EnLaw จับมือภาคีเครือข่ายผลักดันกฎหมาย PRTR ชี้เพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดีและชีวิตที่ปลอดภัย รัฐและเอกชนต้องเปิดเผยข้อมูลการปล่อยสารมลพิษ

วันนี้ (4 กรกฎาคม 2565) มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLaw) มูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) กรีนพีซ ประเทศไทย (Greenpeace Thailand) และภาคีเครือข่ายภาคประชาชนได้เข้าพบประธานสภาผู้แทนราษฎร ณ อาคารรัฐสภา เพื่อยื่นเรื่องริเริ่มเสนอ “ร่างกฎหมายการรายงานและเปิดเผยข้อมูลการปล่อยและเคลื่อนย้ายสารมลพิษสู่สิ่งแวดล้อม (Pollutant Release and Transfer Register: PRTR) ภาคประชาชน” อันเป็นร่างกฎหมายที่มีประชาชนร่วมลงชื่อผลักดันมากถึงหนึ่งหมื่นราย

ทั้งนี้ เมื่อวาน (3 มิถุนายน 2565) มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อมและภาคีเครือข่ายได้จัดเสวนาเปิดตัวร่างกฎหมายดังกล่าว ณ ชั้น 1 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร โดย เพ็ญโฉม แซ่ตั้ง ผู้อำนวยการมูลนิธิบูรณะนิเวศ กล่าวในเวทีเสวนาว่า ปัจจุบันประเทศไทยกำลังเผชิญปัญหาด้านมลพิษอย่างรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นมลพิษทางอากาศ ฝุ่นละออง PM2.5 น้ำเสีย รวมถึงการลักลอบทิ้งของเสียอันตราย ซึ่งกฎหมาย PRTR จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการแก้ไขหรือลดปัญหาเหล่านี้ โดยกำหนดให้มีการรายงานข้อมูลปริมาณสารเคมี การปลดปล่อย และการเคลื่อนย้ายสารมลพิษในสถานประกอบการโดยเฉพาะโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งหน่วยงานต่าง ๆ รวมถึงประชาชนทั่วไปจะสามารถเข้าถึงข้อมูลเหล่านั้นได้ 

ด้าน ธารา บัวคำศรี ผู้อำนวยการกรีนพีซ ประเทศไทย ให้ความเห็นว่า กฎหมาย PRTR จะช่วยสร้างความโปร่งใสตลอดห่วงโซ่อุปทานที่ส่งเสริมการบริโภคอย่างยั่งยืน อีกทั้งยังช่วยพัฒนาฐานข้อมูลด้านมลพิษ ซึ่งรัฐบาลสามารถนำไปใช้ในการแก้ไขปัญหามลพิษ รวมถึงออกนโยบายต่าง ๆ ทำให้การขับเคลื่อนกฎหมายนี้ จึงเป็นก้าวสำคัญในการสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีให้แก่ประชาชน อันเป็นสิทธิมนุษยชนที่สหประชาชาติรับรอง

สำหรับร่างกฎหมาย PRTR ฉบับดังกล่าวมีสาระสำคัญ อาทิ

  • บุคคล นิติบุคคล หรือหน่วยงานของรัฐที่ผลิต มีไว้ครอบครอง เคลื่อนย้ายหรือปล่อยสารมลพิษสู่สิ่งแวดล้อมต้องรายงานข้อมูลชนิด ปริมาณการปล่อย และการเคลื่อนย้ายสารมลพิษของแต่ละแหล่งกำเนิดมลพิษต่อกรมควบคุมมลพิษ
  • ให้จัดตั้ง “คณะกรรมการข้อมูลการปล่อยและการเคลื่อนย้ายสารมลพิษ” ซึ่งประกอบด้วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผู้แทนกระทรวงสาธารณสุข และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อม ด้านสุขภาพ และด้านกฎหมาย โดยทำหน้าที่หลักในการให้ความเห็นชอบข้อกำหนดและวิธีปฏิบัติงานที่กรมควบคุมมลพิษเสนอเกี่ยวกับการวิเคราะห์และการควบคุมคุณภาพของระบบการจัดการฐานข้อมูลการปล่อยและการเคลื่อนย้ายสารมลพิษสู่สิ่งแวดล้อม
  • ประชาชนมีสิทธิได้รับทราบและเข้าถึงข้อมูลการรายงานการปล่อยและการเคลื่อนย้ายสารมลพิษทั้งหมดที่อยู่ในความครอบครองของกรมควบคุมมลพิษ โดยสะดวก รวดเร็ว และไม่เสียค่าใช้จ่าย เว้นแต่ข้อมูลที่เป็นความลับทางการค้า
  • การปกปิด บิดเบือน หรือไม่รายงานข้อมูลการปล่อยและเคลื่อนย้ายสารมลพิษ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับตั้งแต่ห้าแสนบาทถึงห้าล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

หากพิจารณาทั่วโลกจะพบว่าปัจจุบันมีประเทศกว่า 50 ประเทศที่มีการบังคับใช้กฎหมาย PRTR  ขณะที่บางประเทศยังอยู่ในระหว่างการพัฒนากฎหมายดังกล่าว โดยประเทศแรกที่บังคับใช้ คือ สหรัฐอเมริกา ซึ่งริเริ่มขึ้นภายหลังจากเกิดเหตุสารเคมีรั่วไหลในรัฐเวสท์-เวอร์จิเนีย ที่ทำให้คนงานและชุมชนที่มีโรงงานตั้งอยู่ใกล้เคียงต่างเรียกร้องให้โรงงานเปิดเผยข้อมูลการใช้สารเคมีอันตรายให้แก่สาธารณชนได้รับทราบ

● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– การจัดการกับสารอันตรายและวิกฤติสิ่งแวดล้อม จะต้องใช้ข้อมูลและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์
– ผู้ชายมีลูกยากมากขึ้น หนึ่งในสาเหตุที่กระทบต่อฮอร์โมนเพศชายและสเปิร์มมาจากสารเคมีและสารพิษต่อสิ่งแวดล้อม
– โลกยุติการใช้น้ำมันตะกั่ว แต่ตะกั่วในแบตเตอรี่ยังปล่อยสารพิษที่เป็นอันตรายต่อระบบประสาทและพัฒนาการเด็กเล็ก
– SDG Updates | พ.ร.บ. อากาศสะอาด หลักประกันให้คนไทยกลับมาสูดอากาศที่ดีต่อลมหายใจ

ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี
– (3.9) ลดจำนวนการตายและการเจ็บป่วยจากสารเคมีอันตรายและจากมลพิษและการปนเปื้อนทางอากาศ น้ำ และดิน ให้ลดลงอย่างมาก ภายในปี 2573
#SDG11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน
– (11.6) ลดผลกระทบทางลบต่อสิ่งแวดล้อมต่อหัวประชากรในเขตเมือง รวมถึงการให้ความสนใจเป็นพิเศษต่อการจัดการคุณภาพอากาศ การจัดการของเสียของเทศบาล และการจัดการของเสียอื่น ๆ ภายในปี 2573
#SDG12 การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน
– (12.4) บรรลุการจัดการสารเคมีและของเสียทุกชนิดตลอดวงจรชีวิตของสิ่งเหล่านั้นด้วยวิธีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ตามกรอบความร่วมมือระหว่างประเทศที่ตกลงกันแล้ว และลดการปลดปล่อยสิ่งเหล่านั้นออกสู่อากาศ น้ำ และดินอย่างมีนัยสำคัญ เพื่อจะลดผลกระทบทางลบต่อสุขภาพของมนุษย์และสิ่งแวดล้อมให้มากที่สุดภายในปี 2563
#SDG16 ความสงบสุข ยุติธรรมและสถาบันเข้มแข็ง
– (16.6) พัฒนาสถาบันทุกระดับให้มีประสิทธิผล มีความรับผิดชอบ และโปร่งใส
– (16.7) สร้างหลักประกันว่าจะมีกระบวนการตัดสินใจที่มีความรับผิดชอบ ครอบคลุม มีส่วนร่วม และมีความเป็นตัวแทนที่ดี ในทุกระดับการตัดสินใจ
– (16.10) สร้างหลักประกันว่าสาธารณชนสามารถเขาถึงข้อมูลและมีการปกป้องเสรีภาพขั้นพื้นฐาน โดยเป็นไปตามกฎหมายภายในประเทศและความตกลงระหว่างประเทศ

แหล่งที่มา:
– #EnLaw #EARTH #Greenpeace – ภาคประชาชน เปิดตัวร่าง กม. #PRTR เตรียมยื่นรัฐสภาพรุ่งนี้ (FB Page มูลนิธิบูรณะนิเวศ)
– PRTR มีที่มาอย่างไร (PRTR)

ผลงานนี้ได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ ภายใต้โครงการเร่งรัดการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านสุขภาพของประเทศไทย

Author

  • Atirut Duereh

    Knowledge Communication | สนใจประเด็นสันติภาพ ความมั่นคงมนุษย์ ใช้ชีวิตโดยเชื่อในสมดุลมากกว่าความสมบูรณ์เเบบ

ผู้เขียน

  • Atirut Duereh

    Knowledge Communication | สนใจประเด็นสันติภาพ ความมั่นคงมนุษย์ ใช้ชีวิตโดยเชื่อในสมดุลมากกว่าความสมบูรณ์เเบบ

    View all posts

RELATED

ส่อง ‘10 สถานการณ์เด่นทางสุขภาพ’ ในรายงานสุขภาพคนไทย ประจำปี 2566 

ทุกปีสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และภาคีเครือข่าย ร่วมจัดทำ “รายงานสุขภาพคนไทย ปี 25…

งานวิจัยเผยคนไทยกินเค็มมากกว่า WHO แนะนำเกือบสองเท่า เร่งใช้ยุทธศาสตร์ SALTS ลดเกลือเพื่อลดการเกิดโรค NCDs

เครือข่ายลดบริโภคเค็ม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย เปิดเผยผลการศึกษาจากงานวิจัย Estimated dietary sodi…

SDG Recommends | ข้อมูลพื้นฐานตัวชี้วัด SDGs ของอาเซียนใน ASEAN SDG Indicators Baseline Report – 2020

‘ตัวชี้วัด (Indicators)’ เป็นเครื่องมือสำคัญในการติดตามประเมินผล และสะท้อนสถานการณ์ด้านความยั่งยืนในพื้นที่เพื่อนำมาสู่การกำหนดทิศทางขับเคลื่อนอย…

‘Breast Place’ แผนที่แสดงสถานที่สาธารณะในเบลเยียม ที่คุณแม่สามารถให้นมลูกได้อย่างปลอดภัยและสบายใจ

‘Breast Place’ แผนที่แสดงสถานที่สาธารณะในเบลเยียมที่เป็น breastfeeding friendly location หรือเป็นมิตรสำหรับคุณแม่ที่ต้องการให้นมลูกจากเต้าหรือปั๊มนมล…

ค้นหา