ชวนประชาชนแสดงความเห็นต่อ ‘ร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาด’ ฉบับใหม่ – ‘ก้าวกรีน’ ชี้เป็นจุดเปลี่ยนที่จะช่วยคนไทยให้หายใจเต็มปอดมากขึ้น

คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. …. เชิญชวนประชาชนร่วมแสดงความเห็นเกี่ยวกับ ‘ร่างพระราชบัญญัติบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. ….’ ตั้งแต่วันที่ 25 กรกฎาคม – 8 สิงหาคม 2568 เพื่อรวบรวมข้อมูลที่หลากหลายและนำไปพัฒนาร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ ให้มีความสอดคล้องกับความต้องการที่ครอบคลุมมากขึ้น

คำถามบนเว็บไซต์ที่เปิดให้แสดงความเห็น เช่น 

• ท่านเห็นด้วยหรือไม่ อย่างไร ที่ปัญหามลพิษทางอากาศ มีความซับซ้อน และต้องได้รับการแก้ปัญหาอย่างบูรณาการและเป็นรูปธรรม
• ท่านเห็นด้วยหรือไม่ อย่างไร กับการกำหนดให้ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นเจ้าพนักงานอากาศสะอาด
• ท่านเห็นด้วยหรือไม่ อย่างไร กับการกำหนดให้มีระบบตรวจสอบย้อนกลับสินค้าเกษตร (Agriculture Supply Chain Traceability) เพื่อให้ปลอดจากการเผาในทุกขั้นตอนการผลิต 
• ท่านเห็นด้วยหรือไม่ อย่างไร กับการจัดให้มีแผนผังพื้นที่เพื่ออากาศสะอาดอย่างยั่งยืนตามกฎหมายว่าด้วยการผังเมือง
• ท่านเห็นด้วยหรือไม่ อย่างไร หากภาครัฐจะมีการจัดเก็บภาษีหรือค่าธรรมเนียมเพื่ออากาศสะอาดจะต้องดำเนินการโดยไม่ซ้ำซ้อนกับการจัดเก็บภาษีหรือเงินรูปแบบอื่นที่คล้ายกัน

ทั้งนี้ ร่าง พ.ร.บ. ข้างต้น มีสาระสำคัญที่น่าสนใจ ได้แก่

• การกำหนดให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำเครื่องมือและกลไกบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาดมาใช้ เช่น มาตรฐานควบคุมการระบายสารมลพิษทางอากาศจากแหล่งกำเนิด และการจัดให้มีระบบฐานข้อมูลการบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด 
• การกำหนดแนวทางการป้องกันและควบคุมมลพิษทางอากาศจากแหล่งกำเนิด 6 ภาคหลัก ได้แก่ ภาคอุตสาหกรรม ภาคคมนาคม ภาคป่าไม้ ภาคเกษตรกรรม ภาคเมือง และภาคมลพิษข้ามพรมแดน
• การกำหนดเขตเฝ้าระวังทางอากาศและเขตประสบมลพิษทางอากาศ โดยใช้มาตรฐานคุณภาพอากาศเพื่อสุขภาพระดับประเทศเป็นเกณฑ์สำคัญในการกำหนด 
• การใช้ภาษีอากรเพื่ออากาศสะอาดเป็นเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ในการจัดการ โดยกำหนดมาตราการทางภาษีเพื่อจูงใจให้เกิดการป้องกันและลดมลพิษ 

ขณะที่ ‘ก้าวกรีน’ เครือข่ายอาสาสมัครด้านสิ่งแวดล้อมภาคประชาชน ชี้ว่า ร่าง พ.ร.บ. ข้างต้น มีจุดเปลี่ยนที่สำคัญหลายประการ เช่น การตรวจห่วงโซ่การผลิตสินค้า ว่ามีส่วนทำให้เกิดมลพิษทางอากาศหรือไม่ เช่น สินค้าไม่ได้มาจากการเผาในที่โล่ง การเปิดเผยผู้ประกอบการที่ก่อมลพิษ ที่เข้าเกณฑ์ เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบ ใช้กลไกสังคมคู่กลไกกฎหมาย และปกป้องผู้ร้องเรียน จากการถูกฟ้องปิดปาก (SLAPP)

● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– WHO ชี้ ประเทศที่ยากจนยังตามหลังประเทศที่ร่ำรวยในการเข้าถึงอากาศสะอาด ตามเกณฑ์ของ AQGs
– SDG Updates | พ.ร.บ. อากาศสะอาด หลักประกันให้คนไทยกลับมาสูดอากาศที่ดีต่อลมหายใจ
– SDG Insights | ส่องเพื่อนบ้าน II : สิทธิอากาศสะอาดในอินโดนีเซีย
– ครบรอบ 50 ปี ‘พ.ร.บ. อากาศสะอาด ปี 1970’ ที่สร้างการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศของสหรัฐอเมริกา
– สภาฯ พิจารณา 7 ร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาด หวังลดมลพิษฝุ่น PM2.5 จับตาการลงมติต่อในการประชุมครั้งหน้า

ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี
– (3.9) ลดจำนวนการตายและการเจ็บป่วยจากสารเคมีอันตรายและจากมลพิษและการปนเปื้อนทางอากาศ น้ำ และดิน ให้ลดลงอย่างมาก ภายในปี พ.ศ. 2573
#SDG11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน
– (11.6) ลดผลกระทบทางลบของเมืองต่อสิ่งแวดล้อมต่อหัวประชากรรวมถึงการให้ความสำคัญกับคุณภาพอากาศและการจัดการขยะมูลฝอย และของเสียอื่นๆ ภายในปี พ.ศ. 2573
#SDG16 สังคมสงบสุข ยุติธรรม และสถาบันเข้มแข็ง 
– (16.10) สร้างหลักประกันว่าสาธารณชนสามารถเข้าถึงข้อมูลและมีการปกป้องเสรีภาพขั้นพื้นฐาน ตามกฎหมายภายในประเทศและความตกลงระหว่างประเทศ
#SDG17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
– (17.14) ยกระดับความสอดคล้องเชิงนโยบายเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
– (17.17) สนับสนุนและส่งเสริมหุ้นส่วนความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาครัฐ-ภาคเอกชน และประชาสังคม สร้างบนประสบการณ์และกลยุทธ์ด้านทรัพยากรของหุ้นส่วน

แหล่งที่มา
– ขอเชิญแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. …. (สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร)
– อากาศดีไม่ใช่เรื่องฟลุค • ต้องมีกฎหมายดีมาคุม (ก้าวกรีน)