การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ ส่งผลให้ความเหลื่อมล้ำทางรายได้ในแต่ละภาคของไทยเพิ่มขึ้นหรือลดลงมากกว่ากัน

การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (Foreign Direct Investment: FDI) เป็นการเคลื่อนย้ายทุนจากประเทศหนึ่งไปยังอีกประเทศหนึ่งโดยเจ้าของทุนยังมีอำนาจในการดูแลกิจการที่มีการนำทรัพยากรการผลิต แรงงาน และเทคโนโลยีเข้าไปยังประเทศที่ลงทุน นับว่าเป็นหนึ่งในการลงทุนที่มีบทบาทสำคัญต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกในปัจจุบัน

ที่ผ่านมา มีงานศึกษาวิจัยจำนวนหนึ่งที่พยายามศึกษาและสำรวจถึงผลกระทบของ ‘การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ’ ต่อความเหลื่อมล้ำทางรายได้ในประเทศที่เป็นถิ่นฐานการผลิตหรือการบริการ โดยมีโจทย์สำคัญซึ่งเป็นข้อถกเถียงมาอย่างต่อเนื่อง คือ “การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศส่งผลให้ช่องว่างทางรายได้ของคนในประเทศเพิ่มขึ้นหรือลดลง” โดยงานศึกษาวิจัยส่วนหนึ่งเสนอว่าการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศช่วยให้เกิดการกระจายรายได้และการถ่ายโอนเทคโนโลยีในประเทศถิ่นฐานการผลิตหรือบริการ ขณะที่อีกส่วนหนึ่ง เสนอว่าการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศทำให้การกระจายรายได้ลดน้อยลง เนื่องจากบรรษัทข้ามชาติโดยส่วนใหญ่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่จำเป็นต้องอาศัยแรงงานมีฝีมือ ขณะเดียวกันการจ่ายค่าจ้างให้แรงงานมีฝีมือก็สูงกว่าแรงงานไร้ฝีมือ จึงมีส่วนทำให้ช่องว่างความไม่เท่าเทียมของรายได้ขยายกว้างขึ้น 

สำหรับประเทศไทย เป็นหนึ่งในประเทศกำลังพัฒนาที่เปิดรับการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ แต่ขณะเดียวกันก็เป็นประเทศที่มีความเหลื่อมล้ำทางรายได้มากที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงน่าสนใจว่าความเหลื่อมล้ำดังกล่าวมีความสัมพันธ์หรือเป็นผลกระทบจากการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศหรือไม่ อย่างไร 

อย่างไรก็ดี งานศึกษาวิจัยต่อประเด็นข้างต้นที่ขีดกรอบศึกษาเฉพาะประเทศไทยนั้นนับว่ายังมีน้อย เพื่อเติมเต็มการศึกษา สำรวจ และวิเคราะห์ผลกระทบของการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศในสังคมไทย ดร.มณฑินี ธีระมังคลานนท์ วิทยาลัยนานาชาติปรีดีพนมยงค์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ Eric M.P. Chiu National Chung Hsing University  จึงได้ดำเนินงานวิจัย “The Effects of Foreign Direct Investment on Income Inequality of Thailand” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเชิงลึกและให้ข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์จากการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศสำหรับประเทศไทย ซึ่งจะมีส่วนช่วยยกระดับการเพิ่มสวัสดิการ ลดความเหลื่อมล้ำทางรายได้ และขับเคลื่อนไทยไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจในระดับที่สูงขึ้น

ด้วยประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ การจ้างงาน และการกระจายรายได้ ทำให้งานวิจัยดังกล่าวมีความเกี่ยวข้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน 4 เป้าหมาย ได้แก่ เป้าหมายที่ 1 ขจัดความยากจน เป้าหมายที่ 8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ เป้าหมายที่ 10 ลดความเหลื่อมล้ำ และ เป้าหมายที่ 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

การดำเนินการการวิจัยของ ดร.มณฑินี และ Eric M.P. Chiu สำรวจประเด็นสำคัญ 2 ประเด็น ได้แก่

  1. ผลกระทบของการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศต่อความเหลื่อมล้ำในระดับภาค : ดำเนินการศึกษาโดยใช้ข้อมูลการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศในภูมิภาคจำนวน 5 ภูมิภาค ได้แก่ ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคใต้ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และกรุงเทพฯ โดยทั้งหมดเป็นข้อมูลระหว่างปี 2541 – 2560 และใช้การหาค่าสัมประสิทธิ์ความไม่เสมอภาค (Gini Coefficient: GINI) โดยมีตัวแปรสำคัญในการพิจารณา ได้แก่ การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (Foreign Direct Investment: FDI) การศึกษาระดับมัธยมศึกษา (Secondary Education: DU)  ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศต่อหัว (GDP Per Capita: GDPC) อัตราเงินเฟ้อ (Inflation Rate: INF): ขนาดประชากร (Population Size: POP) และการเปิดกว้างทางการค้าระหว่างประเทศ (Trade Openness: TRADE)
  2. ผลกระทบของการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศต่อความยากจนเชิงสัมบูรณ์ (absolute poverty) ในภาพรวม :  ดำเนินการโดยใช้เวลาชุดข้อมูลในช่วงปี 2541-2560 และกำหนดตัวแปรในการพิจารณาเดียวกันกับประเด็นแรก แต่ใช้สมการต่างออกไป 

งานวิจัยดังกล่าวมีข้อค้นพบโดยสรุปที่น่าสนใจ ได้แก่

  • การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศก่อให้เกิดการกระจายรายได้ให้ครอบคลุมทุกภูมิภาคของประเทศไทยได้มากขึ้น และมีผลอย่างยิ่งต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ โดยเฉพาะในภาคการผลิตช่วยนำไปสู่การลงุทนในพื้นที่เพิ่มขึ้นและช่วยให้แรงงานไร้ฝีมือที่มีรายได้น้อยสามารถเข้าถึงและสร้างงานได้มากขึ้น 
  • การศึกษาระดับมัธยมศึกษามีส่วนช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางรายได้ในประเทศไทย เนื่องจากการศึกษามีแนวโน้มที่จะเพิ่มทุนมนุษย์ ซึ่งนำไปสู่การสร้างงานมากขึ้นสำหรับแรงงานไร้ฝีมือ และมีผลอย่างมากในการลดความเหลื่อมล้ำของรายได้โดยรวม 
  • การลงทุนจากต่างประเทศช่วยให้เกิดการถ่ายโอนเทคโนโลยีใหม่และทักษะความรู้ใหม่มาสู่ประเทศไทย
  • การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศในภาคบริการมีแนวโน้มที่จะช่วยลดความยากจนในภาพรวมได้

นอกจากนี้  ดร.มณฑินี และ Eric M.P. Chiu ได้ให้ข้อเสนอแนะที่น่าสนใจ อาทิ

  • รัฐบาลควรส่งเสริมนวัตกรรม การวิจัยและพัฒนา และการสร้างมูลค่าเพิ่มในภาคการผลิตและบริการ เนื่องจากการสร้างแรงจูงใจมากขึ้นในการลงทุนในภาคส่วนเหล่านี้ไม่เพียงช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศเท่านั้น แต่ยังช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมและเศรษฐกิจด้วย
  • รัฐบาลควรสนับสนุนให้การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศไหลเข้าสู่ภาคธุรกิจที่สอดคล้องกับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไทยโดยรวมและการยกระดับอุตสาหกรรม เนื่องจากการลงทุนในอุตสาหกรรมช่วยลดอัตราการว่างงานและขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจในระดับที่สูงขึ้น
  • รัฐบาลควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาในทุกระดับรวมถึงการเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพทั้งในเมืองและชนบท เนื่องจากการสนับสนุนเงินทุนเพื่อการศึกษามีแนวโน้มที่จะทำให้ทุนมนุษย์เพิ่มขึ้น ซึ่งนำไปสู่การสร้างงานสำหรับแรงงานไร้ฝีมือมากขึ้น 

กล่าวโดยสรุป งานวิจัย “The Effects of Foreign Direct Investment on Income Inequality of Thailand” ได้สะท้อนว่าการลงทุนโดยตรงจากประเทศเป็นเรื่องสำคัญที่ช่วยให้การกระจายรายได้ในระดับภาคต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้น รัฐบาลซึ่งมีบทบาทหลักในการกำหนดกฎเกณฑ์และนโยบายจึงอาจจำเป็นต้องส่งเสริมการลงทุนดังกล่าวมากขึ้น พร้อมกันนั้นก็ต้องเตรียมพร้อมในเรื่องทุนมนุษย์ในประเทศ ทั้งเรื่องทักษะและความรู้ที่จะช่วยให้ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดการลงทุนสมัยใหม่ได้ 

งานวิจัยดังกล่าวจัดอยู่ในกลุ่มการวิจัยเพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนการนำ SDGs ไปปฏิบัติในพื้นที่ ธีมหุ้นส่วนการพัฒนาเเละกลไกการขับเคลื่อน SDGs

งานวิจัยดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG1 ขจัดความยากจน
– (1.a) สร้างหลักประกันว่าจะมีการระดมทรัพยากรอย่างมีนัยสำคัญจากแหล่งต่างๆ รวมถึง การยกระดับความร่วมมือเพื่อการพัฒนา เพื่อที่จะจัดให้มีแนวทางที่เพียงพอและวิธีการที่เป็นไปได้ให้แก่ประเทศกำลังพัฒนา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด ในการดำเนินงานตามแผนงานและนโยบายเพื่อยุติความยากจนในทุกมิติ
#SDG8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ
– (8.1) ทำให้การเติบโตทางเศรษฐกิจต่อหัวประชากรมีความยั่งยืนตามบริบทของประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ให้ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของประเทศพัฒนาน้อยที่สุด มีการขยายตัวอย่างน้อยร้อยละ 7 ต่อปี
– (8.2) บรรลุการมีผลิตภาพทางเศรษฐกิจในระดับที่สูงขึ้นผ่านความหลากหลาย การยกระดับเทคโนโลยีและนวัตกรรม รวมถึงการมุ่งเน้นในภาคการผลิตที่มีมูลค่าเพิ่มสูงและใช้แรงงานเป็นหลัก (Labour intensive)
– (8.5) บรรลุการจ้างงานเต็มที่และมีผลิตภาพ และการมีงานที่มีคุณค่าสำหรับหญิงและชายทุกคน รวมถึงเยาวชนและผู้มีภาวะทุพพลภาพ และให้มีการจ่ายที่เท่าเทียมสำหรับงานที่มีคุณค่าเท่าเทียมกัน ภายในปี 2573
#SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ
– (10.1) บรรลุการเติบโตอย่างก้าวหน้าและยั่งยืนของรายได้ของประชากรที่อยู่ในกลุ่มรายได้ต่ำกว่า 40% ให้มีอัตราสูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ ภายในปี 2573
– (10.4) นำนโยบาย โดยเฉพาะนโยบายการคลัง ค่าจ้าง และการคุ้มครองทางสังคมมาใช้ และให้บรรลุความเสมอภาคยิ่งขึ้นอย่างก้าวหน้า
– (10.b) สนับสนุนการให้ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการและการไหลของเงิน ซึ่งรวมถึงการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ ไปยังรัฐที่มีความจำเป็นมากที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด ประเทศในแอฟริกา รัฐกำลังพัฒนาที่เป็นเกาะขนาดเล็ก และประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล โดยให้เป็นไปตามแผนและแผนงานของประเทศเหล่านั้น
#SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
– (17.1) เสริมความแข็งแกร่งของการระดมทรัพยากรภายในประเทศ โดยรวมถึงการสนับสนุนระหว่างประเทศไปยังประเทศกำลังพัฒนา เพื่อปรับปรุงขีดความสามารถภายในประเทศในการเก็บภาษีและรายได้อื่น ๆ ของรัฐ
– (17.3) ระดมทรัพยากรทางการเงินเพิ่มเติมจากแหล่งที่หลากหลายไปยังประเทศกำลังพัฒนา
– (17.13) เพิ่มพูนเสถียรภาพเศรษฐกิจมหาภาคของโลก โดยรวมถึงผ่านทางการประสานงานนโยบายและความสอดคล้องเชิงนโยบาย
– (17.16) ยกระดับหุ้นส่วนความร่วมมือระดับโลกเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยร่วมเติมเต็มหุ้นส่วนความร่วมมือจากภาคส่วนที่หลากหลายซึ่งจะระดมและแบ่งปันความรู้ ความเชี่ยวชาญ เทคโนโลยี และทรัพยากรด้านการเงิน เพื่อจะสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในทุกประเทศ โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา
– (17.17) สนับสนุนและส่งเสริมหุ้นส่วนความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาครัฐ-ภาคเอกชน และประชาสังคม สร้างบนประสบการณ์และกลยุทธ์ด้านทรัพยากรของหุ้นส่วน

ข้อมูลงานวิจัย: Monthinee Teeramungcalanon, Eric M.P. Chiu. (2020). The Effects of Foreign Direct Investment on Income Inequality of Thailand. Southeast Asian Journal of Economics. 8(1). 107-138. 
ชื่อผู้วิจัย -สังกัด: ดร.มณฑินี ธีระมังคลานนท์ วิทยาลัยนานาชาติปรีดีพนมยงค์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ Eric M.P. Chiu National Chung Hsing University  

Research Brief แนะนำงานวิจัยเชิงลึกของนักวิจัยธรรมศาสตร์ที่สนับสนุนการขับเคลื่อน SDGs โดยกิจกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านวิจัยแบบบูรณาการระดับแนวหน้า เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (TU-SDG Research Network)

Last Updated on เมษายน 11, 2023

Author

  • Atirut Duereh

    Knowledge Communication | สนใจประเด็นสันติภาพ ความมั่นคงมนุษย์ ใช้ชีวิตโดยเชื่อในสมดุลมากกว่าความสมบูรณ์เเบบ

ผู้เขียน

  • Atirut Duereh

    Knowledge Communication | สนใจประเด็นสันติภาพ ความมั่นคงมนุษย์ ใช้ชีวิตโดยเชื่อในสมดุลมากกว่าความสมบูรณ์เเบบ

    View all posts

RELATED

สรุปสาระสำคัญ การสัมมนาวิชาการในหัวข้อ Developing research strategy drawing upon experiences of orchestrating Macquarie’s research strategy in harmony with global megatrends that are likely to impact our future world.

โดย Professor Sakkie Pretorius Deputy Vice-Chancellor ResearchMacquarie University, Sydney Australia

เรียบเรียงโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ชล บุนน…

การขับเคลื่อนนวัตกรรมทางสังคมโดยเด็กและเยาวชน ทำอย่างไรเพื่อส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนเข้ามามีส่วนร่วม? ชวนหาคำตอบจากงานวิจัยของ ‘รศ.ชานนท์ โกมลมาลย์’

ชวนอ่านงานวิจัย “โครงการการศึกษาและพัฒนานวัตกรรมทางสังคมเพื่อขับเคลื่อนสุขภาวะ โดยการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชน : กรณีศึกษานำร่องสภาเด็กและเยาวชนระดั…

Funding Opportunities | แนะนำทุนวิจัยที่น่าสนใจด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

สำหรับสัปดาห์นี้ขอแนะนำโครงการและโอกาสของการสนับสนุนด้านเงินทุนและองค์ความรู้ที่สอดคล้องกับการวิจัยระดับแนวหน้าด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพ…

สำรวจเเนวทางบำบัดน้ำทิ้งของรีสอร์ตในอัมพวา ผ่านระบบบำบัดน้ำเสียบึงประดิษฐ์การไหลเวียนใต้ชั้นกรอง ทางเลือกส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์เเละยั่งยืน

“การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์” เป็นหนึ่งในรูปแบบการท่องเที่ยวสำคัญที่ประเทศไทยนำมาปรับใช้สำหรับการปกป้องทรัพยากรสิ่งแวดล้อม หนึ่งในเรื่องที่ต้องคำนึงถึง…

ค้นหา