กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เผยแพร่ประกาศกำหนด “ทักษะที่พึงประสงค์ของกำลังคนในกลุ่มสาขาอาหารแห่งอนาคต กลุ่มสาขาสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน และกลุ่มสาขาดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ พ.ศ. 2569” เพื่อเป็นแนวทางแก่สถาบันการศึกษาในการจัดทำหลักสูตร การจัดการเรียนการสอน และการฝึกอบรม ให้สามารถสร้างกำลังคนที่สอดคล้องความต้องการของภาครัฐและตลาดแรงงานตามบริบทโลกที่มีการเปลี่ยนแปลง
ประกาศข้างต้น แบ่งกลุ่มสาขาของทักษะเป็น 3 กลุ่ม ดังนี้
กลุ่มสาขาอาหารแห่งอนาคต (future food) ประกอบด้วยอาชีพ ดังนี้
- ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบและสร้างสรรค์อาหาร (food innovator)
- นักกำหนดอาหาร (dietitian)
- นักโภชนาการเพื่อการออกแบบนวัตกรรมอาหาร (nutrinovator)
กลุ่มสาขาสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน (environment and sustainability) ประกอบด้วยอาชีพ ดังนี้
- ผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาความยั่งยืน (sustainability development specialist)
- ผู้เชี่ยวชาญด้านคาร์บอนฟุตพริ้นท์ (carbon footprint specialist)
กลุ่มสาขาดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (digital and artificial intelligence) ประกอบด้วยอาชีพ ดังนี้
- นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล (data scientist) ระดับแรกเข้าและระดับเชี่ยววชาญ
- วิศวกรข้อมูลขนาดใหญ่ (big data engineer) ระดับแรกเข้าและระดับเชี่ยววชาญ
- วิศวกรปัญญาประดิษฐ์ (artificial intelligence engineer) ระดับแรกเข้าและระดับเชี่ยววชาญ
- ผู้เชี่ยวชาญด้านปัญญาประดิษฐ์ (artificial intelligence specialist)
สำหรับ กลุ่มสาขาสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) พบว่าทักษะที่พึงประสงค์เน้นไปที่การพัฒนาคนและองค์กรให้สามารถวิเคราะห์ ตรวจสอบ และติดตามแนวโน้มประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (Environmental Social and Governance) หรือ ESG อย่างมีประสิทธิภาพ และเน้นให้มีความสามารถในการประมวลผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และให้ข้อเสนอแนะ กำหนดกลยุทธ์ เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ด้วย
ทั้งนี้ หากพิจารณาทักษะทึ่พึงประสงค์ของ 2 อาชีพที่ระบุภายใต้สาขานี้ พบว่าทักษะและสมรรถนะทางเทคนิค ที่ ‘ผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาที่ยั่งยืน’ ควรมี ทั้งสิ้น 3 ทักษะ ได้แก่
- ทักษะด้านการเก็บรวบรวม วิเคราะห์ และประมวลผลข้อมูล เช่น สามารถเข้าใจและประเมินผู้มีส่วนได้ส่วนเสียขององค์กร และประเมินความเสี่ยงต่อความหลากหลายทางชีวภาพได้
- ทักษาะด้านการเสนอแนวทางดำเนินการเพื่อเป้าหมายความยั่งยืนขององค์กร เช่น สามารถนำเสนอองค์ความรู้หรือเทคนิคใหม่ ๆ มาปรับใช้เพื่อดำเนินการตอบโจทย์เป้าหมายด้านความยั่งยืนขององค์กร
- ทักษะด้านการบริหารจัดการโครงการ เช่น สามารถพัฒนาโครงการด้านความยั่งยืนที่เหมาะสมกับองค์กร
ส่วนทักษะและสมรรถนะทางเทคนิค ที่ ‘ผู้เชี่ยวชาญด้านคาร์บอนฟุตพริ้นท์’ ควรมี ทั้งสิ้น 3 ทักษะ ได้แก่
- ทักษะด้านการเก็บรวบรวม วิเคราะห์ และประมวลผลข้อมูล เช่น สามารถเข้าใจการดำเนินงานขององค์กร และเงื่อนไขทาง อุตสาหกรรมที่ส่งผลต่อการรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
- ทักษาะด้านการเสนอแนวทางดำเนินการเพื่อความเป็นกลางทางคาร์บอน เช่น สามารถให้ข้อคิดเห็นต่อปริมาณการปล่อยคาร์บอนขององค์กร ดำเนินการร่วมกับผู้เชี่ยวชาญในการเสนอนโยบายและ ออกแบบกลยุทธ์ ข้อกำหนด แนวปฏิบัติ หรือวิธีการจัดการ การปล่อยคาร์บอน ให้เป็นไปตามมาตรฐาน กฎหมาย หรือ ข้อบังคับ
- ทักษะด้านการบริหารจัดการโครงการ เช่น สามารถคำนวณต้นทุนและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการปล่อย คาร์บอนขององค์กร รวมถึงสามารถวิเคราะห์ความคุ้มค่า ในตลาดการซื้อขายคาร์บอน (Carbon Market)
นอกจากนี้ ทั้งสองอาชีพยังต้องมีทักษะและสมรรถนะทั่วไป เช่น สามารถคิดอย่างเป็นระบบ สามารถคิดเชิงวิพากษ์โดยใช้เหตุผลในการวิเคราะห์ประเด็นต่าง ๆ ได้ รวมถึงสามารถในการทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างสร้างสรรค์และมีความเป็นผู้นำ
● อ่านข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง
– มนุษย์ปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้จากหลากวิธี และ ‘ระบบอาหาร’ ก็เป็นหนึ่งในนั้นที่ทำให้โลกร้อนมากขึ้น
– บริโภคผักนำเข้ายังยั่งยืนกว่าเนื้อสัตว์ผลิตในท้องถิ่น เพราะการขนส่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยกว่าการเลี้ยงสัตว์
– การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการทำฟาร์มทั่วโลก คุกคามความพยายามลดโลกร้อนตามความตกลงปารีส
– Carbon Footprint มหาศาลจากการขุด Bitcoin ทั่วโลก นำมาสู่การยกเลิกการชำระเงินซื้อ Tesla ด้วย Bitcoin
– SDG Updates | Plant-Based Diet กุญแจสำคัญเพื่อรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของโลก
– SDG Updates | การเปลี่ยนผ่านพลังงานของประเทศเยอรมนี และการถอดบทเรียนเพื่อสร้างการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรม (EP.13)
ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ
#SDG4 การศึกษาที่มีคุณภาพ
– (4.4) เพิ่มจำนวนเยาวชนและผู้ใหญ่ที่มีทักษะที่เกี่ยวข้องจำเป็น รวมถึงทักษะทางด้านเทคนิคและอาชีพสำหรับการจ้างงาน การมีงานที่มีคุณค่า และการเป็นผู้ประกอบการ ภายในปี พ.ศ. 2573
– (4.7) สร้างหลักประกันว่าผู้เรียนทุกคนได้รับความรู้และทักษะที่จาเป็นสำหรับส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน รวมไปถึง การศึกษาสำหรับการพัฒนาที่ยั่งยืนและการมีวิถีชีวิตที่ยั่งยืน สิทธิมนุษยชน ความเสมอภาคระหว่างเพศ การส่งเสริมวัฒนธรรมแห่งความสงบสุขและการไม่ใช้ความรุนแรง การเป็นพลเมืองของโลก และความชื่นชมในความหลากหลายทางวัฒนธรรมและการที่วัฒนธรรมมีส่วนช่วยให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน ภายในปี พ.ศ. 2573
#SDG13 การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
– (13.3) พัฒนาการศึกษา การสร้างความตระหนักรู้ และขีดความสามารถของมนุษย์และของสถาบันในเรื่องการลดปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การปรับตัว การลดผลกระทบ การเตือนภัยล่วงหน้า
แหล่งที่มา : ประกาศกระทรวงการอุดมศึกษาฯ “ทักษะที่พึงประสงค์ของกำลังคนในกลุ่มสาขาอาหารแห่งอนาคต กลุ่มสาขาสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน และกลุ่มสาขาดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ พ.ศ. 2569” (ราชกิจจานุเบกษา)
Last Updated on เมษายน 10, 2026
