ในภาษาพื้นเมืองมีคลังความรู้เรื่องระบบนิเวศธรรมชาติรอบตัวผู้คนที่สั่งสมมาเป็นเวลาช้านาน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจาก UN ระบุว่า 30% ของ 7,400 ภาษาบนโลกกำลังจะหายไปภายในสิ้นศตวรรษนี้ และปัจจุบัน ภาษาพูดมากกว่า 1,900 ภาษาขณะนี้มีผู้พูดได้น้อยกว่า 10,000 คน และส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ
งานวิจัยจาก University of Zurich ได้ประเมินระดับความรู้เรื่องพืชสมุนไพรที่อยู่ในภาษาพื้นเมือง ผ่านการศึกษาคุณสมบัติทางเภสัชวิทยาและการใช้เพื่อรักษาของพืชสมุนไพร 12,495 รายการกับภาษาพื้นเมือง 23 ภาษาในสามภูมิภาคที่มีความหลากหลายทางภาษาและชีวภาพในระดับสูง ได้แก่ อเมริกาเหนือ อเมซอนตะวันตกเฉียงเหนือ และนิวกินี พบว่าความรู้ทางการแพทย์ 73% ในอเมริกาเหนือ, 91% ในอเมซอนตะวันตกเฉียงเหนือ และ 84% ในนิวกินีอยู่ในภาษาใดภาษาหนึ่งเท่านั้น หากภาษาเหล่านั้นสูญสิ้นไป ความเชี่ยวชาญด้านการแพทย์ที่เกี่ยวข้องก็อาจจะหายไปพร้อมกัน นักวิจัยคาดการณ์ว่าสถานการณ์นี้เกิดขึ้นกับภูมิภาคอื่นๆ ด้วย
ความรู้ด้านพืชสมุนไพรที่งานวิจัยค้นพบ ได้แก่ การใช้น้ำยางจากพืชเพื่อรักษาเชื้อรา การใช้เปลือกไม้รักษาปัญหาการย่อยอาหาร ผลไม้ที่ใช้สำหรับรักษาโรคระบบทางเดินหายใจ พืชที่ใช้เป็นสารกระตุ้นตามธรรมชาติและยาหลอนประสาท ถึงแม้ว่าในปัจจุบันการพัฒนายาจำนวนมากตั้งต้นจากสารสังเคราะห์ แต่ในธรรมชาติก็มีสารประกอบมากมายจากพืชที่อาจสามารถปลดล็อกศักยภาพในการพัฒนายารักษาโรคใหม่ๆ ได้
ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าภาษาพื้นเมืองแต่ละภาษามีความรู้เชิงลึกที่หาจากที่อื่นไม่ได้ในการประยุกต์ใช้พืชพันธุ์หลากหลายเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ นักวิจัยให้ความเห็นว่า ผลกระทบของการสูญหายของภาษาต่อการสูญเสียความรู้ทางนิเวศวิทยาเป็นประเด็นที่มักถูกมองข้ามไปเพราะมีการให้ความสำคัญส่วนใหญ่ไปที่การสูญเสียของความหลากหลายทางชีวภาพ มากกว่าการสูญเสียความหลากหลายทางวัฒนธรรม
เพื่อรับมือกับสถานการณ์ความเสี่ยงการสูญสิ้นภาษาพื้นเมือง การประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้กำหนดให้ระยะเวลา 10 ปีเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2565 ถึง พ.ศ. 2575 เป็น ‘ทศวรรษสากลของภาษาพื้นเมือง (International Decade of Indigenous Languages 2022-2032)’ ซึ่งเป็นความพยายามที่นำโดยยูเนสโกเพื่อรักษามรดกทางวัฒนธรรมของมนุษย์ไม่ให้สูญหายไป
ภาษาพื้นเมืองและความรู้ด้านพืชสมุนไพร เกี่ยวข้องกับ SDGs ในเป้าหมาย ..
- SDG11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน ในประเด็น ปกป้องและคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมและทางธรรมชาติของโลก (11.4)
- SDG15 ระบบนิเวศบนบก ในประเด็น ความหลากหลายทางชีวภาพ
ที่มา: The Guardian , EurekAlert
Last Updated on มิถุนายน 11, 2021
