงได้รับ พร้อมทั้งให้ความสนใจกับการพัฒนาคนผ่านการศึกษาเเละการมีสุขภาพที่ดี 
• มิติด้านเศรษฐกิจ เน้นประเด็น SDG7 พลังงานสะอาดที่เข้าถึงได้ (3.5 จุด) SDG8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (16 จุด) SDG9 โครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม เเละอุตสาหกรรม (18.5 จุด) SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ (13.5 จุด) และ SDG11 เมืองเเละชุมชนที่ยั่งยืน (9.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘ประกันรายได้ผู้ใช้แรงงาน รัฐจ่ายส่วนต่าง’ ‘พัฒนาประสิทธิภาพการขนส่งระบบรางและถนน เพื่อการเดินทางที่ประหยัดขึ้น เร็วขึ้น’ เเละ ‘คนไทยพร้อมขึ้น เสริมพลังคนไทยทุกช่วงวัยก้าวเข้าสู่ยุค AI’ สะท้อนทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจที่ให้ความสำคัญกับเเรงงาน ธุรกิจรายย่อย เเละการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานเเละเทคโนโลยี โดยคำนึงถึงความครอบคลุมทางสังคม
• มิติด้านสิ่งแวดล้อม เน้นประเด็น SDG6 น้ำสะอาดและการสุขาภิบาล (5 จุด) SDG12 การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน (9 จุด) SDG13 การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (5 จุด) SDG14 ทรัพยากรทางทะเล (1 จุด) และ SDG15 ระบบนิเวศบนบก (2.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘ฝุ่น PM2.5 ลดได้’ ‘ยกระดับแพลตฟอร์มเตือนภัยและช่วยเหลือฉุกเฉินแห่งชาติ’   เเละ ‘การจัดการน้ำท่วมเชิงรุกและป้องกันอุทกภัยซ้ำซาก’ สะท้อนถึงการให้ความสำคัญกับความท้าทายร่วมสมัยด้านสิ่งเเวดล้อมของไทย โดยเฉพาะประเด็นการตั้งรับปรับตัวจากโลกรวนเเละภัยพิบัติ อย่างไรก็ดี ในเชิงรุก เช่น การปกป้องคุ้มครองระบบนิเวศเเละความหลากหลายทางชีวภาพทั้งบนบกเเละทะเล ยังไม่พบว่ามีนโยบายที่ชัดเจน 
• มิติด้านสันติภาพและความสงบสุข เน้นประเด็น SDG16 ความสงบสุข ยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง  (29 จุด) ซึ่งเป็นเป้าหมายที่มีคะแนนสูงที่สุด โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘ร่างกฎหมายเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ’ ‘สร้างกลไกคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแสการทุจริต’ เเละ ‘พัฒนาระบบยุติธรรมเพื่อลดความรุนแรงต่อเด็ก และสตรี’ สะท้อนการให้ความสำคัญกับการออกเเบบกฎหมายที่เอื้อต่อการสร้างความโปร่งใสเเละธรรมาภิบาลในภาครัฐ รวมถึงการระบบยุติธรรมที่ปกป้องกลุ่มเปราะบางในสังคม 
• มิติด้านความร่วมมือ เน้นประเด็น SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (5.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘เพิ่มมูลค่าการค้าระหว่างประเทศ’ ‘คมนาคมเชื่อมโลก’ เเละ ‘กองทุนร่วมลงทุนในภาคเอกชน’ สะท้อนความร่วมมือระหว่างรัฐเเละข้ามภาคส่วนโดยเฉพาะประเด็นด้านเศรษฐกิจ อย่างไรก็ดี นโยบายมิตินี้ยังน้อยมากเมื่อเทียบกับมิติอื่น ๆ 

| เป้าหมายย่อยที่ ‘พรรคประชาธิปัตย์’ โฟกัสมากที่สุด

เมื่อพิจารณาเชิงลึกของนโยบายที่เชื่อมโยงกับ SDGs ข้างต้น พบว่า 7 เป้าหมายย่อยที่เชื่อมโยงกับนโยบายของพรรรคประชาธิปัตย์สูงสุด ได้แก่

1. เป้าหมายย่อยที่ 16.6 การสร้างสถาบันของรัฐที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตรวจสอบได้ พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 11 จุด 
2. เป้าหมายย่อยที่ 10.2 การส่งเสริมความครอบคลุมทางสังคม พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 8 จุด
3. เป้าหมายย่อยที่ 9.1 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพและยืดหยุ่น พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 7.5 จุด
4. เป้าหมายย่อยที่ 1.3 ทุกคนเข้าถึงมาตรการคุ้มครองทางสังคม พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 7 จุด
5. เป้าหมายย่อยที่ 3.d เเจ้งเตือนเเละจัดการความเสี่ยงด้านสาธารณสุข พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 5.5 จุด
6. เป้าหมายย่อยที่ 16.5 ลดการทุจริตเเละการรับสินบนทุกรูปแบบ พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 5 จุด
7. เป้าหมายย่อยที่ 8.6 ลดสัดส่วนเยาวชนที่ไม่มีงานทำ/หลุดจากการศึกษา พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 4.5 จุด

การให้ความสำคัญกับประเด็นย่อยข้างต้น สะท้อนว่าพรรคประชาธิปัตย์ให้ความสำคัญกับการปฏิรูปสถาบันและระบบการเมือง ได้แก่ 

• การเสริมปรับรื้อโครงสร้างองค์กรตรวจสอบการทุจริต และองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ โดยการแก้ไขรัฐธรรมนูญ และกฎหมายที่เกี่ยวข้องเป็นการเร่งด่วนด 
• การสร้างความครอบคลุมทางสังคมและระบบสวัสดิการ โดยเฉพาะการจัดสรรสวัสดิการเเละทรัพยากรเเก่กลุ่มผู้เปราะบางทั้งในการใช้ชีวิต การศึกษา เเละเศรษฐกิจ
• การเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะการลงทุนเพื่อพัฒนาระบบคมนาคมที่มีประสิทธิภาพเเต่คนทุกคนทุกคนเข้าถึงได้นับว่าเป็นโจทย์เสนอที่พบในหลายนโยบาย

ในทางตรงกันข้าม พบว่าเป้าหมายที่นโยบายของพรรคประชาธิปัตย์มีความเชื่อมโยงเเละเกี่ยวข้องน้อยมาก คือ SDG14 โดยพบเป้าหมายย่อยที่เกี่ยวข้องเเค่ 1 จุด คือเป้าหมายย่อยที่ 14.7 การใช้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากทะเล เศรษฐกิจสีน้ำเงิน เศรษฐกิจที่ใช้ประโยชน์จากทะเล ประมงผิดกฎหมาย การจับสัตว์น้ำเกินปริมาณ ซึ่งพรรคประชาธิปัตย์เสนอนโยบาย ยกระดับกิจการอวกาศของไทย  โดยมีข้อเสนอเชิงประเด็นส่วนหนึ่งที่ระบุถึงทะเลและเศรษฐกิจสีน้ำเงิน โดยจะบูรณาการ AIS ผ่านดาวเทียม เพื่อการจัดการประมง การเดินเรือ และความมั่นคงทางเศรษฐกิจ

ดังนั้น สะท้อนว่าพรรคประชาธิปัตย์มีการเชื่อมโยงกับการปฏิรูปกลไกการบริหารรัฐและสวัสดิการสังคมแบบเฉพาะกลุ่ม โดยให้ความสำคัญกับสถาบันรัฐที่โปร่งใสและการคุ้มครองกลุ่มเปราะบาง ขณะที่ประเด็นด้านทรัพยากรธรรมชาติและพลังงานปรากฏในระดับรอง

06 – สำรวจนโยบายของพรรคเศรษฐกิจ

| นโยบายของ ‘พรรคเศรษฐกิจ’ สอดคล้องกับ SDGs จำนวน 12.5 จุด

เมื่อพิจารณาคะแนนการเชื่อมโยงนโยบายกับ SDGs จำแนกตามรายเป้าหมาย พบว่าพรรคเศรษฐกิจมีนโยบายที่สอดคล้องกับ SDGs จำนวน 12.5 จุด โดยส่วนใหญ่กระจุกตัวที่มิติด้านเศรษฐกิจ  รองลงมาคือ มิติด้านสันติภาพเเละความสงบสุข มิติด้านคนและสังคม มิติด้านสิ่งแวดล้อม และมิติด้านความร่วมมือ ตามลำดับ โดยมีรายละเอียดดังนี้

• มิติด้านคนและสังคม เน้นประเด็น SDG2 ยุติความหิวโหย (2 จุด) โดยนโยบายที่พบได้เเก่ ‘สร้างโครงข่ายรถไฟฟ้าความเร็วสูง’ ซึ่งในเชิงประเด็นเสนอมุ่งเน้นไปที่การเพิ่มรายได้/ผลผลิตทางการเกษตร ผ่านข้อเสนอ กำหนดสองฝั่งข้างทางรถไฟเป็น “นิคมเกษตร” ที่สนับสนุนให้เกษตรมีโรงผลิตปุ๋ยเเละนวัตกรรมต่าง ๆ เป็นของตนเอง เเละนโยบาย ‘
• มิติด้านเศรษฐกิจ เน้นประเด็น SDG8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (2 จุด) SDG9 โครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม เเละอุตสาหกรรม (2 จุด) SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ (0.5 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘สร้างโครงข่ายรถไฟฟ้าความเร็วสูง’ เเละ ‘ปลดล็อคศักยภาพทางทะเลเเละพัฒนาเขตอุตสาหกรรมการเกษตรริมมหาสมุทร’ สะท้อนถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อขยายการเติบโตทางเศรษฐกิจทั้งทางบกเเละทางน้ำ 
• มิติด้านสิ่งแวดล้อม เน้นประเด็น SDG14 ทรัพยากรทางทะเล โดยนโยบายที่พบ คือ ‘ปลดล็อคศักยภาพทางทะเลเเละพัฒนาเขตอุตสาหกรรมการเกษตรริมมหาสมุทร’ สะท้อนถึงการให้ความสำคัญกับการใช้ประโยชน์จากเศรษฐกิจทางทะเล อย่างไรก็ดี นโยบายนี้อาจต้องคำนึงถึงความยั่งยืนด้านสิ่งเเวดล้อมเเละระบบนิเวศทางทะเลร่วมด้วย เนื่องจากยังไม่มีเนื้อหาต่อประเด็นหลังที่ชัดเจน 
• มิติด้านสันติภาพและความสงบสุข เป็นมิติที่มีน้ำหนักสูงที่สุดอย่างชัดเจน เน้นประเด็น SDG16 ความสงบสุข ยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง  (4 จุด) โดยนโยบายที่พบ เช่น ‘ปฏิรูประบบยุติธรรม’ เเละ  ‘เสนอกฎหมายปราบโกงฉบับใหม่’ สะท้อนการให้ความสำคัญกับการเเก้ไขระบบเเละกฎหมายเพื่อเพิ่มความโปร่งใสเเละขจัดการทุจริต 
• มิติด้านความร่วมมือ เน้นประเด็น SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (1 จุด) โดยนโยบายที่พบ ได้เเก่ ‘สร้างโครงข่ายรถไฟฟ้าความเร็วสูง’  ซึ่งในเชิงประเด็นเสนอมุ่งเน้นไปที่การผลักดันโครงการรถไฟฟ้าความเร็วสูงให้ไทยเป็นศูนย์กลางการขนส่งทางรางของ อาเซียน โดยเชื่อมกับโครงการ Belt and Road Initiative ของจีน และเชื่อมโยง ลาว เมียนมา อินเดีย มาเลเซีย และสิงคโปร์

| เป้าหมายย่อยที่ ‘พรรคเศรษฐกิจ’ โฟกัสมากที่สุด 

เมื่อพิจารณาเชิงลึกของนโยบายที่เชื่อมโยงกับ SDGs ข้างต้น พบว่า 3 เป้าหมายย่อยที่เชื่อมโยงกับนโยบายของพรรคเศรษฐกิจอย่างโดดเด่น ได้แก่

1. เป้าหมายย่อยที่ 8.2 ยกระดับเทคโนโลยีช่วย GDP เติบโต พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 2 จุด
2. เป้าหมายย่อยที่ 9.1 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพและยืดหยุ่น พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 2 จุด
3. เป้าหมายย่อยที่ 16.6 การสร้างสถาบันของรัฐที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตรวจสอบได้ พบนโยบายที่เกี่ยวข้องจำนวน 2 จุด

การให้น้ำหนักกับประเด็นย่อยข้างต้น สะท้อนว่าพรรคเศรษฐกิจให้ความสำคัญกับการเพิ่มพูนเเละพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อยกระดับเศรษฐกิจให้เติบโต ขณะเดียวกันก็เห็นว่าประเทศไทยจำเป็นต้องมีโครงสร้างพื้นฐานเพิ่มมากขึ้นเพื่อรองรับการขยายของเศรษฐกิจทั้งทางบกเเละทางทะเล อย่างไรก็ดี ‘สิ่งเเวดล้อม’ เเละ ‘สังคม’ ยังคงเป็นประเด็นที่พรรคเศรษฐกิจมองข้ามโดยพบว่าไม่มีนโยบายที่เสนอเกี่ยวกับเป้าหมายย่อยของ SDG13 การรับมือกับการเปลี่ยนเเปลงสภาพภูมิอากาศ  SDG15 ระบบนิเวศบนบก SDG1 ยุติความยากจน SDG3 สุขภาพเเละความเป็นอยู่ที่ดี เเละ SDG4 การศึกษาที่มีคุณภาพ เลยเเม้เเต่จุดเดียว 

ดังนั้น การเชื่อมโยงกับมิติการพัฒนาที่ยั่งยืนในภาพรวมยังอยู่ในระดับจำกัด และมุ่งเน้นเฉพาะบางประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการเติบโตทางเศรษฐกิจ

07 – บทสรุป

714 จุด ที่พบความเชื่อมโยงระหว่างเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนกับนโยบายของพรรคการเมืองในการเลือกตั้งครั้งนี้เเม้ยังไม่ครอบคลุมทุกประเด็นเเละมีความเหลื่อมกันอยู่ระหว่างมิติต่าง ๆ เเต่อย่างน้อยนี่ก็เป็นหมุดหมายที่สะท้อนว่าพรรคการเมืองคิดรอบด้านมากขึ้นในการออกเเบบนโยบาย

การตัดสินใจเลือกคนเเละพรรคผ่านการกลั่นกรองด้วยเเว่นของ SDGs จึงเป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจ เพราะไม่เพียงเเต่จะช่วยให้ประชาชนมั่นใจว่าจะมีตัวเเทนที่ดีเเละนโยบายการพัฒนาที่ตอบโจทย์ตนเท่านั้น เเต่ยังหมายถึงการเลือก ‘ความยั่งยืน’ ระยะยาว เเละ ‘สมดุล’ ของการพัฒนาที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลังอีกด้วย เเน่นอนว่าหากรัฐบาลใหม่สามารถดำเนินนโยบายตามที่หาเสียงไว้ได้อย่างครอบคลุม ครบถ้วน เเละจริงใจ อย่างน้อยที่สุดก็จะช่วยให้ ‘ระบบการบริหารภาครัฐ’ ซึ่งเป็นประเด็นที่ถูกเสนอมากที่สุด มีความโปร่งใส เเละตรวจสอบได้มากขึ้น เเละการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนซึ่งต้องคำนึงถึงผลกระทบทางสิ่งเเวดล้อม ก็อาจก้าวหน้ามากขึ้น 

● เข้าถึงเว็บไซต์ทางการของพรรคการเมือง: 
– พรรคประชาชน 
– พรรคเพื่อไทย 
– พรรคภูมิใจไทย 
– พรรคประชาธิปัตย์ 
– พรรคเศรษฐกิจ

หมายเหตุ: ก่อนหน้านี้ SDG Move ได้จัดทำแบบSDG Policy Survey นำเสนอความต้องการของประชาชนต่อ “นโยบายการพัฒนาที่ยั่งยืน” สำหรับการเลือกตั้งปี 2569 อ่านสรุปผลการสำรวจเพิ่มเติมได้ที่นี่

ดาวน์โหลดข้อมูลจำแนกนโยบายตามประเด็นความยั่งยืนที่ใช้ในการประมวลผล

แพรวพรรณ ศิริเลิศ และอติรุจ ดือเระ  – เรื่อง
วิจย์ณี เสนแดง – ภาพประกอบ