นักสังคมวิทยาแนะ 5 วิธีเลี้ยงเด็ก เพื่อลบล้าง ‘ภาพเหมารวมทางเพศ’ หรือ Gender Stereotype ตั้งแต่ที่บ้าน

Kyl Myers ผู้ช่วยศาสตราจารย์พิเศษด้านสังคมวิทยา มหาวิทยาลัย Utah กล่าวว่า ในศตวรรษที่ผ่านมาความเท่าเทียมทางเพศมีความก้าวหน้ามากขึ้นอย่างยิ่งในสหรัฐอเมริกา ผู้หญิงมีสิทธิในการออกเสียงเลือกตั้ง คุณพ่อมีส่วนร่วมในการเลี้ยงดูบุตรมากขึ้น คนทั่วไปและสถาบันฯ ต่างๆ มีความเข้าใจเรื่องอัตลักษณ์ทางเพศที่มีมากกว่าหญิงและชาย แต่ช่องว่างทางเพศก็ยังคงปรากฏให้เห็น การท้าทายภาพเหมารวมเรื่องเพศเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้เราและลูกๆ เติบโตในสังคมที่ยุติธรรมและเท่าเทียมกันมากขึ้น

Kyl Myers ได้ศึกษาถึงความสำคัญของการยุติการกีดกันทางเพศตั้งแต่วัยเด็ก และเสนอ 5 วิธีที่ผู้ปกครองสามารถช่วยลบล้าง ‘ภาพเหมารวมทางเพศ’ หรือ gender stereotype ซึ่งสามารถทำได้ตั้งแต่ที่บ้าน

1. ระลึกไว้ว่าเด็กสามารถเป็นเพศทางเลือก (LGBTQI+) ได้

อัตลักษณ์ทางเพศ (gender identity) และเพศวิถี (sexuality) นั้นมีความหลากหลายและขึ้นอยู่กับประสบการณ์ส่วนบุคคล อย่างไรก็ตามแพทย์และผู้ปกครองมักกำหนดเพศให้เด็กแรกเกิดตามลักษณะทางกายภาพและให้เด็กเข้าสังคมตามเพศใดเพศหนึ่งในระบบ 2 ขั้ว แบบชาย–หญิง (binary gender) เช่น เด็กที่มีช่องคลอด (vulva) จะถูกกำหนดว่าเป็นเพศหญิงและถูกเลี้ยงดูแบบเด็กผู้หญิง ในขณะที่เด็กที่เกิดมาพร้อมกับองคชาติ (penis) ก็ถูกกำหนดว่าเป็นผู้ชายและถูกเลี้ยงดูแบบเด็กผู้ชาย

แม้ว่าเด็กส่วนใหญ่จะเติบโตมามีเพศสภาวะตรงกับเพศกำเนิด (cisgender) แต่จำนวนวัยรุ่นในอเมริกาที่นิยามตนเองว่าเป็น ‘คนข้ามเพศ (transgender)’ หรือ ‘ไม่มีสำนึกทางเพศแบบสองขั้ว ชาย- หญิง (non-binary)’ นั้นมีเพิ่มมากขึ้น เด็กไฮสคูลทั่วสหรัฐฯ มากกว่า 11% บอกว่าตนเองเป็นเลสเบี้ยน เกย์ ไบเซ็กชวล หรือยังคงตั้งคำถามกับเพศวิถีของตนเองอยู่ ปัจจุบัน LGBTQ วัยรุ่นเปิดตัวกับครอบครัวเร็วกว่าคนรุ่นก่อน มีงานวิจัยที่แสดงให้เห็นว่าการยอมรับจากครอบครัวของวัยรุ่น LGBTQ มีความสัมพันธ์อย่างยิ่งกับสุขภาพกายและสุขภาพจิต และเป็นการป้องกันการเกิดภาวะซึมเศร้า การใช้สารเสพติดและการฆ่าตัวตายของบุคคลเพศทางเลือก

2. ระวังการตลาดแบบแบ่งเพศ

การแบ่งเพศของของเล่นและเสื้อผ้าสำหรับเด็กมีให้เห็นอยู่ทั่วไป เช่น ของเล่นตัวต่อและรถของเล่นจะถูกทำการตลาดให้เด็กผู้ชาย และตุ๊กตากับชุดแต่งหน้าจะถูกทำการตลาดเพื่อเด็กผู้หญิง ในห้างสรรพสินค้า เสื้อผ้าสีพาสเทล ลายดอกไม้ จะวางขายคนละฝั่งอย่างชัดเจนกับเสื้อผ้าสีเข้ม ลายกราฟิกรถหรือกีฬา

เด็กๆ เรียนรู้ทักษะชีวิตทางสังคม ทางอารมณ์ ทางกายภาพผ่านการเล่น การเล่นของเล่นที่หลากหลายเปิดโอกาสให้เด็กๆ ได้พัฒนาทักษะอย่างรอบด้าน รวมถึงการรับรู้มิติสัมพันธ์ (Spatial awareness) หรือความสัมพันธ์ของตนเองต่อสิ่งแวดล้อม และความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น (empathy) การทำการตลาดแบบแบ่งเพศเช่นนี้เป็นการจำกัดประสบการณ์ของเด็ก

ผู้ปกครองและคนที่ดูแลเด็กสามารถช้อปปิ้งของเล่นและเสื้อผ้าเด็กจากทุกๆ โซนเพื่อแสดงให้เด็กๆ เห็นว่าขอบเขตของการตลาดแบบแบ่งเพศแบบนี้เป็นสิ่งที่กำหนดขึ้นมาทีหลังและเราไม่จำเป็นต้องทำตาม หรือเราจะปล่อยให้เด็กๆ สำรวจจนทั่วและเลือกสิ่งของที่เขาต้องการด้วยตัวเองก็ได้

3. หยุดภาพเหมารวมทางเพศตั้งแต่ในบ้าน

ผู้ปกครองและคนที่เลี้ยงเด็กเป็นตัวอย่างแรกที่จะทำให้เด็กๆ เห็นว่าแต่ละเพศสภาพแสดงออกอย่างไร ผู้ใหญ่สามารถเป็นแบบจำลองทางพฤติกรรมที่ต่อต้านการเหมารวมและการกีดกันทางเพศ เช่นความคิดที่ว่าผู้หญิงต้องทำงานบ้านมากกว่าผู้ชายไม่ว่าจะทำงานนอกบ้านด้วยหรือไม่ ด้วยการแบ่งความรับผิดชอบในการเลี้ยงดูเด็กและทำงานบ้านอย่างเท่าเทียม ซึ่งจะเป็นตัวอย่างที่ดีมากโดยเฉพาะในบ้านที่มีผู้ปกครองเป็นคนต่างเพศกัน

ดังคำที่บอกว่าการกระทำนั้นสำคัญกว่าคำพูด เด็กๆ มีแนวโน้มที่จะปฏิเสธบรรทัดฐานทางเพศแบบเดิมๆ นี้ หากพ่อแม่แสดงเป็นตัวอย่างให้เห็นที่บ้านอย่างชัดเจน ด้วยการแบ่งงานบ้านกันทำอย่างเท่าเทียมและไม่กีดกันทางเพศ ไม่ใช่เพียงพูดว่าความเท่าเทียมทางเพศนั้นเป็นสิ่งสำคัญมากเพียงใดแต่ปฏิบัติตรงกันข้าม

ผู้ปกครองสามารถสลับให้เด็กๆ ในบ้านทำงานบ้านอย่างหลากหลาย เพื่อให้เรียนรู้ว่างานบ้านนั้นไม่แบ่งเพศ เด็กชายสามารถล้างจานได้และเด็กหญิงสามารถเป็นคนไปทิ้งขยะได้ อีกทั้งยังสามารถให้เงินค่าขนมในการช่วยเหลืองานบ้านในจำนวนที่เท่ากันไม่ว่าจะเป็นลูกชายหรือลูกสาว ผลวิจัยหนึ่งเคยนำเสนอว่าเด็กหญิงได้ค่าขนมน้อยกว่าแม้จะทำงานบ้านมากกว่า

4. ใช้ภาษาที่เป็นกลางทางเพศ (gender neutral language)

การใช้ภาษาและสรรพนามที่เป็นกลางทางเพศสามารถช่วยลดอคติทางเพศ (gender bias) และเพิ่มทัศนคติที่ดีต่อเพศหญิงและเพศทางเลือกได้ เช่น ตัวอย่างการใช้ภาษาทางกายวิภาคสอนเด็กๆ แทนคำที่แสดงถึงเพศเช่น “ช่องคลอด” แทนที่จะเป็น “อวัยวะเพศหญิง” เพราะในความเป็นจริงไม่ใช่เด็กทุกคนที่มีช่องคลอดจะเป็นเด็กผู้หญิง สิ่งนี้จะทำให้เด็กผู้ชายข้ามเพศและเด็กที่ไม่เป็นทั้งหญิงหรือชายลดความรู้สึกแปลกแยกลงได้ หรือการแทนคำว่า “พ่อ และ แม่” ด้วย “ผู้ปกครอง และ ผู้ดูแลเด็ก” ที่ไม่เพียงแต่รวมถึงพ่อแม่ที่เป็นเพศเดียวกัน หรือไม่เป็นทั้งหญิงและชายเท่านั้น แต่ยังยอมรับครอบครัวที่มีพ่อหรือแม่เลี้ยงเดี่ยว และผู้ดูแลเด็กอีกหลายล้านคนที่เป็นปู่ย่า หรือไม่มีความเกี่ยวพันทางสายเลือดด้วย

ในหนังสือสำหรับเด็กซึ่งมักมีตัวละครเด็กผู้ชายมากกว่าเด็กผู้หญิงและเพศอื่นๆ ผู้ปกครองสามารถเปลี่ยนสรรพนามจาก เขา (he/him) เป็น เธอ (she/her) และ พวกเขา (they/them) ได้ ผู้ใหญ่ยังสามารถเลือกหนังสือและสื่อที่แสดงเด็กๆ ในรูปลักษณ์ที่หลากหลายและครอบคลุม และยังชี้ให้เด็กๆ เห็นถึงภาพเหมารวมทางเพศเมื่อปรากฏขึ้นในหนังสือ

5. สนับสนุนให้เด็กต่างเพศเล่นด้วยกัน

การแบ่งแยกเพศ (gender segregation) ฝังลึกในสังคมและสร้างทัศนคติเชิงลบต่อคนในเพศอื่นๆ เด็กๆ มักจะถูกจัดกลุ่มตามเพศ เช่น การเข้าแถวตามเพศ หรือ การมีโรงเรียนชายล้วน/หญิงล้วน

งานวิจัยแสดงให้เห็นว่า เด็กจะมีทัศนคติที่ดีต่อคนที่เป็นเพศเดียวกันกับเพื่อนสนิทตนเองมากกว่า

ผู้ปกครองและคุณครูควรสร้างโอกาสให้เด็กๆ ได้มีปฏิสัมพันธ์กับเด็กต่างเพศ หยุดการแบ่งกลุ่มเด็กตามเพศ มีทีมกีฬาหรือกิจกรรมนอกห้องเรียนอื่นๆ ที่เปิดให้ทุกเพศเข้าร่วมได้ กิจกรรมที่ให้เด็กต่างเพศทำร่วมกันจะทำให้พวกเขาเรียนรู้ถึงความเหมือนและยอมรับความแตกต่างของทุกเพศ และไม่ทำให้เด็กที่ไม่ใช่ทั้งหญิงและชายรู้สึกเป็นคนนอก

ภาพเหมารวมทางเพศ นำมาซึ่งความไม่เท่าเทียมทางเพศ ซึ่งเป็นประเด็นที่ต้องพัฒนา ตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เป้าหมายที่ 5 บรรลุความเสมอภาคระหว่างเพศ และเพิ่มบทบาทของสตรีและเด็กหญิงทุกคน

ที่มา: https://www.weforum.org/agenda/2021/03/parents-children-gender-stereotypes-home/

Last Updated on มีนาคม 3, 2021

Author

  • Social Media Manager - ตัวแทน 'คนธรรมดา' ในชุมชนนักวิชาการ อ่าน แปล และสื่อสารเรื่องความยั่งยืน

ผู้เขียน

  • Social Media Manager - ตัวแทน 'คนธรรมดา' ในชุมชนนักวิชาการ อ่าน แปล และสื่อสารเรื่องความยั่งยืน

    View all posts

RELATED

Art for a Healthy Planet 2021 แคมเปญงานศิลปะที่เรียกร้องให้มนุษย์สร้างสันติภาพกับสิ่งแวดล้อม

Art and SDGsศิลปะกับการพัฒนาที่ยั่งยืน

นอกเหนือจากข้อมูลทางสถิติและงานวิจัยที่ช่วยให้เราเข้าใจสถานการณ์โลก ปัญหาความท้าทาย และความก้าวหน้าของการลง…

SDG Index 2024 ไทยรั้งอันดับ 45 ของโลก ร่วงลงมาสองอันดับจากปีก่อน ส่วน SDG1 และ SDG4 อยู่ในสถานะบรรลุเป้าหมายแล้วคงเดิม

วันนี้ (17 มิถุนายน 2567) Sustainable Development Solutions Network (SDSN) ได้เผยแพร่ “รายงานการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Developme…

ชม SDGs 17 เป้าหมายผ่านภาพวาดจากยุคเรอเนซองค์สู่ยุคศิลปะร่วมสมัย 17 ชิ้น

Art and SDGsศิลปะกับการพัฒนาที่ยั่งยืน

นอกเหนือจากข้อมูลทางสถิติและงานวิจัยที่ช่วยให้เราเข้าใจสถานการณ์โลก ปัญหาความท้าทาย และความก้าวหน้าของการลง…

ค้นหา