#EndFistula ร่วมกันกำจัดปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรมในผู้หญิง

มันเป็นเรื่องง่ายที่คุณจะละเลยปัญหาบางอย่างที่คุณไม่รู้จัก 23 พฤษภาคม 2565 ที่ผ่านมา กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ (UNFPA) พยายามชวนสาธารณชนมาตระหนักถึงปัญหาสุขภาพผู้หญิงเรื่อง “ช่องทะลุทางสูติกรรม” ผ่านการกำหนด “วันแห่งการกำจัดปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรม” หรือ International Day to End Obstetric Fistula

ปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรม หรือ ทวารสูติกรรม (Obstetric fistula) เป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพอนามัยเจริญพันธุ์ของผู้หญิงที่ทุกคนควรรู้จัก ข้อมูลจาก UNFPA พบว่า มีผู้หญิงและเด็กผู้หญิงราวประมาณ 500,000 คนทั่วโลก ต้องดำรงชีวิตอยู่กับอาการบาดเจ็บอย่างร้ายแรงหลังคลอดบุตร รวมถึงยังเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ทารกเสียชีวิต โดยร้อยละ 90 ของมารดาที่เกิดภาวะแทรกซ้อนนี้จะเผชิญภาวะตายคลอด (stillbirth) หรือการคลอดทารกที่เสียชีวิตตั้งแต่ในครรภ์ออกมา  ดังนั้น การให้ความสำคัญกับวันนี้ จะช่วยให้การกำจัดปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรม ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการรักษาโรคอีกต่อไป แต่จะเป็นเรื่องที่พวกเราสามารถร่วมกันป้องกันโรคได้ตั้งแต่ต้น

สาเหตุปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรม เกิดจากการคลอดบุตรที่ยื้ดเยื้อและติดขัด โดยที่มารดาไม่ได้รับการดูแลทางการแพทย์อย่างทันท่วงที ทำให้เกิดบาดแผลฉีกขาดเกิดเป็นช่องทะลุระหว่างช่องทางคลอด และท่อหรือกระเพาะปัสสาวะ และ/หรือสำไส้ใหญ่ส่วนปลาย รวมไปถึงทวารหนัก หากมารดาไม่เสียชีวิตเนื่องจากการเสียเลือดมาก ก็จะส่งผลให้เกิดการรั่วไหลของปัสสาวะและอุจจาระไม่หยุดผ่านช่องทะลุนั้นหลังคลอด เกิดการติดเชื้อในช่องคลอดหรือทางเดินปัสสาวะซ้ำ ๆ รวมถึงมีอาการระคายเคืองหรือปวดในช่องคลอดและบริเวณโดยรอบ หากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม อาจนำไปสู่การติดเชื้อในกระแสเลือดและก่อให้เกิดภาวะมีบุตรยากในอนาคต

ปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรมนี้เป็นผลมาจาก การไม่สามารถเข้าถึงการบริการด้านอนามัยการเจริญพันธุ์ที่เพียงพอและมีคุณภาพได้ทันเวลาของมารดาตั้งครรภ์ โดยเฉพาะประชากรในประเทศยากจน รวมไปถึงอาจเกิดขึ้นกับกลุ่มเด็กผู้หญิงที่มีภาวะการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร อันเนื่องมาจากการถูกบังคับแต่งงานในเด็ก หรือการถูกละเมิดสิทธิทางเพศ เพราะการมีสภาวะร่างกายที่ยังไม่พร้อมต่อการตั้งครรภ์และคลอดบุตรทำให้เกิดปัญหาสุขภาพต่าง ๆ ตามมา ซึ่งภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นระหว่างตั้งครรภ์และคลอดบุตรก็เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้มารดาวัยรุ่นที่ตั้งครรภ์เสียชีวิต

International Day to End Obstetric Fistula | Figo

ไม่เพียงแต่ความทุกข์ทรมานที่เกิดจากร่างกายเท่านั้น ทางด้านจิตใจ อาจก่อให้เกิดความรู้สึกทุกข์ทรมานและโดดเดี่ยว ในบางสังคมนั้น ปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรมกลายเป็นความอัปยศของผู้หญิง สามีและครอบครัวทอดทิ้ง สังคมไม่ยอมรับหรือประณามผู้หญิงที่เผชิญกับปัญหาดังกล่าว ผลพวงจากมุมมองและการไม่ยอมรับของสังคมที่ว่านี้ สามารถนำไปสู่โอกาสที่ผู้หญิงจะมีงานทำลดลงหรือไม่มีโอกาสนั้นเลย กระทั่งกลายเป็นหนึ่งสาเหตุของปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำตามมา 

อย่างไรก็ตาม ปัญหานี้สามารถป้องกันได้ หากผู้หญิงและเด็กผู้หญิงทุกคนสามารถเข้าถึงการบริการอนามัยการเจริญพันธ์ุที่เหมาะสม ตั้งแต่การคุมกำเนิด การมีพยาบาลผดุงครรภ์และผู้ดูแลการคลอดที่มีทักษะและเพียงพอ ไปจนถึงการมีบริการด้านสูติกรรมที่มีคุณภาพ อย่างเช่นที่ UNFPA  ซึ่งเป็นผู้นำในการรณรงค์เพื่อกำจัดปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรม (Campaign to End Fistula) ได้พยายามช่วยเหลือและสนับสนุนทางการแพทย์ให้ผู้ป่วยหญิงใน 55 ประเทศ ที่อยู่ในภูมิภาคแอฟริกา ตะวันออกกลาง เอเชียแปซิฟิก และอเมริกากลาง ให้สามารถเข้าถึงบริการสุขภาพได้อย่างเท่าเทียมมากขึ้น เพื่อการป้องกัน รักษา และฟื้นฟูสมรรถภาพ ให้ผู้ป่วยได้รับทำศัลยกรรมตกแต่งเพื่อการรักษาปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรม โดยมีผู้หญิงและเด็กผู้หญิงได้รับการช่วยเหลือให้ได้รับการผ่าตัดมาแล้วมากกว่า 120,000 ครั้ง 

ทั้งนี้ ประเทศสมาชิก UN มีมติให้การกำจัดปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรมเป็นเป้าหมายที่ต้องทำให้สำเร็จภายในปี 2573 ด้วยเหตุนี้ หัวข้อของแนวทางปฏิบัติในปี 2565 นี้คือ “End Fistula Now: Invest in Quality Healthcare, Empower Communities!” เพราะ ปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรม ถือเป็นปัญหาด้านการพัฒนาและด้านสาธารณสุข รวมถึงเป็นประเด็นปัญหาสิทธิมนุษยชนที่ทุกคนควรจะมีสิทธิในการมีสุขภาพที่ดีและได้ใช้ชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรีเพื่อดำรงตนอยู่ในสังคมต่อไป

● อ่านคำศัพท์และบทความที่เกี่ยวข้อง
– SDG Vocab | 32 – Inequality – ความไม่เท่าเทียม/ความเหลื่อมล้ำ 
– SDG Vocab | 13 – Child, Early and Forced Marriage – การบังคับเด็กแต่งงาน (CEFM)
– รัฐบาลอังกฤษเปิดโอกาสให้ผู้หญิงแจ้งประสบการณ์ที่มีกับระบบสุขภาพ เพื่อพัฒนา ‘ยุทธศาสตร์สุขภาพของผู้หญิง’ – SDG Move
– SDG Recommends | #MyBodyisMyOwn เพราะสิทธิเหนือเรือนร่างและการตัดสินใจของผู้หญิงเป็นสิทธิมนุษยชน
– การขาดแคลน ‘พยาบาลผดุงครรภ์’ ทำให้สูญเสียชีวิตมารดาและทารกแรกเกิด
– การตายของหญิงมีครรภ์ลดลงได้ โดยใช้ Google Maps ช่วยวิเคราะห์เหตุความล่าช้าของการเดินทางเข้ารับบริการสุขภาพ 

ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG1 ขจัดความยากจน
– (1.b) สร้างกรอบนโยบายที่เหมาะสมในระดับประเทศ ระดับภูมิภาค และระดับนานาชาติ บนฐานของยุทธศาสตร์การพัฒนาที่สนับสนุนความยากจน (pro-poor) และคำนึงถึงความละเอียดอ่อนเชิงเพศภาวะ (gender-sensitive) เพื่อจะสนับสนุนการเร่งการลงทุนเพื่อปฏิบัติการขจัดความยากจน
#SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี
– (3.1) ลดอัตราการตายของมารดาทั่วโลกให้ต่ำกว่า 70 ต่อการเกิดมีชีพ 1 แสนคน ภายในปี 2573
– (3.2) ยุติการตายที่ป้องกันได้ของทารกแรกเกิดและเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี โดยทุกประเทศมุ่งลดอัตราการตายในทารกลงให้ต่ำถึง 12 คน ต่อ การเกิดมีชีพ 1,000 คน และลดอัตราการตายในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี ลงให้ต่ำถึง 25 คน ต่อการเกิดมีชีพ 1,000 คน ภายในปี 2573
– (3.7) สร้างหลักประกันถ้วนหน้า ในการเข้าถึงบริการสุขภาพทางเพศและอนามัยเจริญพันธ์ รวมถึงการวางแผนครอบครัว และข้อมูลข่าวสารและความรู้และการบูรณาการอนามัยเจริญพันธุ์ไว้ในยุทธศาสตร์และแผนงานระดับชาติ ภายในปี 2573
– (3.8) บรรลุการมีหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า รวมถึงการป้องกันความเสี่ยงทางการเงิน การเข้าถึงการบริการสาธารณสุขจำเป็นที่มีคุณภาพ และเข้าถึงยาและวัคซีนจำเป็นที่ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ มีคุณภาพ ในราคาที่สามารถซื้อหาได้
– (3.b) สนับสนุนการวิจัยและการพัฒนาวัคซีนและยาสำหรับโรคติดต่อและไม่ติดต่อที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อประเทศกำลังพัฒนา ให้มีการเข้าถึงยาและวัคซีนจำเป็นในราคาที่สามารถซื้อหาได้ ตามปฏิญญาโดฮาความตกลงว่าด้วยสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวกับการค้าและการสาธารณสุข ซึ่งเน้นย้ำสิทธิสำหรับประเทศกำลังพัฒนาที่จะใช้บทบัญญัติในความตกลงว่าด้วยสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวกับการค้าอย่างเต็มที่ในเรื่องการผ่อนปรนเพื่อจะปกป้องสุขภาพสาธารณะและโดยเฉพาะการเข้าถึงยาโดยถ้วนหน้า
#SDG5 ความเท่าเทียมทางเพศ
– (5.1) ยุติการเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบที่มีต่อผู้หญิงและเด็กหญิงในทุกที่
– (5.3) ขจัดแนวปฏิบัติที่เป็นภัยทุกรูปแบบ อาทิ การแต่งงานในเด็กก่อนวัยอันควรโดยการบังคับ และการขลิบอวัยวะเพศหญิง
– (5.6) สร้างหลักประกันว่าจะมีการเข้าถึงสุขภาพทางเพศและอนามัยเจริญพันธุ์และสิทธิด้านการเจริญพันธุ์โดยถ้วนหน้า ตามที่ตกลงในแผนปฏิบัติการของการประชุมนานาชาติว่าด้วยประชากรและการพัฒนา และปฏิญญาปักกิ่งและเอกสารทบทวนผลลัพธ์จากการประชุมเหล่านั้น
#SDG10 ลดความเหลื่อมล้ำ
– (10.2) ให้อำนาจและส่งเสริมความครอบคลุมด้านสังคม เศรษฐกิจและการเมืองสำหรับทุกคน โดยไม่คำนึงถึงอายุ เพศ ความบกพร่องทางร่างกาย เชื้อชาติ ชาติพันธุ์ แหล่งกำเนิด ศาสนา หรือสถานะทางเศรษฐกิจหรือสถานะอื่น ๆ ภายในปี 2573
– (10.3) สร้างหลักประกันว่าจะมีโอกาสที่เท่าเทียมและลดความไม่เสมอภาคของผลลัพธ์ รวมถึงการขจัดกฎหมาย นโยบาย และแนวทางปฏิบัติที่เลือกปฏิบัติ และส่งเสริมการออกกฎหมาย นโยบาย และการปฏิบัติที่เหมาะสมในเรื่องนี้

แหล่งที่มา:
– International Day to End Obstetric Fistula (UNFPA)
– International Day to End Obstetric Fistula วันแห่งการกำจัดปัญหาช่องทะลุทางสูติกรรม (UNFPA Thailand) .
– Obstetric fistula; a silent death for millions of women and girls (news.trust)
– UN Fistula Report 2020: Key Findings (catherinehamlin)
– ทวารสูติกรรม อาการ อาการแสดงและปัจจัยเสี่ยง.

ผลงานนี้ได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ ภายใต้โครงการเร่งรัดการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านสุขภาพของประเทศไทย

Last Updated on กันยายน 26, 2022

Author

  • Praewpan Sirilurt

    Knowledge Communication | มนุษย์ผู้เชื่อว่า “การสื่อสารสามารถเชื่อมต่อความรู้สึกของกันและกันได้” ไม่ว่าจะเป็นใคร อยู่ที่ไหน หรือเผชิญกับอะไรอยู่ การสื่อสารจะช่วยบอกเล่าเรื่องราวส่งไปให้แก่ผู้อื่นได้รับรู้

ผู้เขียน

  • Praewpan Sirilurt

    Knowledge Communication | มนุษย์ผู้เชื่อว่า “การสื่อสารสามารถเชื่อมต่อความรู้สึกของกันและกันได้” ไม่ว่าจะเป็นใคร อยู่ที่ไหน หรือเผชิญกับอะไรอยู่ การสื่อสารจะช่วยบอกเล่าเรื่องราวส่งไปให้แก่ผู้อื่นได้รับรู้

    View all posts

RELATED

แจกฟรี! ‘SDGs Word Search’ ชุดใหม่ ฝึกสมอง พร้อมเรียนรู้คำศัพท์น่ารู้ในช่วงโค้งสุดท้ายของ SDGs

ฝึกสมอง – ประลองไหวพริบ – สนุกคิดกับ SDGs Word Search ตลอดทศวรรษที่ผ่านมา “การพัฒนาที่ยั่งยืน” กลายเป็นคำที่คุ้นเคยมากขึ้นในหลายแวดวง และเรื่องของ SD…

ชวนอ่านวารสารพัฒนศาสตร์ฉบับล่าสุด ของ ว.ป๋วย มธ. นำเสนอ 5 บทความสร้างความเข้าใจถึงความเชื่อมโยงของ “พื้นที่” กับ “ความรู้ใหม่”

SDG Recommends ฉบับนี้ชวนอ่าน วารสารพัฒนศาสตร์ วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (PSDS Journal of Development Studies) ปีที่ 8…

รายงานพิเศษ กสศ. ชี้เด็กไทยกว่า 1.02 ล้านคน หลุดออกนอกระบบการศึกษา พร้อมเสนอมาตรการแก้ไขอย่างเร่งด่วน

SDG Recommends ฉบับนี้ ชวนอ่าน ‘รายงานพิเศษความจริงและความเร่งด่วน ของสถานการณ์เด็กนอกระบบในประเทศไทย’ โดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เป…

SDG Recommends | รายงานตามติดเศรษฐกิจไทย กรกฎาคม 2021 โดยธนาคารโลก

ธนาคารโลกจัดทำงานรายงานติดตามเศรษฐกิจไทยมาอย่างต่อเนื่อง ล่าสุดเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคมที่ผ่านมา ธนาคารโลกได้เผยแพร่รายงานติดตามเศรษฐกิจไทย: เส…

ค้นหา