ใครดูแลผู้ให้การดูแล? WHO ชูการพัฒนาทักษะ ค่าจ้างที่เป็นธรรม และสวัสดิการ เพื่อรองรับความต้องการดูแลที่เพิ่มขึ้น

เมื่อสังคมสูงวัยและผู้คนต้องการความช่วยเหลือในชีวิตประจำวันมากขึ้น คนทำงานดูแลจึงมีบทบาทสำคัญในระบบสุขภาพ ทั้งที่บ้าน ในสถานพยาบาล และในสถานดูแลระยะยาว องค์การอนามัยโลก (World Health Organization: WHO) เผยข้อมูลว่าบทบาทของคนกลุ่มนี้มักถูกมองข้ามในการวางแผนกำลังคนด้านสุขภาพ จึงเสนอให้ประเทศต่าง ๆ วางแผนกำลังคนและจัดการสนับสนุนบุคลากรด้านสุขภาพกับคนทำงานดูแลร่วมกัน เพื่อให้ผู้รับบริการได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง

งานดูแล (care work) ครอบคลุมทั้งการช่วยเหลือโดยตรง เช่น ช่วยอาบน้ำ แต่งตัว และรับประทานอาหาร และการช่วยเหลือทางอ้อม เช่น จัดหาอาหารและพาไปพบแพทย์ ซึ่งงานหลายอย่างต้องอาศัยทักษะเฉพาะและการประสานงานกับบุคลากรทางการแพทย์ โดยเฉพาะเมื่อผู้รับบริการกลับจากโรงพยาบาลและยังต้องได้รับการดูแลต่อที่บ้านหรือในชุมชน

WHO เสนอ 2 แนวทางสำคัญเพื่อพัฒนาและรักษากำลังคนด้านการดูแล ได้แก่

  1. การวางมาตรฐานการฝึกอบรมและเปิดทางให้ผู้ให้การดูแล (caregiver) ก้าวหน้าในอาชีพ โดยเสนอให้รัฐและสถาบันการศึกษาร่วมกันกำหนดทักษะที่จำเป็นและพัฒนาหลักสูตรที่นำไปสู่วุฒิหรือใบรับรอง โดยพิจารณาความรู้และประสบการณ์เดิมของผู้เรียนประกอบ ซึ่งเมื่อเข้าสู่อาชีพแล้ว ผู้ดูแลควรมีโอกาสฝึกอบรมต่อเนื่องและนำทักษะที่เพิ่มขึ้นไปต่อยอดสู่บทบาทที่รับผิดชอบมากขึ้นและค่าตอบแทนที่สูงขึ้น
  2. การทำให้งานดูแลมีค่าจ้างที่เป็นธรรมและมีหลักประกัน เสนอให้ภาครัฐกำหนดมาตรฐานค่าจ้างที่สอดคล้องกับความรับผิดชอบ ความเสี่ยง และระดับการฝึกอบรม พร้อมคุ้มครองผู้ดูแลจากความรุนแรงและการคุกคาม ส่วนนายจ้างควรจัดสวัสดิการ เช่น ประกันสุขภาพ วันลาโดยได้รับค่าจ้าง และสิทธิประโยชน์หลังเกษียณ รวมถึงมีมาตรการป้องกันและรับมือภาวะหมดไฟจากการทำงาน

นอกจากนี้ ข้อเสนอของ WHO ครอบคลุม 20 ประเด็น ตั้งแต่การประเมินความต้องการผู้ดูแลไปจนถึงการรักษาคนให้อยู่ในอาชีพ ตัวอย่างข้อเสนอ เช่น

  • วางแผนงบประมาณด้านสุขภาพและบริการสังคมร่วมกัน เพื่อให้มีงบเพียงพอทั้งสำหรับการขยายบริการและการจัดหาบุคลากรให้สอดคล้องกับความต้องการ
  • การให้ผู้ให้การดูแลและผู้รับบริการมีตัวแทนในคณะทำงานที่กำกับระบบดูแล เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเรื่องที่ส่งผลต่อการทำงานและการรับบริการ
  • คุ้มครองสิทธิแรงงานของผู้ดูแลอย่างเท่าเทียม ไม่ว่าจะทำงานในสถานพยาบาล สถานดูแล หรือบ้านส่วนบุคคล โดยให้รัฐคุ้มครองสิทธิของผู้ดูแลข้ามชาติทั้งในขั้นตอนการรับเข้าทำงานและระหว่างการจ้างงาน

อย่างไรก็ดี สำหรับประเทศไทย ความต้องการดูแลผู้สูงอายุที่บ้านมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ขณะที่การดูแลส่วนใหญ่ยังอาศัยสมาชิกในครอบครัวที่ไม่ได้รับค่าตอบแทน จากรายงานขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) คาดว่า ภายในปี 2580 ไทยอาจต้องการผู้ดูแลผู้สูงอายุที่บ้านแบบมีค่าจ้างเพิ่มขึ้นราว 250,000 คน หากขยายบริการให้ครอบคลุมผู้ที่ยังเข้าไม่ถึงการดูแลและจัดให้มีสภาพการจ้างงานที่เหมาะสม โดยในจำนวนนี้ ILO ประเมินว่าอาจเป็นแรงงานข้ามชาติราว 55,000 คน

ดังนั้น การเตรียมผู้ดูแลให้เพียงพอจึงต้องเดินคู่กับการทำให้ผู้สูงอายุและครอบครัวเข้าถึงบริการในราคาที่จ่ายได้ ขณะเดียวกันผู้ดูแลทั้งคนไทยและแรงงานข้ามชาติควรได้รับค่าจ้างที่เป็นธรรม มีเวลาพักและค่าล่วงเวลาที่เหมาะสม ตลอดจนเข้าถึงสวัสดิการและการฝึกอบรมต่อเนื่อง สำหรับไทยข้อเสนอของ WHO จึงเชื่อมกับการวางแผนสองด้านพร้อมกัน คือ การจัดบริการดูแลที่บ้านและในชุมชนให้เพียงพอ และการสร้างเงื่อนไขให้ผู้ดูแลทำงานในอาชีพนี้ได้ในระยะยาว 

● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– ILO เผยแพร่รายงานฉบับใหม่ ชี้นโยบายดูแลพนักงานผู้พิการช่วย ‘เพิ่มผลผลิต’ และ ‘ดึงดูด’ พนักงานอยู่กับองค์กรนานขึ้น
– การทำงานบ้านควรคิดเป็นเงินมูลค่าเท่าไร? เมื่อผู้หญิงทั่วโลกยังคงเป็นฝ่ายรับผิดชอบงานส่วนใหญ่ในบ้าน SDG Move
– ILO คาดการณ์ความต้องการแรงงานไทยและแรงงานข้ามชาติสำหรับการดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน

ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี
– (3.8) บรรลุหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า คุ้มครองประชาชนจากความเสี่ยงทางการเงิน และให้ทุกคนเข้าถึงบริการสุขภาพที่จำเป็นและมีคุณภาพ รวมถึงยาและวัคซีนที่ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ และมีราคาที่จ่ายได้
#SDG5 ความเท่าเทียมระหว่างเพศ
– (5.4) ให้คุณค่ากับงานดูแลและงานบ้านที่ไม่ได้รับค่าจ้าง โดยจัดให้มีบริการสาธารณะ โครงสร้างพื้นฐาน และนโยบายคุ้มครองทางสังคม พร้อมส่งเสริมการแบ่งความรับผิดชอบในครัวเรือนและครอบครัวตามบริบทของแต่ละประเทศ
#SDG8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ
– (8.5) ส่งเสริมการจ้างงานเต็มที่และมีผลิตภาพ ให้ทุกคนมีงานที่มีคุณค่า รวมถึงเยาวชนและคนพิการ และได้รับค่าจ้างเท่าเทียมกันสำหรับงานที่มีคุณค่าเท่ากัน ภายในปี พ.ศ. 2573
– (8.8) คุ้มครองสิทธิแรงงานและส่งเสริมสภาพการทำงานที่ปลอดภัยและมั่นคงสำหรับคนทำงานทุกคน รวมถึงแรงงานข้ามชาติ โดยเฉพาะแรงงานหญิงข้ามชาติและผู้ที่ทำงานเสี่ยงอันตราย

แหล่งที่มา:
– Development, management and support of care workers – towards an integrated health and care workforce: policy options
– Care at home: Projecting Thailand’s need for national and migrant labour for home-based care for older persons (ILO)

Author

  • Praewpan Sirilurt

    Knowledge Communication | มนุษย์ผู้เชื่อว่า “การสื่อสารสามารถเชื่อมต่อความรู้สึกของกันและกันได้” ไม่ว่าจะเป็นใคร อยู่ที่ไหน หรือเผชิญกับอะไรอยู่ การสื่อสารจะช่วยบอกเล่าเรื่องราวส่งไปให้แก่ผู้อื่นได้รับรู้

ผู้เขียน

  • Praewpan Sirilurt

    Knowledge Communication | มนุษย์ผู้เชื่อว่า “การสื่อสารสามารถเชื่อมต่อความรู้สึกของกันและกันได้” ไม่ว่าจะเป็นใคร อยู่ที่ไหน หรือเผชิญกับอะไรอยู่ การสื่อสารจะช่วยบอกเล่าเรื่องราวส่งไปให้แก่ผู้อื่นได้รับรู้

    View all posts

RELATED

ประกาศผลการประกวดภาพถ่ายภายใต้แนวคิด “พลังงาน เปลี่ยนผ่าน เป็นธรรม?”

การประกวดภาพถ่ายแนวคิด “พลังงาน เปลี่ยนผ่าน เป็นธรรม?” ภายใต้โครงการสื่อสารองค์ความรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนผ่านพลังงานที่เป็นธรรม (Just Energy Transiti…

SDSN ร่วมกับเครือข่ายจัดการประชุม คู่ขนาน “UNGA 78 & SDG Summit”- สำรวจกิจกรรมที่น่าสนใจประจำปี 2023

เครือข่ายวิชาการเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Solutions Network: SDSN) ร่วมกับเหล่าเครือข่ายจัดการประชุมและกิจกรรมต่าง ๆ ควบคู่ไปก…

Youth Culture Inc. เผยผลกระทบจากโควิด-19 ทำให้เยาวชนในแคนาดารู้สึกโดดเดี่ยว ไม่มีแรงบันดาลใจ เพราะขาดปฏิสัมพันธ์กับสังคม

ต้นเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ธุรกิจเพื่อสังคมสัญชาติแคนาดา Youth Culture Inc. เผยแพร่รายงาน ‘Covid-19 Youth Impact Report: From an Equity, Diversity, and

‘Making Peace with Nature’ รายงานของ UNEP ที่จะช่วยให้เราเข้าใจว่าทรัพยากรโลกสำคัญมากเพียงใดต่อตัวเราและลูกหลานของเรา

● ประชากรโลกยังไม่สามารถทำตามความคาดหวังในการลดความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม ปกป้องชีวิตบนผืนดินและมหาสมุทรอย่างเต็มที่ได้

● ปัญหาโลกร้อนยังคงดำเนินไป…

ค้นหา